“Hər uşağa 64, hər səfirlik işçisinə 10 17 min manat...” Ekspert

İqtisadçı ekspert Toğrul Vəliyev ölkədə sosial investisiyaların, xüsusilə məktəbəqədər təhsilin iqtisadiyyat və məşğulluq üzərindəki təsirini təhlil edib. O bildirir ki, bu sahəyə ayrılan vəsaitin artırılması qadınların məşğulluğunu yüksəldir və iqtisadi inkişafı stimullaşdırır.

Ekspertin sözlərinə görə, məktəbəqədər təhsilə dair universal dövlət proqramları qadınların əmək bazarına qoşulmasına şərait yaradır. Bu isə, onun fikrincə, sadə və aydın məntiqə əsaslansa da, bu reallığı qəbul edənlərin sayı azdır.

Toğrul Vəliyev qeyd edib ki, Azərbaycanda bu il məktəbəqədər təhsilə 467 milyon manat, yəni dövlət büdcəsinin cəmi 1,1%-i ayrılıb. Müqayisə üçün, xaricdəki diplomatik nümayəndəliklərin, konsulluqların və beynəlxalq tədbirlərin keçirilməsi üçün xərclər birlikdə 453 milyon manat təşkil edir. 

Ekspert hesablayır ki, 608 min uşaq üçün ayrılan bu vəsait hər uşağa ayda təxminən 64 manat düşür. Xaricdəki nümayəndəliklərin saxlanması isə bir nəfərə ayda təxminən 10-17 min manat xərc tələb edir.

Ekspert vurğulayıb ki, problem xarici nümayəndəliklərin xərclərində deyil, məktəbəqədər təhsilə ayrılan vəsaitin yetersizliyindədir. Onun sözlərinə görə, bu sahəyə yatırılan investisiya yalnız iqtisadi deyil, sosial baxımdan da müsbət təsir göstərir.

Toğrul Vəliyev qeyd edib ki, aparılan beynəlxalq tədqiqatlara əsasən, məktəbəqədər təhsilə yatırılan hər 1 dollar, iqtisadiyyata 3-20 dollar arası gəlir gətirir. Bu isə əsasən qadınların iş həyatına qatılması hesabına baş verir və dövlət büdcəsinə xərclərin qismən kompensasiya olunması ilə nəticələnir.

Ekspert hesab edir ki, hökumət yalnız məktəbəqədər deyil, həm də orta və ali təhsil, mədəniyyət və hətta nəqliyyat (məsələn, metro tikintisi) sahələrinə yatırımı artırmalıdır. Onun fikrincə, bu sahələrə ayrılan vəsait hazırkı səviyyədə kifayət etmir və ən azı 2-3 dəfə artırılmalıdır. Bu investisiyalar dərhal nəticə verməsə də, uzunmüddətli perspektivdə insanların rifahını yüksəldir və iqtisadi inkişafı stimullaşdırır.

Rasim Əliyev

“AzPolitika.info”