Gərgin sülh: Bakı Tehranla qarşılıqlı faydalı əməkdaşlığa sadiqdir

Azərbaycan İranı terror hücumlarının təşkilində ittiham etsə də, ABŞ-İsrail hücumlarına qoşulmayıb. Bunun əvəzinə, qonşusuna sülh və rifah arzulayaraq humanitar yardım göndərib. Lakin ölkələr arasında gərginlik qalmaqdadır.

Reyting.az xəbər verir ki, bu barədə “Nezavisimaya qazeta” yazıb.

Rusiya nəşrinin təhıilində qeyd olunur:

Fövqəladə Hallar Nazirliyinin məlumatına görə, Azərbaycan hakimiyyəti İrana 25 ton humanitar yardım göndərib. Yükə un, düyü, şəkər, su, çay, dərman və tibbi ləvazimatlar daxil olub. Bakı yükü 8 martda Azərbaycan və İran prezidentləri İlham Əliyev və Məsud Pezeşkian arasında telefon danışığı zamanı əldə edilən razılığa uyğun olaraq göndərib.

Bundan əlavə, Azərbaycan hakimiyyəti İran yük daşıyıcılarının giriş-çıxışına qoyulan məhdudiyyətləri aradan qaldırıb. Qadağa 5 martda Bakının Naxçıvanda İranın pilotsuz təyyarələrinin hücumlarını elan etməsindən sonra tətbiq edilib. Pilotsuz təyyarələrdən biri beynəlxalq hava limanı binasına, digəri isə məktəbin yaxınlığında düşüb.

Hadisə diplomatik qalmaqala səbəb olub. Əliyev bunu terror hücumu adlandırıb və Azərbaycan Xarici İşlər Nazirliyi hadisə ilə bağlı "sərt etiraz" bildirib və İrandan növbəti hücumların qarşısını almaq üçün mümkün olan hər şeyi etməsini tələb edib. Lakin Tehran Naxçıvan hücumlarında hər hansı bir iştirakını inkar edir. Pezeşkian hadisəni araşdırmağa hazır olsa da, təhlükəsizlik rəsmiləri Bakıya qarşı təhdidlər irəli sürüblər.

"İran silahlı qüvvələrinin regionda Amerika və sionist təcavüzkarlarına qarşı genişmiqyaslı hərbi əməliyyatlarda iştirakına baxmayaraq, dost, qonşu və müsəlman dövlətlərinin milli təhlükəsizliyinə və maraqlarına zərər vurmamaq üçün hərtərəfli səylər göstərilib, - bunu İslam Respublikası Silahlı Qüvvələrinin Mərkəzi Qərargahının sözçüsü bildirib. - “Qonşu Azərbaycana müsəlman ölkəsi olaraq bəyan edirik: regionda qeyri-sabitliyin yayılmasının qarşısını almaq üçün sionistləri ərazinizdən çıxarın və öz xalqınızın və İranın təhlükəsizliyini təhlükəyə atmayın".

Bu fonda Azərbaycan Dövlət Təhlükəsizlik Xidməti (DTX) İslam İnqilabı Keşikçiləri Korpusu (“Sepah”) tərəfindən ölkədə planlaşdırılan terror hücumlarının qarşısını aldığını elan edib.

Məlumata görə, İranın hədəfləri Bakı-Ceyhan neft kəməri və digər strateji obyektlər, İsrail səfirliyi, Dağ yəhudiləri icmasının lideri, Aşkenazi sinaqoqu və Azərbaycandakı dini icmaların nümayəndələri olub. Xüsusilə, İİKK üzvlərinin qaçaqmalçılıq yolu ilə Azərbaycana üç partlayıcı qurğu gətirdiyi iddia edilsə də, DTX əməkdaşları onların üçüncü tərəflərə ötürülməsinin qarşısını alıblar. İİKK ilə əməkdaşlıq etməkdə şübhəli bilinən səkkiz nəfər saxlanılıb.

İsrail mediası artıq Bakının İrana qarşı zərbələrə qoşulma ehtimalı barədə fərziyyələr irəli sürməyə başlamışdı, lakin Əliyev bunun əvəzinə İİKK-nın "özününkülərdən biri" hesab etdiyi Müctəba Xamnəini İranın Ali Lideri seçilməsi münasibətilə təbrik edib.

"Azərbaycan və İran arasındakı münasibətlər tarixən əsrlər boyu mehriban qonşuluq və dostluq mühitində yaşayan xalqlarımızın iradəsinə əsaslanıb. Ümid edirəm ki, xalqlarımızın maraqlarına uyğun olaraq qarşılıqlı hörmət və etimada əsaslanan dövlətlərarası əlaqələri inkişaf etdirmək üçün birgə səylər göstərəcəyik", - deyə İlham Əliyev vurğulayıb.

O, həmçinin dost və qardaş İran xalqına sülh və firavanlıq arzulayıb.

"Pezeşkianın Əliyevlə telefon danışığını təqdir edirəm. Bu zəngin dron hadisəsindən dərhal sonra baş tutmasını istərdim. Hər halda, söhbət zamanı Pezeşkianın İran lideri Əli Xamnəinin ölümü ilə bağlı başsağlığı verməyə gəldiyi və İrana humanitar yardım göstərmək niyyətində olduğu üçün Azərbaycan prezidentinə təşəkkür etməsi vacibdir.

Eyni zamanda, Pezeşkianın Naxçıvanın atəşə tutulmasını araşdıracağına söz verməsi vacibdir, baxmayaraq ki, o, buna görə məsuliyyəti öz üzərinə götürməkdən imtina edib", - "Atlas" Siyasi Araşdırmalar Mərkəzinin rəhbəri Elxan Şahinoğlu NG-yə bildirib.

Ekspertin sözlərinə görə, Azərbaycan-İran sərhədinin açılması Bakının Tehranla qarşılıqlı faydalı əməkdaşlığa sadiq olduğunu sübut edir, lakin bu, Azərbaycan hakimiyyətinin qonşu ölkədəki dağıdıcı qüvvələri görməzdən gəlməyə hazır olduğu anlamına gəlmir. Əksinə, Şahinoğlu İİKK-nın Pezeşkianın qonşularla tərəfdaşlıq işinə müdaxilə etməməsinin vacibliyini vurğulayıb.

"Təəssüf ki, bu qüvvələr prezidentə hesabat vermir. Lakin onlar başa düşməlidirlər ki, ölkəmizə qarşı təxribatlarını davam etdirsələr, Pezeşkianı əlverişsiz vəziyyətə salacaq və Azərbaycanla bütün körpüləri yandıracaqlar. İran ərazisinin yenidən atəşə tutulması, Şimal-Cənub dəhlizi də daxil olmaqla nəqliyyat yollarının bağlanması halında bunun hansı mənfi nəticələrə səbəb olacağını başa düşməlidirlər. Azərbaycan həmçinin İranla sərhəddə əlavə qoşun yerləşdirməyə məcbur olacaq", - ekspert qeyd edib.

Öz növbəsində, Beynəlxalq İtisadiyyat və Beynalq Münasibətlər İnstitutu Qafqaz sektorunun rəhbəri Vadim Muxanov NG-yə bildirib ki, Naxçıvana hücumların kim tərəfindən və nə üçün təşkil edildiyi hələ də məlum olmasa da, Bakı onlardan özünün çoxvektorlu xarici siyasətində istifadə edib.

"Bakının ABŞ və İsrailin İrana hücumları ilə bağlı konkret mövqeyi yoxdur. Hətta başsağlığı verərkən belə, heç bir tərəfi qınamır. Ümumilikdə, Azərbaycan hakimiyyəti praqmatik yanaşmaya malikdir. Bir tərəfdən onlar müharibəyə cəlb olunmaq istəmirlər, digər tərəfdən isə İsraillə uzun müddətdir davam edən hərbi-texniki əməkdaşlığını görməzdən gələ bilməzlər. Bu mənada terror hücumları və humanitar yardım barədə məlumatlar Bakı üçün satış nöqtəsinə çevrilib. O, postsovet məkanında da oxşar siyasət yürüdür: Rusiya ilə lazımsız qarşıdurma yaratmaq istəmir, lakin Ukraynaya humanitar yardım göstərir", - Muxanov hesab edir.

Y. QACAR