Icma.az
close
up
RU
Himalay böhranı: Üç ölkə 1816 cı il xəritəsinə görə mübahisə edir

Himalay böhranı: Üç ölkə 1816 cı il xəritəsinə görə mübahisə edir

Icma.az xəbər verir, Qaynarinfo saytına əsaslanaraq.

Hindistan və Çin Himalayda yerləşən strateji dağ keçidinin fəaliyyətinin bərpası barədə razılığa gəlsələr də, bu qərar keçidi öz ərazisi hesab edən Nepalın kəskin etirazına səbəb olub.

Qaynarinfo xəbər verir ki, bu barədə "Antena 3 CNN” məlumat yayıb.

Mübahisə Kalapani–Limpiyadhura–Lipulex bölgəsi ətrafında yaranıb. Qədim zəvvar marşrutunun keçdiyi bu ərazi Hindistan, Nepal və Çin sərhədlərinin qovşağında yerləşir. Məhz burada region üçün mühüm strateji və ticarət əhəmiyyətinə malik Lipulex keçidi yerləşir.

Pekin və Nyu-Dehli arasında keçidin yenidən açılması ilə bağlı razılaşma əldə edildikdən sonra Nepal hakimiyyəti qərarın onların mövqeyi nəzərə alınmadan qəbul edildiyini bildirib.

Nəşrin yazdığına görə, sözügedən ərazi ilə bağlı mübahisə uzun tarixə malikdir. Nepal Kalapani–Limpiyadhura–Lipulex bölgəsinin tarixi sənədlərə əsasən ona məxsus olduğunu iddia edir. Hindistan isə onilliklərdir bu əraziyə nəzarət edir və onu öz dövlət ərazisinin bir hissəsi hesab edir. Çin isə Tibet Muxtar Rayonuna nəzarət edən tərəf kimi keçiddən istifadə ilə bağlı razılaşmalarda iştirak edir.

Məqalədə qeyd olunur ki, hazırda diqqət XIX əsrin əvvəllərinə aid tarixi xəritə və sənədlərə yönəlib. Tərəflər xüsusilə 1816-cı ildə İngiltərə-Nepal müharibəsindən sonra Nepal ilə Britaniya Hindistanı arasında sərhədləri müəyyən edən Suqauli müqaviləsinin müddəalarına istinad edirlər. Buna görə də həmin dövrə aid xəritələrin tapılması və ətraflı araşdırılması ilə bağlı çağırışlar getdikcə artır.

Problemin əsas səbəbi tarixi mənbələrin və müqavilədə sərhəd göstəricisi kimi qeyd olunan Kali çayının məcrasının fərqli şəkildə şərh edilməsidir. Çayın mənbəyinin dəqiq yerləşdiyi yer mübahisəli ərazinin hansı dövlətə məxsus olmasının müəyyənləşdirilməsində həlledici rol oynayır.

Müşahidəçilərin fikrincə, məsələni qısa müddətdə həll etmək çətin olacaq. Çünki mübahisə eyni vaxtda üç dövlətin tarixi, siyasi və strateji maraqlarını əhatə edir. Buna görə də 1816-cı ilə aid sənəd və xəritələrin araşdırılması tərəflərin ərazi iddialarını əsaslandırmaq cəhdlərində mühüm mərhələlərdən biri hesab olunur.

Himalayda sərhəd mübahisələri

Daha əvvəl xəbər verildiyi kimi, Hindistan və Çin Himalay boyunca uzanan ortaq sərhəd bölgəsində hərbi və nəqliyyat infrastrukturuna böyük sərmayələr yatırırlar. Bu proses xüsusilə 2020-ci ildə baş vermiş sərhəd toqquşmalarından sonra sürətlənib.

Həmin dövrdə Çin inkişaf etmiş avtomobil və dəmir yolu şəbəkəsi sayəsində qoşunlarını sürətlə bölgəyə yönləndirə bilmişdi. Hindistan isə logistika imkanlarının məhdudluğu səbəbindən geridə qalmışdı.

Buna cavab olaraq Nyu-Dehli Zojila tunelinin tikintisi, eləcə də Ladax və Panqonq Tso gölü ətrafında yeni yolların, körpülərin, uçuş-eniş zolaqlarının və helikopter meydançalarının inşasını əhatə edən genişmiqyaslı layihələrə başlayıb.

Analitiklər xəbərdarlıq edirlər ki, bu cür infrastruktur rəqabəti mübahisəli sərhəd bölgələrində yeni qarşıdurmaların yaranması riskini daha da artırır.

Aydın

Ən son yeniliklər və məlumatlar üçün Icma.az saytını izləyin, biz hadisənin gedişatını izləyirik və ən aktual məlumatları təqdim edirik.
seeBaxış sayı:130
embedMənbə:https://qaynarinfo.az
archiveBu xəbər 21 İyun 2026 19:11 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Xəzər dənizinin Azərbaycan sahillərinin dövlət idarəçiliyi

17 Noyabr 2026 23:52see379

® Vüqar Eyvazov “AmCham Azərbaycan”ın yeni yaradılmış Səhiyyə Komitəsinin sədri təyin edilib

18 Noyabr 2026 01:28see352

2027 ci ildən Bakıya köç daha da artacaq?

17 Noyabr 2026 23:20see340

Dünya onların görüşünə köklənib: Müharibələrə son qoyulacaq?

18 Noyabr 2026 13:51see300

Diş əti qanaması hansı daxili xəstəliklərin əlamətidir?

17 Noyabr 2026 23:18see284

İki zəhərli ilanı təyyarəyə keçirmək istədi

17 Noyabr 2026 23:17see266

Bu hərəkətlər davam edərsə.. SEPAH generalı Bəhreyn hökümətini HƏDƏLƏDİ

18 Noyabr 2026 02:03see254

Səhiyyədə gizli qalan vergi problemi gündəmə gəldi

18 Noyabr 2026 12:19see253

Braziliya millisindən darmadağın: Vinisius het trik etdi

18 Noyabr 2026 00:46see250

Söküntü başlamazdan əvvəl vətəndaşlar əmlaklarını qiymətləndirməlidir? Açıqlama

18 Noyabr 2026 14:55see246

Bossların bossu” vəfat etdi Pablo Eskobarla əməkdaşlıq edib

18 Noyabr 2026 01:52see234

Nənə tarladan 20 min qiyməti olan qızıl tapıb

18 Noyabr 2026 02:56see233

Polad Həşimovun anası xəstəxanadan evə buraxılıb TƏBİB

18 Noyabr 2026 01:24see233

MRT, KT, PET CT: Xərçəngi dəqiq hansı müayinə aşkarlayır?

18 Noyabr 2026 18:31see223

“Səhiyyə sahəsində vergi və sosial ödənişlərə yenidən baxılmalıdır”

18 Noyabr 2026 12:29see220

Xankəndidə Zəfər Gününə həsr olunmuş mini futbol turnirinə yekun vurulub

19 Noyabr 2026 01:55see218

SOCAR: İşçilərin səriştəliliklərinin qiymətləndirilməsi istehsal prosesinin tərkib hissəsidir

19 Noyabr 2026 02:14see201

Kosmosdakı musiqimiz: Çahargah Ahəngi “Voyager”ə necə yazılıb? │ VİDEO

19 Noyabr 2026 00:18see200

Məşq zamanı huşunu itirən “Bavariya”nın baş məşqçisi geri qayıdır

19 Noyabr 2026 02:01see198

Vətən müharibəsinin xronikası: 16 oktyabrda Xocavəndin bir sıra kəndləri işğaldan azad edilib

18 Noyabr 2026 04:19see194
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri