Google Xəritələr ə mövcud olmayan yer əlavə edildi: Xaos və potensial təhlükələr

"Google Xəritələr" istifadəçilərə dünyanın hər yerini rahatlıqla tapmaq imkanı verən ən populyar naviqasiya tətbiqlərindən biridir. Lakin Uels çölündə istifadəçilərin xəyali mağzaya yönləndirilməsi ilə yaranan xaos bu tətbiqin ciddi problemlərə yol aça biləcəyini ortaya qoyub.

Qaynarinfo xəbər verir ki, zarafat etmək istəyən şəxslərin əlavə etdiyi və mövcud olmayan bu "mağaza" istifadəçiləri boş bir əraziyə yönləndirib, nəticədə çoxsaylı problemlər yaşanıb. Mütəxəssislər isə bu cür səhv məlumatların daha ciddi təhlükələr yarada biləcəyi barədə xəbərdarlıq edirlər.

Yanlış məlumatların səbəb olduğu problemlər

Uelsdə Kiffillioq kəndi yaxınlığında baş verən bu hadisə zamanı "Google Xəritələr"də olmayan bir mağaza əlavə olunub. Bu yalan yer istifadəçiləri 10 kilometrlərlə uzaqda yerləşən boş bir əraziyə yönləndirib. Bölgə sakinlərinin sözlərinə görə, itkin düşənlər yolları dar olduğu üçün hərəkət edə bilməyən böyük nəqliyyat vasitələri, hətta çatdırılma maşınlarının gecikməsi kimi hallar müşahidə olunub.

Bir bölgə sakini yaşananları belə təsvir edib:

"Qapılarımızı döyüb bu mağazanın harada olduğunu soruşan insanlar var. Hətta böyük nəqliyyat vasitələri dar yollarda sıxışıb qalıb. Ən diqqətçəkən hadisə isə saxta mağazaya məhsul aparmağa çalışan süd tankeri ilə bağlı idi. O, orada saatlarla gecikdi".

"Google Xəritələr"də bu cür hallar necə baş verir?

"Google Xəritələr"də bir yer əlavə etmək kifayət qədər asandır. İstifadəçilər tətbiqi açıb bir ad və ya ünvan yazır, əgər yer mövcud deyilsə, "yer əlavə et" seçimini istifadə edərək həmin ərazini xəritəyə əlavə edə bilirlər. Bu xüsusiyyət xüsusilə kiçik bizneslər üçün faydalı olsa da, pis niyyətlə istifadə edildikdə xaosa və ciddi problemlərə səbəb ola bilər.

Bu hadisə baş verəndən sonra "Google Xəritələr"dəki saxta yer silinib. "Google" nümayəndəsi açıqlamasında belə deyib: "Məlumat yeniləndi və "Google Xəritələr"də yayımlandı".

Daha böyük təhlükələr: Saxtakarlıq və həyat riskləri

Mütəxəssislərin fikrincə, bu cür yanlış məlumatlar daha ciddi problemlərə yol aça bilər. Mərmərə Universiteti Ünsiyyət Fakültəsinin professoru, bilişim texnologiyaları üzrə mütəxəssis Prof. Dr. Ali Murat Kırık bu vəziyyətin mümkün təhlükələrini belə izah edir:

"Yanlış məlumatlar, naviqasiya tətbiqlərinə güvənən insanları ciddi problemlərlə üz-üzə qoya bilər. Məsələn, təcili vəziyyətlərdə səhv istiqamətləndirmə insanların təhlükəli yerlərə getməsinə, itkin düşməsinə və ya gecikməsinə səbəb ola bilər. Təcili yardım, yanğınsöndürən və ya polis qruplarının səhv yerlərə yönləndirilməsi isə ciddi can itkilərinə gətirib çıxara bilər".

Kırık əlavə edir ki, bu cür yanlış məlumatlar dolandırıcılıq üçün də istifadə oluna bilər:

"Saxta yerlər əlavə etməklə insanlar olmayan mağaza və ya xidmətlərə yönləndirilə bilər. Bu cür hallarda istifadəçilər həmin yerdə pul ödəyə və ya şəxsi məlumatlarını bölüşə bilərlər. Bu, dolandırıcılar üçün gəlir mənbəyinə çevrilə bilər. Bundan əlavə, zərərli proqramların yüklənməsinə təşviq edən saxta təkliflər də yaradıla bilər".

Təhlükəsizliyə qarşı tədbirlər: "Google" və alternativlər nə etməli?

Prof. Dr. Ali Murat Kırık bildirir ki, "Google" kimi böyük platformaların istifadəçi əlavə etdiyi məlumatları daha ciddi şəkildə yoxlaması lazımdır. O, əlavə edir:

"Google" məlumatların doğruluğunu yoxlamaq üçün daha güclü nəzarət mexanizmləri tətbiq etməlidir. İstifadəçilərdən kimlik təsdiqi tələb edilməli və məlumatların düzgünlüyü yoxlanmalıdır. Bundan əlavə, süni intellekt və maşın öyrənmə texnologiyalarından istifadə edərək saxta yerləri aşkar etmək mümkündür. İstifadəçilərin şikayətlərinə daha tez reaksiya verilməsi və səhv məlumatların sürətli şəkildə düzəldilməsi də vacibdir".

Bu problem yalnız "Google Xəritələr"lə məhdudlaşmır. "Yandex Maps", "Apple Maps", "Here Maps" kimi digər naviqasiya platformalarında da istifadəçi əlavələri səhvlərə səbəb ola bilər. Lakin bu platformalar da istifadəçi təhlükəsizliyini artırmaq üçün sistemlərini təkmilləşdirməyə davam edir.

Nəticə

"Google Xəritələr"də baş verən bu hadisə rəqəmsal platformaların etibarlılığının necə təhlükə altına düşə biləcəyini göstərir. Hər nə qədər bu cür hadisələr şaka kimi görünsə də, ciddi nəticələrə səbəb ola bilər. Təxirəsalınmaz tədbirlər görülməsə, yanlış məlumatlar insan həyatını təhdid edə bilər və dolandırıcılığın yeni formalarına zəmin yarada bilər. Buna görə də, həm platformaların, həm də istifadəçilərin daha diqqətli olması zəruridir.

Aydın