Həssas təbəqəyə dövlət qayğısı

Dünyada əhalisinin təxminən müəyyən bir qismini fiziki cəhətdən qüsurlu insanlar təşkil edir. Onların hüquqlarını qorumaq, cəmiyyətə inteqrasiyasını təşviq etmək zəruridir. 1992-ci ildə BMT tərəfindən təsis edilən Əlillər Günü dünya miqyasında fiziki qüsurlu insanların daha yaxşı imkanlarla təmin olunmasını hədəfləyir.

Ölkəmizdə dövlət tərəfindən bu qəbildən olan insanların sosial rifahının yüksəldilməsi istiqamətində mühüm addımlar atılır. Onların sosial təminatı ildən-ilə yaxşılaşır, təhsil, iş və müalicəsinə imkanlar yaradılır. Əlillərin sosial müdafiəsi ilə bağlı dövlət proqramı hazırlanıb. Həmin proqramda əlilliyin qarşısının alınması, reablitasiya və sosial müdafiə haqqında qanunun bütün müddəaları öz əksini tapıb. Bakıda və regionlarda əlillər üçün bərpa mərkəzləri, protez-ortopedik müəssislər yaradılıb.

Birinci Qarabağ müharibəsi qazisi Səyyaf Məmmədov bildirdi ki, istər ulu öndər Heydər Əliyevin, istərsə də Ali Baş Komandan, Prezident İlham Əliyevin dövründə müharibə iştirakçıları, əlillər hər cür sosial təminatla əhatələniblər:

– Bir insanın yaşaması üçün lazım olan hər şeylə təmin olunmuşam. Ölkə Prezidenti ev, maşın hədiyyə edib. Ayağımdakı protezi belə dövlət verib. Xəstələnəndə qeydiyyatda olduğum Sabunçu rayonunda pulsuz müalicə edilirəm. Bir sözlə, qayğı yüksək səviyyədədir. Bəzən görürəm ki, Amerikada və digər xarici ölkələrdə olan üzdəniraqlar deyirlər ki, qayğı zəifdir. Biri mən, axı, bu qədər cah-cəlal içərisində ola-ola necə deyə bilərəm ki, qayğı zəifdir?

Hazırda Əmək və Əhalinin Sosial Müdafiəsi Nazirliyi tərəfindən fiziki əngəlli şəxslərə pensiya və ya aylıq sosial müavinət, eləcə də 18 yaşadək əlilliyi müəyyən edilmiş şəxslərə aylıq müavinət ödənilir. Müharibə, hərbi xidmət vəzifələrini yerinə yetirməklə və digər xüsusi səbəblərlə əlaqədar əlilliyi olan şəxslər pensiya və ya müavinətlə yanaşı, Prezidentin aylıq təqaüdü ilə də təmin edilirlər. Orqanizmin funksiyalarının 81-100 faiz pozulmasına görə və 18 yaşadək əlilliyi müəyyən edilmiş şəxslərə qulluq edənlərə də aylıq təqaüd ödənilir.

Görmə qabiliyyəti zəif olan Hikmət Vurğun 3-cü dərəcəli əlilliyinə görə pensiya alır. O, dövlətin yüksək qayğısına görə təşəkkürünü bildirir:

– Əmək qabiliyyətimi tam itirməmişəm. Aldığım pensiya ilə müəyyən təminatlarımı qarşılaya bilirəm. Əlilliyimə görə müəyyən təminatlardan istifadə hüququm da var. Məsələn, qəbul imtahanlarında digər məzunlardan fərqli olaraq, heç bir rüsum ödəməmişəm. Dövlətimiz bizi tək qoymur, özümüzü təcrid olunmuş kimi hiss etmirik.

Fiziki əngəlli insanların reabilitasiyası və cəmiyyətə inteqrasiyası vacib məsələ hesab edilir. Ümumiyyətlə, onların sağlam həyata qaytarılması yalnız ailənin, dövlət və ya qeyri-hökumət təşkilatlarının fəaliyyəti ilə məhdudlaşmamalıdır. Bu savab işdə geniş ictimaiyyət də iştirak etməlidir. Onlara qayğı hər kəsin mənəvi borcudur.

Rizvan FİKRƏTOĞLU
XQ