Gecə işığı ürək xəstəliyi riskini artıra bilər

Yeni araşdırmaya görə, gecə saatlarında süni işığa məruz qalmaq, dünyada ölümə ən çox səbəb olan xəstəliklərdən biri – ürək-damar xəstəliklərinin riskini əhəmiyyətli dərəcədə artıra bilər.

Redaktor.az bu barədə xarici mediaya istinadla xəbər verir.

JAMA Network Open jurnalında dərc olunan tədqiqatın nəticələrinə əsasən, yataq otağında parlaq işıq altında yatan insanların ürək çatışmazlığı inkişaf etdirmə riski 56%, koronar arter xəstəliyi riski 32%, insult riski isə 28% daha yüksək olub.

Tədqiqatın müəlliflərindən Dr. Daniel Windred bildirib ki, bu, “indiyə qədər aparılmış ən əhatəli analiz” hesab olunur. Araşdırmada 2013–2022-ci illər arasında toplanan 13 milyon saatlıq işıq məlumatı təhlil edilib və Böyük Britaniyada 40–69 yaş arası təxminən 89 min nəfər iştirak edib. Mütəxəssislərin fikrincə, süni işıq melatonin hormonunun istehsalını azaldaraq yuxu dövrünü pozur və bu da ürək-damar sisteminə mənfi təsir göstərir.

ABŞ-nin Penn State Universitetinin Yuxu Araşdırma Mərkəzindən Dr. Julio Fernandez-Mendoza deyib:
“İşıq orqanizm üçün stress mənbəyi kimi təsir göstərə bilər; bu zaman ürək döyüntüləri, stress hormonları, qlükoza və insulin səviyyəsi artır, nəticədə iltihab yaranır.”

Tədqiqat həmçinin göstərib ki, gündüz saatlarında kifayət qədər təbii işığa məruz qalmaq ürək sağlamlığı üçün faydalıdır və orqanizmin sirkadiyen (bioloji) ritmini tənzimləməyə kömək edir.

Mütəxəssislərdən tövsiyələr: Yatmazdan ən azı 4 saat əvvəl ekranlardan uzaq durun, lazımsız işıqları söndürün və isti tonlarda loş lampalardan istifadə edin, pəncərədən gələn işığı azaltmaq üçün qaranlıq pərdələrdən istifadə edin, parlaq rəqəmsal saatlardan və tavan işıqlarından uzaq durun, lazım gələrsə, yuxu maskasından istifadə edin.

Tədqiqatçılar qeyd ediblər ki, bu nəticələr səbəb-nəticə əlaqəsini tam sübut etməsə də, süni işığın bioloji ritmə və bununla da ürək-damar sağlamlığına təsirini güclü şəkildə dəstəkləyir.

Nuriyyə NATİQQIZI