Icma.az
close
up
RU
Menu

PR də strateji planlaşdırma: uğurlu kommunikasiya necə qurulur?

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

Xərçəngdən sonra ən böyük qorxu: Xəstəlik təkrarlanmasın deyə nə etməli?

Uorren Baffet 5,5 milyard dollarlıq səhmlərini xeyriyyə fondlarına bağışlayıb

Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verilib

Musiqi alətində ifa edən uşaqlar daha yaddaşlı OLUR

Ən çox qazanan televiziya aktyorları...

Xəzər dənizinin Azərbaycan sahillərinin dövlət idarəçiliyi

Ayxan Abbasov: “Ən aşağı pilləyə düşmüşdük, indi yavaş yavaş yüksəlməliyik”

Qışı sərt keçən rayonlarda qaz və işıq limitləri dəyişəcək? VACİB AÇIQLAMA

Xaçmazda ev yandı, 90 yaşlı sahibəsi həlak oldu

Mərkəzi Gömrük Hospitalında “Blue Code sisteminin tətbiqi və təkmilləşdirilməsi” mövzusunda maarifləndirici tədbir keçirilib

® Vüqar Eyvazov “AmCham Azərbaycan”ın yeni yaradılmış Səhiyyə Komitəsinin sədri təyin edilib

Bu ərazidə yeni üç mərtəbəli məktəb TİKİLƏCƏK 9 milyonluq LAYİHƏ

2027 ci ildən Bakıya köç daha da artacaq?

Təcili yardım stansiyasının müdiri işçilərdən rüşvət alır? YENİLƏNİB

Litva, İslandiya və Estoniya yığmalarından inamlı qələbə Millətlər Liqası

Faiq Qarayev beynəlxalq turnirdə iştirak edəcək Azərbaycanın voleybol millisinin üzvləri ilə görüşüb FOTO

Dişlər yaddaş kartımızdır?

Yuxu ilə böyümə hormonu arasında yeni neyron əlaqəsi aşkar edilib

Himalay dağlarında “gülümsəyən” hörümçəyin yeni növü aşkar edilib

Himalay dağlarında “gülümsəyən” hörümçəyin yeni növü aşkar edilib

Yeniazerbaycan saytına istinadən Icma.az xəbər verir.

Alimlər Himalay dağlarında qarın hissəsində gülümsəyən sifətə bənzər naxışı olan yeni hörümçək növü aşkar ediblər.

AZƏRTAC xəbər verir ki, araşdırmanın nəticələri “Evolutionary Systematics” jurnalında dərc olunub.

Tor hörən hörümçəklərdə fərqli rəng və naxışların olması uzun illər yalnız Amerika qitəsində və Havay adalarında yaşayan bəzi növlərə aid xüsusiyyət hesab edilirdi. Yeni araşdırma isə göstərib ki, buna bənzər “gülümsəyən” naxışlar Qərbi Himalayın dağ meşələrində yaşayan hörümçəklərdə də müstəqil şəkildə yaranıb.

Alimlər bu hadisəni “rəng polimorfizmi” adlandırırlar. Bu, eyni növə aid canlıların fərqli rəng və naxışlara malik olması deməkdir. Belə xüsusiyyət təkamül biologiyası ilə məşğul olan alimlərin xüsusi maraq göstərdiyi mövzulardan biridir.

Bu sahədə ən məşhur nümunələrdən biri 1900-cü ildə Havay adalarında aşkar edilmiş “Theridion grallator” növüdür. Onun qarın hissəsindəki naxış gülümsəyən sifətə bənzədiyi üçün bu hörümçəyə “xoşbəxt hörümçək” adı verilib.

Sonrakı illərdə alimlər oxşar naxışların Kaliforniya, Çili və digər bölgələrdə yaşayan bəzi hörümçəklərdə də yarandığını müəyyən ediblər. Bu hallar alimləri fərqli yerlərdə oxşar xüsusiyyətlərin necə formalaşdığını araşdırmağa sövq edib.

Tədqiqat zamanı alimlər 2024-cü ildə üç müxtəlif ərazidən 61 hörümçək nümunəsi toplayıblar. Onlar xüsusi mikroskoplar vasitəsilə hörümçəklərin bədən quruluşunu, rənglərini və hiss orqanlarını araşdırıblar.

Bu heyvanların cinsiyyət orqanlarının unikal quruluşu onların elm üçün yeni növ olduğunu göstərib. Yeni növ “Theridion himalayana” adlandırılıb. Paralel olaraq alimlər tor hörən hörümçəklərin 44 növü üzrə molekulyar-filogenetik analiz aparıblar. Araşdırma göstərib ki, yeni tapılan növ Havaydakı “xoşbəxt hörümçək”lə yaxın qohum deyil. Yəni bu oxşar naxışlar bir-birindən asılı olmadan yaranıb.

Bu fakt Asiyada “xoşbəxt” naxışın müstəqil və paralel şəkildə meydana gəldiyini sübut edir. Bundan əlavə, alimlər beş əsas tip üzrə qruplaşdırılmış 32 unikal rəng naxışını müəyyən ediblər.

Tədqiqatçılar erkək və dişi fərdlərdə rast gəlinən rəng formalarını müqayisə etdikdə çox kəskin fərq aşkar ediblər. Məlum olub ki, erkəklərin təxminən 90 faizinin qarın hissəsi solğun və naxışsızdır. Belə maskalanma rəngi hörümçəyi yarpaq fonunda demək olar ki, görünməz edir. Dişilərin isə təxminən dörddə üçünün qarın hissəsində qırmızı dairədən və onu əhatə edən ağ və ya qara halqadan ibarət parlaq naxış yerləşir. Bu görüntü gülümsəyən sifəti xatırladır.

Başqa sözlə, parlaq görünüş əsasən dişi fərdlərə xas xüsusiyyət olub, erkəklərin böyük əksəriyyəti nəzərə çarpmayan görnüşdə qalıb. Statistik testlər də fərdin cinsi ilə rəng tipi arasında çox güclü əlaqə olduğunu təsdiqləyib. Bu fakt alimlərə qarın hissəsindəki naxışın yaranmasına cavabdeh genlərin adi xromosomlarda deyil, cinsi xromosomlarda yerləşdiyini ehtimal etməyə əsas verib.

Beləliklə, “Theridion himalayana” unikal təkamül modeli hesab olunur. Onun kəşfi təsdiqləyib ki, tor hörən hörümçəklərin inkişafını müəyyən edən genetik “proqramlar” oxşar ekoloji şəraitdə, xüsusilə zəncəfil bitkisinin iri yarpaqlarının alt hissəsində yaşama zamanı bənzər rəng variasiyalarının yaranmasına meyillidir. Naxışların cinslə bağlı olması isə erkək və dişilərin fərqli rəngə malik olmasının funksional bölgü ilə əlaqəli ola biləcəyini göstərir.

Sonrakı hadisələr barədə daha çox məlumat almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:126
embedMənbə:https://yeniazerbaycan.com
archiveBu xəbər 21 May 2026 16:46 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

PR də strateji planlaşdırma: uğurlu kommunikasiya necə qurulur?

17 Noyabr 2026 09:13see383

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

17 Noyabr 2026 01:11see312

Xərçəngdən sonra ən böyük qorxu: Xəstəlik təkrarlanmasın deyə nə etməli?

16 Noyabr 2026 22:45see292

Uorren Baffet 5,5 milyard dollarlıq səhmlərini xeyriyyə fondlarına bağışlayıb

17 Noyabr 2026 04:19see291

Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verilib

17 Noyabr 2026 05:32see287

Musiqi alətində ifa edən uşaqlar daha yaddaşlı OLUR

16 Noyabr 2026 23:43see285

Ən çox qazanan televiziya aktyorları...

16 Noyabr 2026 20:52see282

Xəzər dənizinin Azərbaycan sahillərinin dövlət idarəçiliyi

17 Noyabr 2026 23:52see266

Ayxan Abbasov: “Ən aşağı pilləyə düşmüşdük, indi yavaş yavaş yüksəlməliyik”

17 Noyabr 2026 01:42see265

Qışı sərt keçən rayonlarda qaz və işıq limitləri dəyişəcək? VACİB AÇIQLAMA

17 Noyabr 2026 13:59see260

Xaçmazda ev yandı, 90 yaşlı sahibəsi həlak oldu

16 Noyabr 2026 20:15see255

Mərkəzi Gömrük Hospitalında “Blue Code sisteminin tətbiqi və təkmilləşdirilməsi” mövzusunda maarifləndirici tədbir keçirilib

17 Noyabr 2026 09:14see249

® Vüqar Eyvazov “AmCham Azərbaycan”ın yeni yaradılmış Səhiyyə Komitəsinin sədri təyin edilib

18 Noyabr 2026 01:28see248

Bu ərazidə yeni üç mərtəbəli məktəb TİKİLƏCƏK 9 milyonluq LAYİHƏ

16 Noyabr 2026 18:22see239

2027 ci ildən Bakıya köç daha da artacaq?

17 Noyabr 2026 23:20see237

Təcili yardım stansiyasının müdiri işçilərdən rüşvət alır? YENİLƏNİB

17 Noyabr 2026 14:53see231

Litva, İslandiya və Estoniya yığmalarından inamlı qələbə Millətlər Liqası

16 Noyabr 2026 23:35see225

Faiq Qarayev beynəlxalq turnirdə iştirak edəcək Azərbaycanın voleybol millisinin üzvləri ilə görüşüb FOTO

17 Noyabr 2026 14:52see203

Dişlər yaddaş kartımızdır?

17 Noyabr 2026 13:42see200

Yuxu ilə böyümə hormonu arasında yeni neyron əlaqəsi aşkar edilib

17 Noyabr 2026 12:44see177
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri