Icma.az
close
up
RU
Menu

Dublin səfəri Azərbaycanın Avropa siyasətinin yeni istiqamətlər üzrə paralel şəkildə inkişaf etdiyini göstərdi ŞƏRH

Yuxusuzluq infarkt və insult riskini artırır Həkimdən xəbərdarlıq

Bakını qoyub Ağstafaya köçdü 87 yaşlı Xalq artistinin həyatı necə keçir?

TÜRK MÜDAFİƏ SƏNAYESİNİN YENİ UĞURU... 51 dronu bir neçə saniyədə məhv edir + VİDEO

Azərbaycanın İKT sektorunda rekord artım: Region ölkələri ilə fərq nə qədərdir?

SÖZÜN İŞIĞINDA KEÇƏN ÖMÜR Qazi şair Ədalət Nicatın 60 illiyi qeyd olunub

Ozan Güven “Aşk ı Memnu”nun “Behlül”ü ola bilərmiş

İngiltərə İspaniyanı məğlub edərək qrup lideri OLDU

Azərbaycanda sərnişin mikroavtobusu qəzaya uğradı: Çox sayda yaralı var Video

2040 cı ilə qədər qlobal iqtisadiyyatda nə baş verəcək: Azərbaycan hansı mövqedə olacaq?

Futbol turniri valideynlərin davranışına görə dayandırıldı

Bakıda temperatur 7 8 dərəcə enəcək Növbəti 3 günün hava proqnozu

Paşinyan Pnompendə Bakı və İrəvan arasında sülhdən danışdı

“Boranı” restoranı ilə bağlı iddia: Tək gəldiyi üçün müştəriyə girişə icazə verilmədi

İtaliyadan Ukraynaya yeni hərbi dəstək: İki peykin radar məlumatları veriləcək

Belçikadan möhtəşəm geridönüş: İtaliya darmadağın edildi

İran parlamenti ABŞ la danışıqların başa çatdığını açıqlayıb

Braziliya futbolunun əfsanəsi 11 il sonra futbola qayıtdı...

Xərçənglə mübarizədə mühüm kəşf: Xəstələrin ömrü uzana bilər

Dislipidemiyanın aktual məsələləri: Qərar qəbuletmə vaxtı mövzusunda Elmi praktiki simpozium həyata keçiriləcək

Heç bir uşaq yaşayış yerinə görə təhsildən məhrum qalmamalıdır EKSPERT

Heç bir uşaq yaşayış yerinə görə təhsildən məhrum qalmamalıdır EKSPERT

Icma.az, Sherg.az portalına istinadən məlumatı açıqlayır.

Azşagirdli siniflərin bağlanması iqtisadi yox, sosial problemdir


Qərarlar təkcə şagird sayına deyil, coğrafi şəraitə görə verilməlidir

Tədris ili başlanandan bəzi məktəblərdə gah şagird sıxlığı, bəzilərində, əksinə, siniflərin ləğvi, ya da siniflərin birləşdirilməsi kimi hallar yaşanır. Şəmkir rayonunun Qaracəmirli kəndi 1 nömrəli məktəbdə şagird sıxlığı səbəbindən sinifdə əyləşməyə parta tapılmır, Yardımlı rayonu Şıxlar kənd Mehman Zamanov adına ümumtəhsil məktəbində isə şagird azlığı səbəbindən X sinif ümumiyyətlə ləğv edilib, uşaqlara kənddən xeyli uzaq məsafədə yerləşən başqa məktəbə getmələri məsləhət görülüb. 


Təhsil Xidmətləri Araşdırma və Təhlil Mərkəzinin rəhbəri Kamran Əsədov Sherg.az-a açıqlamasında təhsil sahəsindəki bu kimi problemlərin sosial və pedaqoji əsaslı olduğunu dedi və onu da bildirdi ki, hər bir problemin həll yolu vardır: 

- Azərbaycanın dağlıq və ucqar bölgələrində, xüsusilə Yardımlı, Lerik, Qusar, Zaqatala və Qəbələ kimi rayonlarda təhsil sisteminin qarşılaşdığı əsas çətinliklərdən biri sinif və məktəb tutumlarının az olması, şagird sayının minimum həddən aşağı düşməsidir. Bu hallarda bəzən 10-cu və ya 11-ci siniflərdə cəmi 3–5 nəfər şagird qalır və nəticədə məktəblər həmin sinifləri bağlamağa məcbur olur. Dövlət Statistika Komitəsinin 2024-cü ilə dair təhsil göstəricilərinə əsasən, ölkədə ümumtəhsil məktəblərinin 15 faizi azşagirdli məktəblərdir və onların təxminən 70 faizi dağlıq ərazilərdə yerləşir. Bu isə təhsilin bərabər əlçatanlığı prinsipinə zidd olan sosial və coğrafi fərqlilik yaradır. Azərbaycan Respublikasının “Təhsil haqqında” Qanunun 5-ci maddəsində açıq şəkildə qeyd olunur ki, dövlət təhsilin bütün pillələrində vətəndaşlara bərabər imkanlar yaratmalı, onların yaşayış yerindən asılı olmayaraq keyfiyyətli təhsil almaq hüququnu təmin etməlidir. Lakin praktiki vəziyyət göstərir ki, azşagirdli siniflərin bağlanması və şagirdlərin digər kəndlərə yönləndirilməsi bu bərabərliyi pozur. Yardımlı kimi dağlıq rayonlarda bu məsələ xüsusilə kəskin xarakter daşıyır, çünki qış aylarında yolların bağlanması, sərt iqlim şəraiti və nəqliyyatın olmaması şagirdlərin digər kəndlərdəki məktəblərə getməsini qeyri-mümkün edir.


K.Əsədov qeyd etdi ki, Elm və Təhsil Nazirliyinin son illərdə həyata keçirdiyi “məktəb şəbəkəsinin optimallaşdırılması” siyasəti iqtisadi baxımdan əsaslandırılsa da, sosial reallıqlar baxımından adaptasiyaya ehtiyac duyur. Nazirliyin bu istiqamətdə məqsədi resurslardan səmərəli istifadə etmək, tədris keyfiyyətini artırmaq və təhsilin dayanıqlılığını təmin etməkdir. Bu yanaşma müsbət istiqamətdir, çünki kiçik tutumlu məktəblərdə bəzən bir müəllim bir neçə sinfə dərs deyir, tədris planları bölünür, tədris keyfiyyəti isə düşür. Amma həmin sistemin regional xüsusiyyətlər nəzərə alınmadan tətbiqi sosial ədalətsizlik yarada bilər: 

- Dünya təcrübəsində bu problemin müxtəlif həll modelləri mövcuddur. Məsələn, Finlandiyada və İslandiyada “kombinə olunmuş sinif” sistemi tətbiq olunur. Bu sistemdə bir müəllim eyni zamanda iki və ya üç sinfin şagirdləri ilə işləyir, lakin dərs proqramı fərqli çətinlik səviyyələrinə bölünür və fərdiləşdirilmiş tədris resursları ilə təmin olunur. Norveçdə və Kanadada “mobil müəllim” modeli var: müəllimlər həftənin müxtəlif günlərində fərqli kəndlərə gedərək dərs keçir və bunun üçün dövlət tərəfindən nəqliyyat və yaşayış təmin edilir. Estoniyada isə azşagirdli məktəblər tamamilə bağlanmır, əksinə, onlara texnoloji dəstək verilir və şagirdlər distant tədris platformaları vasitəsilə böyük şəhərlərdəki məktəblərlə eyni tədris proqramına qoşulurlar. Azərbaycan bu istiqamətdə ilk addımlarını artıq atıb. Elm və Təhsil Nazirliyi 2023-cü ildən “Rəqəmsal məktəb” layihəsini icra etməyə başlayıb. Bu layihə ucqar kəndlərdə yaşayan şagirdlərə onlayn platforma üzərindən keyfiyyətli dərslərə çıxış imkanı yaradır. Bununla yanaşı, bəzi regionlarda “bir müəllim – bir neçə sinif” modeli sınaqdan keçirilir. Bu islahatlar çox müsbət addımlardır və nazirliyin təhsil bərabərliyi prinsipinə sadiqliyini göstərir. Lakin Yardımlı kimi rayonlarda bu sistemin tam tətbiqi üçün infrastruktur məsələləri – internet, kompüter təminatı və müəllim resursu – paralel şəkildə həll edilməlidir.


Ekspert bildirdi ki, hazırkı vəziyyətdə əsas məsələ “azşagirdli siniflərin bağlanması meyarlarının” daha elastik şəkildə tənzimlənməsidir: 

- Yəni yalnız şagird sayına deyil, həm də coğrafi şəraitə, hava və yol infrastrukturuna görə qərar verilməlidir. Bununla yanaşı, dövlət büdcəsində “ucqar məktəblər üçün əlavə maliyyə stimulu” maddəsi yaradılmalıdır. Bu həm müəllimlərin orada qalmasını təmin edər, həm də məktəblərin bağlanmasının qarşısını alar. Yardımlı kimi yerlərdə 4 şagird üçün belə məktəbin saxlanması sosial məsuliyyət, dövlət qayğısı və təhsil ideologiyasının humanist mahiyyətinin göstəricisi olardı. Hesab edirəm ki, azşagirdli siniflərin bağlanması problemi iqtisadi deyil, sosial və pedaqoji məsələ kimi qiymətləndirilməlidir. Dəyişikliklər elə aparılmalıdır ki, heç bir uşaq yaşayış yerinə görə təhsildən məhrum olmasın. Elm və Təhsil Nazirliyinin bu istiqamətdə atdığı addımlar – rəqəmsallaşma, distant tədris və kombinə sinif modelləri – doğru yoldadır və davamlı şəkildə genişləndirilməlidir. Bu, həm regionlarda təhsilin bərabərliyini təmin edəcək, həm də Azərbaycanın gələcək intellektual potensialının formalaşmasına töhfə verəcək.

Daha ətraflı məlumat və yeniliklər üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:204
embedMənbə:https://sherg.az
archiveBu xəbər 14 Oktyabr 2025 07:18 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Dublin səfəri Azərbaycanın Avropa siyasətinin yeni istiqamətlər üzrə paralel şəkildə inkişaf etdiyini göstərdi ŞƏRH

15 Noyabr 2026 13:13see252

Yuxusuzluq infarkt və insult riskini artırır Həkimdən xəbərdarlıq

15 Noyabr 2026 14:28see249

Bakını qoyub Ağstafaya köçdü 87 yaşlı Xalq artistinin həyatı necə keçir?

15 Noyabr 2026 15:50see245

TÜRK MÜDAFİƏ SƏNAYESİNİN YENİ UĞURU... 51 dronu bir neçə saniyədə məhv edir + VİDEO

15 Noyabr 2026 19:14see243

Azərbaycanın İKT sektorunda rekord artım: Region ölkələri ilə fərq nə qədərdir?

15 Noyabr 2026 13:53see238

SÖZÜN İŞIĞINDA KEÇƏN ÖMÜR Qazi şair Ədalət Nicatın 60 illiyi qeyd olunub

15 Noyabr 2026 13:40see231

Ozan Güven “Aşk ı Memnu”nun “Behlül”ü ola bilərmiş

16 Noyabr 2026 02:02see227

İngiltərə İspaniyanı məğlub edərək qrup lideri OLDU

16 Noyabr 2026 01:51see223

Azərbaycanda sərnişin mikroavtobusu qəzaya uğradı: Çox sayda yaralı var Video

15 Noyabr 2026 16:38see218

2040 cı ilə qədər qlobal iqtisadiyyatda nə baş verəcək: Azərbaycan hansı mövqedə olacaq?

15 Noyabr 2026 14:02see205

Futbol turniri valideynlərin davranışına görə dayandırıldı

16 Noyabr 2026 01:15see200

Bakıda temperatur 7 8 dərəcə enəcək Növbəti 3 günün hava proqnozu

15 Noyabr 2026 09:13see196

Paşinyan Pnompendə Bakı və İrəvan arasında sülhdən danışdı

15 Noyabr 2026 15:38see194

“Boranı” restoranı ilə bağlı iddia: Tək gəldiyi üçün müştəriyə girişə icazə verilmədi

15 Noyabr 2026 21:02see192

İtaliyadan Ukraynaya yeni hərbi dəstək: İki peykin radar məlumatları veriləcək

15 Noyabr 2026 22:01see191

Belçikadan möhtəşəm geridönüş: İtaliya darmadağın edildi

16 Noyabr 2026 01:56see188

İran parlamenti ABŞ la danışıqların başa çatdığını açıqlayıb

15 Noyabr 2026 17:27see179

Braziliya futbolunun əfsanəsi 11 il sonra futbola qayıtdı...

16 Noyabr 2026 00:05see175

Xərçənglə mübarizədə mühüm kəşf: Xəstələrin ömrü uzana bilər

15 Noyabr 2026 05:49see174

Dislipidemiyanın aktual məsələləri: Qərar qəbuletmə vaxtı mövzusunda Elmi praktiki simpozium həyata keçiriləcək

16 Noyabr 2026 12:04see170
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri