İki milyardlıq zərər: Universitet və nazirliklər Bakıdan köçürülür?

“Bakı şəhərinə avtomobil nəqliyyat vasitələri idxal edilir. Bunun müqabilində isə köhnələr istismardan çıxarılmır. Beləliklə, ədədi, həndəsi silsilə metodu ilə paytaxtda nəqliyyat vasitələrinin sayı hər il artır”.

Bu sözləri “Yeni Sabah”a açıqlamasında Sosial-strateji Tədqiqatlar və Analitik Araşdırmalar" İctimai Birliyinin sədri İlqar Hüseynli deyib. O bildirib ki, tıxac problemi təkcə Bakıda mövcuddur:

“Biz illərdir ki, bu mövzuda müzakirələr edir, tədqiqatlar aparırıq. Məsələ burasındadır ki, tıxac problemi təkcə Bakıda mövcuddur. Məsələn, ikinci böyük şəhərimiz Sumqayıtda bu yoxdur. Səbəb odur ki, qeyri-təbii urbanizasiyanın təsirləri altında Bakının həddən artıq yüklənir.  pizza

İkincisi, paytaxt ərazisində kifayət qədər taksi xidməti həyata keçirən və regionlardan gələn nəqliyyat vasitələri var. Təsəvvür edin, Bakının daxilində taksi xidmətlərini yerinə yetirən taksilərlə yanaşı, eyni zamanda Azərbaycanın bütün rayonlarından daşınmalar təşkil edən kifayət qədər avtomobillər var. Nəqliyyat axının qarşısını almaq olmaz, bu insanların konstitusion hüququdur. 

Buna görə də onlara hər hansı məhdudiyyət tətbiq etmək mümkün deyil. Bu məsələdə, bir qədər gecikmişik. Yol infrastrukturu ilə bağlı müəyyən kommunikasiyalar qurulub. Məlum olduğu kimi, ölkə başçısının 2030-cu ilədək bu barədə dövlət proqramı işlənib, hazırlanıb. Bura yeni yolların çəkilişi və Bakı ərazisində yeni metro qovşağının tikilməsi, yeni stansiyaların istifadəyə verilməsi daxildir. Biz ümid edək ki, bütün bu layihələr icra olunduqdan sonra, yəni 2030-cu ilədək tıxaclar bir qədər yüngülləşəcək.

İlqar Hüseynli vurğulayıb ki, hazırda köhnə nəqliyyat vasitələri istismardan çıxarılmır:

“Digər tərəfdən, universitetlərlə bağlı təkliflərimiz var. Universitetlərin bir hissəsinin Qarabağın işğaldan azad edilmiş ərazilərinə köçürülməsi ilə bağlı təkliflərimiz aktual olaraq qalmaqdadır. Müəyyən mənada bu kimi addımlar tıxacların qarşısını almağa kömək edə bilər. 

Eyni zamanda, bəzi dövlət orqanlarını, məsələn Kənd Təsərrüfatı Nazirliyini hansısa aqrar regiona köçürmək olar. Bakı şəhərini böyütmək mümkün deyil, paytaxtın hüdudları olduqca konkretdir. Həmçinin regionlarda aqrar sahələrin inkişafı çox əhəmiyyətli bir layihə olardı. Azərbaycanda 90-lardan başlayan daxili miqrasiyanın yenidən geri qayıdışını mümkün etmək olar. Qurulacaq hansısa sənaye müəssisələrinin paytaxt və periferiyası yerinə, rayonlarda inşası insanların həmin ərazilərə kütləvi köçünü təmin edə bilər. 

Fikir verirsinizsə, dayanmadan Bakı şəhərinə avtomobil nəqliyyat vasitələri idxal edilir. Bunun müqabilində isə köhnələr istismardan çıxarılmır. Beləliklə, ədədi, həndəsi silsilə metodu ilə paytaxtda nəqliyyat vasitələrinin sayı hər il artır. Utilizasiya ilə bağlı dövlət proqram hazırladı və çox təəssüflər olsun ki, hələ də köhnə nəqliyyat vasitələrinin utilizasiyası baş vermir. Çünki utilizasiya zamanı köhnə maşınlara çox cüzi məbləğ təklif olunur. Belə olan təqdirdə isə vətəndaşlar bundan imtina edir”.

Qeyd edək ki, rəqəmlərə əsasən, bütün faktorları nəzərə aldıqda, Bakı tıxaclarının Azərbaycan iqtisadiyyatına vurduğu illik zərər 2 milyard manatı ötür. Bu, ölkənin ümumi daxili məhsulunun (ÜDM) təxminən 2,5 faizi deməkdir.

Nazim Hacıyev