II Qaregin iki dağ arasında RAKURS

O, nədə ittiham olunur?

2026-cı il Ermənistanda kilsə böhranının pisləşməsi ilə başladı. Baş nazir Nikol Paşinyan Erməni Apostol Kilsəsində (EAK) islahat aparmaq üçün bir şura yaradıb və katolikos II Qaregin ən yüksək rütbəli rəqiblərini kilsədən qovmağın vaxtı gəldiyinə qərar verib. 11 yanvar səhəri Paşinyan alqışlar altında Zəngibasardakı (Masis) “Müqəddəs Taddeus Kilsəsi”nə daxil olub. Orada, qəbul edilmiş ənənəyə uyğun olaraq, EAK lideri II Qareginin əleyhdarları üçün bazar günü keçirilən liturgiyada iştirak edib. İqtisadiyyat naziri Gevorq Papoyanın qonaq jurnalistlərə izah etdiyi kimi, Ermənistan hökuməti katolikosun dəyişdirilməsinə "milli təhlükəsizlik məsələsi" kimi baxır, çünki hazırkı patriarx respublikanın maraqlarına xidmət etmir.

Paşinyanın həyat yoldaşı Anna Hakobyan katolikosu Ermənistana qarşı müharibə aparmaqda günahlandırdı. O, həmçinin bildirib ki, II Qaregin hakimiyyəti dövründə imanın mənəvi gücünü və qüdrətini "zədələyib", lakin ermənilər unutmamalıdırlar ki, Qriqor Narekatsi və Komitasın qanı onların damarlarında axır. "Bu gün dövlət səviyyəsində xristianlığı qəbul edən ilk xalq olaraq, biz eyni qətiyyətlə mənəvi özümüzü və Erməni Apostol Kilsəsini müdafiə edirik, layiqsiz insanların mənəvi hakimiyyətimizi alçaltmasına, imanımızı və ruhumuzu əcnəbilərin ayağına atmasına, bununla da kimliyimizi və dövlətimizi zəiflətməsinə imkan vermərik", - deyə Akopyan bildirib.

Masisdəki mərasimə Gevorq Saroyan sədrlik edib. Bir gün əvvəl II Qaregin onu arxiyepiskop vəzifəsindən azad edib və bunu primatın səlahiyyətlərindən sui-istifadə etməsini, vəzifələrini yerinə yetirməməsini və yeparxiyanın ruhanilərinə təzyiq göstərməsini əsas gətirib. Lakin katolikosun sadəcə olaraq yeni lider təyin etmək üçün islahat tələb edənləri kilsə rəhbərliyindən qovmağa çalışdığı sirr deyil. Arximandrit Ruben Zarqaryan Saroyanı Masyatsotn yeparxiyasının müvəqqəti rəhbəri vəzifəsində əvəz edib. Paşinyan və Saroyan Masisdə dua edərkən, o, Araratdakı Müqəddəs Akop kilsəsində II Kareginin tərəfdarlarını toplayıb. "Mən 15 il cəza müəssisələrində xidmət etmişəm və kilsəmiz daxildən bölünəndə yeparxiyanın ruhaniləri və Müqəddəs Patriarx bu seçimi etdilər, mən də "hə" deməkdən özümü saxlaya bilmədim. Ümidimi Rəbbə və möminlərə bağlayaraq, Masyatsotn yeparxiyasına gəlmək və intriqasız mənəvi iş görmək qərarına gəldim. Mən xidmət etməyə və səmimi dualarınızı gözləməyə gəlmişəm", - deyə Zarqaryan öz dəstəsinə müraciət edib.

Bu arada, yanvarın əvvəlində 10 yepiskop və arxiyepiskop Paşinyanın Ermənistan Apostol Kilsəsində islahatların zəruriliyi barədə bəyanatını imzalayıb və Ermənistan Apostol Kilsəsinin Bərpası üzrə Koordinasiya Şurası yaradıb. Kilsədə dəqiq nəyin dəyişəcəyi hələlik məlum deyil. Kahinlər yalnız zəruri hesab etdikləri islahatların layihəsini dərc etməyi planlaşdırırlar. Lakin onlar şübhə etmirlər ki, "de-fakto" katolikos vəzifəsindən azad edilməli, fəaliyyətdə olan katolikos təyin edilməli, kilsə nizamnaməsi qəbul edilməli və daha sonra dini təşkilatın yeni rəhbəri seçilməlidir.

O vaxtdan bəri hər gün yeni keşişlər bəyanata qoşulurlar. Onların əksəriyyəti ilkin 10 imza atanın tabeliyində olsalar da, onlar koordinasiyalı şəkildə hərəkət edir və dünyəvi hakimiyyətin dəstəyinə güvənirlər. Xüsusilə, II Qaregin Saroyanı vəzifədən azad etmək qərarına gəldikdə, Koordinasiya Şurası onun hərəkətlərini qətiyyətlə pisləyərək təkcə Erməni Apostol Kilsəsinin heyətinə deyil, həm də dünyadakı dindarlara müraciət edib. Koordinasiya Şurasının bəyanatında deyilir: "Müqəddəs Taxt-tacda yaşayan şəxs illərdir ona qarşı irəli sürülən ciddi ittihamlara açıq şəkildə, vicdanla və tövbə ilə cavab verənə qədər, biz hər hansı bir qərarı, fərmanı, imzalanmış əmri, kontakionu, nəsihəti, təlimatı və ya əmri, eləcə də onun sədrliyi ilə təşkil edilən hər hansı bir şuranı, komissiyanı və ya iclası Erməni Apostol Kilsəsinin davamçıları üçün qanunsuz hesab edirik."

Eyni zamanda, onlar II Qaregini Paşinyan kimi əxlaqsızlıqda və KQB ilə əlaqələrdə deyil, milli və panxristian ziyarətgahlarına müdaxilə etməkdə, müqəddəs ənənələri təhrif etməkdə, tarixə hörmətsizlik etməkdə, kilsə kanonlarını pozmaqda və bu kimi şeylərdə ittiham edirlər. Müxalifət yepiskopları və arxiyepiskopları iddia edirlər ki, "Sizi bir daha əmin edirik ki, bu mövqe şəxsi münaqişələr və ya anın emosional gərginliyi ilə diktə olunmur, əksinə, Erməni Apostol Kilsəsinə, Ermənistan dövlətçiliyinə və dindar xalqına xidmət etmək kimi fədakar sevgimizin və borcumuzun nəticəsidir".

V.VƏLİYEV