İlahə Demetraya aid olduğu düşünülən məbəd əslində, kimə aiddir?

Türkiyənin İsparta vilayətinin Yalvaç rayonunda 1600 metr yüksəklikdə yerləşən Gemen dağının zirvəsindəki 113 illik arxeoloji sirr nəhayət ki, öz həllini tapıb.

Kulis.az xəbər verir ki, Ay Tanrısı Menin adına inşa edilmiş müqəddəs ərazidə hələ 1912-1913-cü illərdə aparılan qazıntılar zamanı məbəd olduğu ehtimal edilən bir tikili tapılmışdı.

O dövrdə bu tikilinin antik yunan mifologiyasında kənd təsərrüfatı, bərəkət, məhsul və ana sevgisi ilahəsi kimi tanınan Demetraya aid ola biləcəyi düşünülsə də, məbədə heç bir rəsmi ad verilməmişdi.

İllərlə sadəcə "Kiçik məbəd" olaraq adlandırılan bu tarixi strukturun, son vaxtlar aparılan genişmiqyaslı tədqiqatlar nəticəsində əslində, İlahə Hekataya aid olduğu məlum olub.

Yeni tapıntılar və sənədləşdirmə

Süleyman Dəmirəl Universiteti Fənn-Ədəbiyyat fakültəsinin Arxeologiya şöbəsinin müəllimi, professor Mehmet Özhanlının rəhbərliyi ilə həyata keçirilən qazıntılar və ərazidə aşkar edilən artefaktlar üzərindəki araşdırmalar nəticəsində 113 il əvvəl üzə çıxarılan bu məbədin sirri açılıb. Məbədin İlahə Hekataya məxsus olduğu elmi şəkildə sənədləşdirilib və hazırda əraziyə Hekata məbədinin xüsusiyyətlərini, eləcə də ilahə haqqında məlumatları əks etdirən xüsusi lövhə yerləşdirilib.

Təxminən 18 ildir sözügedən bölgədə qazıntı işlərinə rəhbərlik edən professor Özhanlı mətbuata açıqlamasında kəşfin detallarını bu sözlərlə bölüşüb:

"Builki ən böyük kəşfimiz qayalığın düz qarşısında inşa edilmiş bu kiçik məbəd oldu. Bura 1912-1913-cü illərdə qazılıb, amma səhvən "Demetra məbədi" kimi təqdim olunub. Demetra yunan ilahəsidir. Ancaq bizim burada apardığımız tədqiqatlarda bu məkanın Anadolunun yerli ilahəsi olan Hekataya aid bir məbəd olduğunu sənədləşdirdik. Çünki həm əvvəlki, həm də bizim apardığımız qazıntılar zamanı İlahə Hekatanın fiqurları və qabartmaları tapılıb. Məkanın Ay Tanrısı Men ilə birbaşa əlaqəli olması da buranın məhz Hekata məbədi olduğunu tamamilə sübut edir".