“Heç Güney Azərbaycan müstəqil olmasın, Təbrizi də istəmirik...” tarixçi alim

İranda baş verən hadisələr fonunda Güney və Quzey Azərbaycanın gələcəkdə birləşməsi ideyası yenidən gündəm olub. Bu istiqamətdə gedən müzakirələr ilk dəfədir ki, fərqli fikirlər meydana çıxarıb.

Milli Məclisin komitə sədri, deputat Fazil Mustafa Vahid Azərbaycan ideyasının indiki dövrdə gündəmə gəlməsinin doğru olmadığı bildirib. Onun fikrincə, bu, hazırkı şəraitdə reallıq baxımdan da mümkün görünmür. Deputat Azərbaycan Respublikasının vətəndaşları ilə İran ərazisində yaşayan azərbaycanlıların siyasi, dünya görüşü və sair baxımdan ciddi fərqləndiklərini də diqqətə çatdırıb.

Bu müzakirələr başqa müstəvidə də davam edir. Real TV-nin rəhbəri Mirşahin Ağayevlə İsveçrədə yaşayan jurnalist Elbəyi Həsənli arasında mövzu ilə bağlı gərgin fikir dartışması gedir. M.Ağayev proseslərə Azərbaycan Respublikasının maraqları, sərhədləri çərçivəsindən baxmağın doğru olduğunu deyir, E.Həsənli isə Bütöv Azərbaycan məsələsinin arxa plana atılmasının strateji olaraq maraqlarımıza cavab vermədiyini söyləyir.

Globalinfo.az-a danışan tarixçi alim Zaur Əliyev deyib ki, Mirşahin Ağayevlə Elbəyi Həsənli arasında söz davası təəssüf doğurur:

“Bu müzakirələri aparan şəxslərə məsləhət görürəm ki, məsələyə Prezident İlham Əliyevin “Mən 50 milyonluq azərbaycanlının Prezidentiyəm” tezisi çərçivəsində baxsınlar. Soydaşlarımız bu gün İlham Əliyevin şəklini asıb üstünə “Güney Azərbaycan Prezidenti” yazıblar. 30 milyondan çox azərbaycanlının taleyi bu gün sual altındadır.

Azərbaycanda hər kəs öncə Güney Azərbaycan türklərinin müqəddəratı məsələsinə İranın və оnun mоlla rejiminin daхili işi kimi yox, bir millətin taleyi kimi baxsın. Bu gün sivil dünyanı imperiyaların yох, millətlərin taleyi maraqlandırır. Güney Azərbaycan İranın yох, bütövlükdə 50 milyоnluq bir хalqın daхili işidir. Bu 50 milyonluq Azərbaycan dünyası da başa düşməlidir ki, İran molla rejiminin söykəndiyi fars şöviniziminin qarşısına biz qlobal dünyanın qəbul etdiyi demоktarik dəyərlər, millətlərin öz müqəddəratını təyin etmə hüquqları, fоrmalaşmış siyasi və milli şüurla çıxırıq”.

Zaur Əliyev

Tarixçi alim bildirib ki, hər iki Azərbaycanın vahid bayraq altında birləşməsi gözəl bir addım olar:

“Onsuz da 1813-cü ilə qədər belə idik. Təbriz tarixin bütün dövrlərində Azərbaycan dövlətlərinin mərkəzi şəhəri olub. Düzdür, artıq bu missiyanı Bakı daşıyır, lakin bu mahiyyəti dəyişmir, hədəfləri daha məqsədyönlü edir. Əgər bu baş versə, Azərbaycanın ərazisi təxminən 250-300 min kv. km, əhalisi isə 40-50 milyondan çox ola bilər. Şimalın enerji resursları (neft-qaz) ilə Cənubun kənd təsərrüfatı, sənaye potensialı, insan kapitalı birləşdikdə nəhəng bir iqtisadi güc yaranar. Azərbaycanın həm Xəzər dənizinə, həm də Fars körfəzinə çıxış imkanlarının artması onu qlobal tranzit mərkəzinə çevirə bilər. Azərbaycan, Türkiyə ilə Orta Asiya türk respublikaları arasında ən qısa, kəsilməz və geniş coğrafi əlaqəni təmin edər. Bu, Türk Dövlətləri Təşkilatının (TDT) qlobal bir güc blokuna çevrilməsini sürətləndirər”.

Tarixçinin sözlərinə görə, hesab edək ki, iki Azərbaycan məsələsi qlobal güclərin planında yoxdur, o zaman çıxış yolu nə olardı?

Sitat:

“Önəmli olan ölkəmizə qarşı illərdir düşmənçilik edən fars-molla rejiminin devrilməsidir. Heç Güney Azərbaycan müstəqil olmasın. Amma ən azından indiki rejim getsin. Orda yaşayan insanların dil və mədəni hüquqları bərpa edilsin. Nə Təbriz bizə verilsin, nə də digəri. Sadəcə Xomeyni sistemi regiondan getsin. Ermənilərə illərdir İranda soyqırımı abidələri qoyulduğu kimi Xocalı soyqırımına da abidələr qoyulsun. Azərbaycan dilli məktəblər açılsın. TV kanallar içərisində Azərbaycan kanalları da olsun. Orda yaşayan bütün xalqlar azad nəfəs alsın”.

Ləman İmran
Globalinfo.az