Fransada Makronu əvəz edəcək prezident uğrunda mübarizə qızışır

Fransada yay tətili mövsümünün başa çatması ilə 2027-ci il prezident seçkiləri öncəsi siyasi mübarizə də sürətlənib. Hazırkı prezident Emmanuel Makron konstitusiyaya əsasən üçüncü dəfə ardıcıl prezidentliyə namizəd ola bilməz. Bu səbəbdən Avropa İttifaqının aparıcı ölkələrindən birinə rəhbərlik etmək uğrunda mübarizədə çoxsaylı namizədlər meydana çıxıb.

SİA-nın xarici mətbuata istinadən verdiyi xəbərə görə, ilk turda səsvermənin 18 aprel 2027-ci ildə, həlledici ikinci turun isə 2 mayda keçirilməsi nəzərdə tutulur. Lakin namizədliyini irəli sürən və ya bunu nəzərdən keçirən iki mindən çox deyil, iyirmidən artıq siyasətçinin olması seçki yarışının kifayət qədər parçalanmış şəkildə gedəcəyini göstərir. Namizədlərin bir qismi isə siyasi düşərgələrinin və seçki üçün tələb olunan dəstəyin olmaması səbəbindən son mərhələdə yarışdan kənarda qala bilər.

Fransanın ifrat sağçı siyasətçisi Marin Le Pen prezident seçkilərində dördüncü dəfə mübarizə aparmağa hazırlaşır. Sorğuların bir neçə aydır Le Peni favoritlər sırasında göstərməsi onun rəhbərlik etdiyi Milli Birlik partiyasının hakimiyyətə gəlmək şanslarını artırıb. Partiya 2024-cü ildən etibarən parlamentin aşağı palatasında ən böyük siyasi qüvvəyə çevrilib.

Le Penin namizədliyi ilə bağlı mövqeyi də iyul ayında Paris Apellyasiya Məhkəməsinin qərarından sonra güclənib. Məhkəmə onun seçkili vəzifə tutmasına qoyulmuş qadağanın müddətini qısaldaraq növbəti prezident seçkisində iştirak etməsinə yol açıb.

Le Penin seçkinin ikinci turuna çıxacağı ehtimalı yüksək qiymətləndirilir. Lakin ikinci yerdə kimin qərarlaşacağı hələ də qeyri-müəyyəndir.

Le Penin əsas rəqibləri arasında solçu siyasətçi Jan-Lük Melanşon, Makronun keçmiş baş nazirləri Eduard Filip və Qabriel Attal, keçmiş daxili işlər naziri Bruno Retailyo, Avropa Parlamentinin deputatı Raphael Qlük­sman və Yaşıllar Partiyasının lideri Marin Tondelye yer alır.

Bu siyasətçilər avqustun sonunda Parisdə keçirilən iqtisadi debatda iştirak ediblər. Debatda Fransanın iqtisadi problemləri, dövlət borcu, vergilər, pensiya sistemi və iqtisadi inkişaf kimi məsələlər müzakirə olunub.

Müşahidəçilərə görə, namizədlərin çoxluğu seçici səslərinin parçalanmasına səbəb ola bilər. Belə vəziyyət isə həm Le Penin, həm də Melanşonun ikinci tura keçmək imkanlarını artıra bilər.

2027-ci il seçkiləri Fransa üçün mürəkkəb siyasi və iqtisadi şəraitdə keçiriləcək. İran müharibəsinin enerji qiymətlərinə təsiri ölkə iqtisadiyyatına təzyiq yaradır. Ukraynadakı müharibə isə Parisdə Rusiyanın NATO-nun digər üzvlərinə qarşı mümkün addımları ilə bağlı narahatlığı artırır.

ABŞ Prezidenti Donald Trampın siyasəti Fransanın transatlantik münasibətlərə olan inamına təsir göstərir. Eyni zamanda Çinin istehsal və ixrac gücünün artması, eləcə də süni intellekt sahəsində sürətli inkişaf Fransanın iqtisadi və texnoloji baxımdan geridə qalması ilə bağlı narahatlıqları gücləndirir.

Ölkənin artan dövlət borcu isə Makronun varisinin qarşılaşacağı əsas problemlərdən biri olacaq. Fransada büdcə kəsiri və borcun səviyyəsi artıq 2027-ci il seçki kampaniyasının əsas mövzularındandır.