Fordo tilsimi: İsrail bu obyekti necə məhv edəcək?

“Xalq şir kimi” əməliyyatı iki həftə ərzində başa çata bilər. Bu qiymətləndirməni İsrail Müdafiə Qüvvələrinin (IDF) nümayəndələri qapalı brifinqdə ediblər. Bəzi İsrail rəsmiləri son tarixlərdə tələsməməyə çağırır. IDF iddia edir ki, İranın nüvə infrastrukturunun əsas elementi olan Fordo obyektini məhv etmək üçün təsdiqlənmiş plan var. Mütəxəssislər isə IDF-nin İrana eniş əməliyyatından danışırlar.
Reyting.az xəbər verir ki, bu barədə “Nezavisimaya qazeta” yazıb.
Rusiya nəşrinin təhlilində qeyd olunur ki, iyunun 18-i günortadan sonra IDF təyyarələri İranın qərbində bombardmanları davam etdirib:
Tehrandakı hərbi obyektlər hücuma məruz qalıb. Müxalif “Iran International” telekanalının mənbələrinin daha əvvəl iddia etdiyi kimi, İranın ali dini lideri Xamnəinin yeraltı bunkerinin yerləşdiyi və ailəsi ilə birlikdə sığındığı iddia edilən Lavisan ərazisi atəşə tutulub.
Bundan bir qədər əvvəl, səhər saatlarında İsrail aviasiyası İslam Respublikasında 40 raket infrastrukturu obyektini, həmçinin İranın Kirmanşah şəhərindəki aerodromunu bombalayıb, burada rəsmi versiyaya görə, havaya qalxmağa hazırlaşan helikopter qrupu məhv edilib.
Ayrı-ayrılıqda, IDF İran hakimiyyətinin casus fobiyalarını gücləndirib. İsrail ordusunun mətbuat xidməti fars dilində qeyri-adi bir bəyanatda bildirib ki, iyunun 13-dən etibarən bir çox iranlı “indiki qeyri-müəyyən gələcəklə bağlı narahat olaraq” onunla əlaqə saxlayıb.
“Hətta özlərini rejimin təhlükəsizlik orqanlarının üzvləri kimi təqdim edənlər də İranda baş verənlərlə bağlı qorxu, ümidsizlik və qəzəblərini bizə bildiriblər və İranın Livan və Qəzza kimi taleyi yaşamaması üçün İsrail hakimiyyəti ilə əlaqə saxlamağımızı xahiş ediblər, - deyə bəyanatda bildirilir. - İndiki mərhələdə aydınlaşdırmaq lazımdır ki, biz bu cür sorğular üçün uyğun orqan deyilik. Amma bizim edə biləcəyimiz ən az şey sizi “Mossad” veb-saytının linkinə yönəltməkdir".
İranın İsrailə kütləvi cavab zərbələri endirmək cəhdlərinə baxmayaraq, IDF iyunun 18-də öz daxili cəbhə qaydalarını yumşaltdığını elan edib. Daxili Qoşunların Komandanlığı vətəndaşların diqqətinə çatdırıb ki, dəyişikliklər çərçivəsində sərhəd qarşıdurma xətləri istisna olmaqla, ölkənin bütün bölgələri “ciddi müdafiə səviyyəsindən məhdud fəaliyyət səviyyəsinə keçəcək”.
Bir gün əvvəl keçirilən qapalı brifinqdə IDF nümayəndələri bildiriblər ki, komandanlıq “bir-iki həftə ərzində” İranın nüvə proqramını məhv etmək məqsədlərinə çatmağı gözləyir.
Yəhudi dövlətinin baş naziri Benyamin Netanyahu da “Iran İnternational”-a müsahibəsində döyüşlərin yaxın gələcəkdə bitə biləcəyini deyib. Bu cür proqnozlar bəzi İsrail rəsmilərinin fikirləri ilə ziddiyyət təşkil edir və onlar “Xalq şir kimi” əməliyyatına konkret vaxt çərçivəsi qoymamaq barədə xəbərdarlıq edirlər. Əməliyyat çox zəhmət tələb edir və bunun nə qədər davam edə biləcəyi məlum deyil.
ABŞ prezidenti Donald Trampın administrasiyasındakı mənbələrə görə, İsraildə “Hetz” hava hücumundan müdafiə sistemi üçün ələ keçirən raketlər tükənir, - bu barədə “The Wall Street Journal” (WSJ) yazır.
Qəzetin mənbələrinin bildirdiyinə görə, bu, Vaşinqtonda silahlı münaqişənin eyni dinamikada davam edəcəyi təqdirdə müttəfiqinin İranın uzaqmənzilli raketlərinə qarşı dura biləcəyi ilə bağlı narahatlığa səbəb olur. Lakin ABŞ ələ keçirənlərlə bağlı problemləri əvvəlcədən bilirdi və buna görə də yəhudi dövlətinin müdafiəsini öz imkanları ilə gücləndirməyə çalışıb.
Xamnəi iyunun 18-də xalqa müraciət edib. O, iranlıları İslam Respublikasının hücuma tab gətirdiyinə inandırmağa çalışıb. Çıxışı əvvəlcədən videoya çəkilərək dövlət kanallarında yayımlanan Ali Məqamlı Rəhbər “Sionist düşmən cəzalandırılmalıdır və artıq cəzalandırılır”,- deyib. “İran xalqı və silahlı qüvvələrinin şər düşmənə verdiyi, hazırda verməkdə olduğu və gələcəkdə də verməyi planlaşdırdığı qisas onu zəiflədən ağır cəzadır”.
Öz növbəsində, İranın Atom Enerjisi Təşkilatının rəhbəri Məhəmməd Eslami iyunun 18-də deyib ki, İranın nüvə obyektləri bombardmanlara baxmayaraq, yaxşı vəziyyətdədir. Bunda bir həqiqət var: Fordoda ən mühüm və möhkəm möhkəmləndirilmiş mərkəz hələ də toxunulmazdır. İranın uranın zənginləşdirilməsi proqramının gələcəyi bundan asılıdır.
Bununla belə, IDF nümayəndələrinin qapalı brifinqlərdə iddia etdiyi kimi, İsrailin Fordoya zərbə endirmək planı var və siyasi isteblişment müvafiq əmr verdikdə, şübhəsiz ki, həyata keçiriləcək. Geniş yayılmış fərziyyələrə görə, Fordodakı mərkəz Amerika istehsalı olan xüsusi bunker buster bombaları olmadan məhv edilə bilməz. Bununla belə, “The Jerusalem Post” xəbər verir ki, İsrail Hərbi Hava Qüvvələri Fordoya zərər vurmaq üçün başqa üsullara malikdir, məsələn, kiçik bunkerləri eyni zərbə zonasına dəfələrlə atmaqla.
Britaniyanın “The Guardian” nəşrinin yazdığına görə, İsrail tərəfi Fordonu məhv etmək, obyektə hücum etmək və onu “yerdə” sıradan çıxarmaq üçün xüsusi təyinatlı dəstələri çox yaxşı şəkildə əraziyə göndərə bilərdi.
Rusiya Strategiya və Texnologiyaların Təhlili Mərkəzinin baş elmi işçisi Yuri Lyamin NG-yə deyib: "Xüsusi qüvvələrdən istifadə edərək, məsələn, Fordo kimi İranın əsas nüvə obyektlərinə qarşı desant əməliyyatı keçirmək ideyası əvvəllər də səsləndirilib, lakin bu ideyalar həmişə son dərəcə riskli kimi qiymətləndirilib".
"Hələ indi də İranın hava hücumundan müdafiə sisteminin zəifləməsi ilə o, tamamilə məhv edilməyib. Belə obyektlər İranda uzaqda və dərinlikdə yerləşir, ona görə də istənilən qəza İsrailin belə bir reydi üçün çox acınacaqlı nəticələrə gətirib çıxara bilər. Mən belə bir cəhdin mümkünlüyünü tamamilə istisna edə bilmərəm, lakin hesab edirəm ki, İsrail tərəfi bundan qaçmağa çalışacaq",- ekspert əlavə edib.
Y. QACAR