Hava ilə göndərilən mesaj: ABŞ nin Venesuela siyasətinin yeni tonu

Latın Amerikanın isti küləkləri, Karib dənizinin dalğaları arasında yeni bir diplomatik gərginlik əks-sədası verir.

ABŞ-nin Venesuela sahilləri yaxınlığında “B-1 Lancer” strateji bombardmançılarının uçuşları təkcə hərbi manevr yox, qlobal siyasi arenada səslənən görünməz, lakin təsirli bir xəbərdarlıqdır. Vaşinqton bu hərəkətlə göstərir ki, Latın Amerikası hələ də onun strateji diqqət mərkəzindədir və hər hansı balans pozuntusu dərhal müşahidə olunur.

Uçuşların gərginliyi yalnız Venesuelaya deyil, uzaqda Rusiyaya və Çin kimi regional oyunçulara da ünvanlanmış mesajdır - Latın Amerikası hələ də “strateji həyət bağı”dır və oradakı hadisələr Vaşinqtonun təhlükəsizlik xəritəsində əks-səda doğurur.

Mövzu ilə bağlı Bakıvaxtı.az-a açıqlama verən politoloq Tural İsmayılov bildirib ki, son illər Venesuela Moskva ilə hərbi və enerji sahəsində sıx əməkdaşlıq quraraq ABŞ-ın yaxın coğrafiyasında yeni güc mərkəzi yaratmağa çalışır: 

 “B-1 Lancer” uçuşları bu balansı pozmadan, lakin açıq siqnal verən bir taktiki jestdir. Vaşinqton göstərir ki, Karib hövzəsində nə baş verir-virsin, son söz hələ də onun təhlükəsizlik arxitekturasına məxsusdur. Bu addım həm də daxili auditoriyaya mesajdır - ABŞ administrasiyası regiondakı mövqeyini itirmədiyini göstərmək istəyir. Çünki Latın Amerikası uzun müddət Vaşinqtonun “strateji həyət bağı” kimi qəbul olunub və indi həmin bölgədə Rusiya, Çin və İranın artan təsiri ABŞ üçün ciddi siqnaldır".

Onun sözlərinə görə, Venesuela bu hadisəni təxribat kimi qiymətləndirə bilər, amma fakt budur ki, Vaşinqton bu uçuşlarla “yaxın coğrafiya siyasəti”ni yenidən aktuallaşdırır:

"ABŞ-ın hərbi güc nümayişi həm də sanksiyaların effektivliyini dəstəkləyən psixoloji təzyiq formasıdır. Latın Amerikası ölkələri arasında bu addıma münasibət fərqlidir — bəzi dövlətlər bunu təhlükəsizlik təminatı kimi, digərləri isə regionda gərginliyi artıran faktor kimi görür. Məsələn, Braziliya və Meksika kimi böyük dövlətlər balanslı reaksiya verir, çünki ABŞ ilə münasibətləri iqtisadi asılılıq çərçivəsindədir".

Həmsöhbətimiz əlavə edib ki, beynəlxalq ictimaiyyət üçün isə bu, qlobal güclər arasında yenidən başlayan “soyuq sükunət” mərhələsinin əlamətidir:

"Yəni açıq qarşıdurma yoxdur, amma güc nümayişi daim davam edir. Politoloji mənzərədə bu addım Vaşinqtonun təkcə hərbi deyil, diplomatik “xəritə yeniləməsi” kimi görünür. ABŞ göstərir ki, Yaxın Şərqdə və Avropada gərginlik artsa da, Latın Amerikası onun diqqət mərkəzindən çıxmayıb".

Əli Hüseynov