Gürcüstan hədələnir REAKSİYA

Avropa Şurasından çıxarıla bilər

Avropa Şurası Parlament Assambleyasının (AŞPA) üzvləri Gürcüstan nümayəndə heyətinin səlahiyyətlərinin məhdudlaşdırılmasını təklif ediblər. Hətta hökumətin “avtoritarlığına görə” respublikanı Avropa Şurasından çıxarmaq niyyəti ortadadır. Ölkənin baş naziri İrakli Kobaxidze vəziyyəti absurd adlandırıb, çünki Tbilisi hələ yanvar ayında Assambleyaya üzvlüyünü dayandırıb. Gürcüstanla Qərb ölkələri arasında münaqişə getdikcə pisləşir.

Xatırladaq ki, Avropa Şurasından (AŞ) çıxarılma ilk növbədə Gürcüstanın Avropa İnsan Haqları Məhkəməsinin (AİHM) yurisdiksiyasından çıxmasına gətirib çıxaracaq. Müvafiq olaraq, gürcülər daha ora apellyasiya şikayəti verə bilməyəcək və “Gürcü arzusu” Avropa Məhkəməsinin qərarlarını icra etmək zərurətindən xilas olacaq. Bundan əlavə, 2024-cü ilin yanvarında Azərbaycan hakimiyyəti bu qurumun Bakıya münasibətinə yenidən baxmasa, Avropa Şurasını tərk edəcəyi ilə hədələyib. Hətta bundan əvvəl, 2022-ci il martın 15-də Rusiya NATO və Aİ-ni bu qurumu anti-Rusiya alətinə çevirməkdə ittiham edərək Avropa Şurasını tərk edib.

AŞPA-dakı vəziyyətə baxmayaraq, Kobaxidze əmin edir ki, onun hökumətinin xarici siyasətinin prioritetləri Avropa İttifaqı ilə inteqrasiya və strateji tərəfdaş kimi ABŞ-la əlaqələrin inkişafı olaraq qalır. Onun sözlərinə görə, onlarla münasibətlərdə indiki çətinliklər müvəqqətidir və Tbilisi bunlara görə məsuliyyət daşımır. Kobaxidze hesab edir ki, böhran Qərbdə iddia edildiyi kimi “Gürcü Arzusu”nun avtoritar idarəetmə üsulları ilə deyil, tərəfdaşların “demokratik reqressiyası” ilə bağlıdır.

Xüsusilə, baş nazirin sözlərinə görə, Brüssel Gürcüstan hakimiyyəti ilə “sağlam müzakirədən” yayınır. "Bu gün Aİ-də tendensiyalar - demokratiya, insan haqları və iqtisadiyyatda həyəcanvericidir. Təəssüf ki, bütün sahələrdə reqressiya var. Ümid edirik ki, 2030-cu ilə qədər biz Aİ-yə üzv olmağa hazır olduğumuz zaman bu tendensiyalar dəyişəcək və bütün Aİ-də demokratik sistem bərpa olunacaq. İnsan haqları daha yaxşı qorunacaq və iqtisadiyyat gücləndiriləcək".

Eyni zamanda, o qeyd edib ki, Gürcüstanın Aİ ilə münasibətləri 2022-ci ildə, Gürcüstan hakimiyyəti Rusiya ilə hərbi qarşıdurmadan imtina edəndə pisləşib. “Bizim istəyimiz Aİ-yə daxil olmaqdır, lakin hər şey göstərir ki, bir ölkə üçün sülhün əsas təminatı onun öz müstəqilliyi və suverenliyidir, hamı bunu yaxşı xatırlamalıdır”, - Kobaxidze bildirib.

O, həmçinin hesab edir ki, Aİ ölkələri suverenlik çatışmazlığından əziyyət çəkir, çünki Avropa bürokratiyası kifayət qədər güclü olmadığını sübut edib. "Avropa bürokratiyası xarici təsir altındadır. Buna görə də onun obyektiv maraqlara əsaslanan qərarlar qəbul etməsi çətindir. Suverenliyin olmaması isə əsas problemdir. Avropa İttifaqında hələ də öz müstəqilliyini və suverenliyini qətiyyətlə müdafiə edən bir neçə dövlət qalıb", - Gürcüstan hökumətinin başçısı yekunlaşdırıb.

Kobaxidze Aİ ölkələrinin konkret olaraq kimdən asılı olduğunu izah etməyib. Adətən belə hallarda Aİ-ni tənqid edənlər Avropa ölkələrini öz maraqları çərçivəsində manipulyasiya edən Vaşinqtonu nəzərdə tutur. Lakin Kobaxidzenin bununla bağlı heç bir şikayəti yoxdur. Əksinə, Tbilisi ABŞ prezidenti Donald Trampın və onun administrasiyasının “sağlam münasibətinə” ümid bəsləyir. “Biz konkret yol xəritəsi ilə strateji tərəfdaşlığı bərpa etmək istəyirik... Ümid edirik ki, sağlam münasibət olacaq, strateji tərəfdaşlıq sağlam şəkildə bərpa olunacaq, bu, bizim istəyimizdir, Amerika tərəfini gözləyirik”, - Kobaxidze bildirib.

Lakin münasibətlərin bərpasından danışmaq hələ tezdir. Beləliklə, Birləşmiş Ştatlar tarixdə ilk dəfə olaraq BMT Təhlükəsizlik Şurası üzvlərinin 2008-ci il müharibəsi ilə bağlı birgə bəyanatına qoşulmadı. Sənədi yalnız Aİ ölkələri və Böyük Britaniya imzalayıb.

Nə olursa olsun, rəsmi Tbilisi Avropa demokratiyasının problemlərini müzakirə edərkən, müxalifət mediası “Gürcü arzusu”nun nümayəndələri ilə onların əleyhdarları arasında qanqster çəkişmələrindən xəbər verir. Belə ki, Gürcüstanın Duşeti şəhərindən (əhali 7,2 min nəfər) hakim partiyadan merliyə namizəd Kaxaber Çitaurinin rəqibi Qoqita Taniaşvilini yerli qəbiristanlığa aparması xəbəri gəlib. Çitauri Taniaşvilinin seçkilərdən geri çəkilməsini tələb edib və o, imtina etdikdə onu döyüblər.

Rusiya hökuməti yanında Maliyyə Universitetinin eksperti Şota Apxaidze deyib ki, “Gürcü arzusu” respublikanın Konstitusiyasına və ya onun demokratik əqidəsinə görə deyil, maliyyə səbəblərinə görə Avropa İttifaqına daxil olmağa çalışır. "Aİ Tbilisiyə çoxlu pul verə bilər, ona görə də hökumət onunla münasibətlər qurmaqda maraqlıdır. Brüssel qəzəbini mərhəmətə çevirən kimi Kobaxidze öz ittihamlarını unudacaq. Bundan əlavə, son 30 ildə insanlar Avropaya inteqrasiyaya hazırlaşıblar və indi çoxları itkidədir. Gənclər baş verən hər şeyi Avropada antiavropa imici yaratmamaq üçün hesab edirlər ", - Apkhaide hesab edir.

Öz növbəsində, politoloq Gia Xuxaşvili hesab edir ki, Gürcüstan hakimiyyəti şifahi şəkildə Aİ-yə daxil olmağa can atsa da, praktiki olaraq onunla münaqişəni qəsdən gərginləşdirir, onu getdikcə daha çox təhqir edir. "Bu baxımdan respublikanın Avropa Şurasından çıxarılması və onun Avropa İttifaqı ilə vizasız rejimdən məhrum edilməsi kifayət qədər real perspektivlərdir. Amma bu, "Gürcü arzusunu" qətiyyən narahat etmir, çünki o, öz rejimini gücləndirməyə çalışır, hakimiyyəti heç kimlə bölüşmür", - Xuxaşvili deyib.

V.VƏLİYEV