İlahiyyatçı: Qəbir yerinin satılması İslama ziddir və sosial ədalətsizlikdir

"İslam dinində qəbir yerinin satılması anlayışı yoxdur. İslamın təşəkkül tapdığı ilk dövrlərdən müsəlmanlar dünyasını dəyişdikdə ayrıca ərazilərdə dəfn olunurdular. Qəbir yerlərinin satılması sonradan meydana çıxdı. 
İslam dinində qəbir, torpaq, sadəcə dünya malı deyil, insana ölümündən sonra sığınacaq olan bir əmanətdir".
Bu sözləri Demokrat.az-a açıqlamasında ilahiyyatçı Əkrəm Həsənov deyib. 
O bildirib ki, Peyğəmbərimiz Məhəmməd (s) və səhabələri dövründə qəbirlər xüsusi ayrılmış qəbiristanlıq yerlərində, heç bir maddi maraq güdülmədən dəfn olunurdu:
"Heç bir rəvayətdə, heç bir fiqh mənbəsində qəbir yerinin satılmasından bəhs edilmir. Əksinə, bu məsələ sadəlik və möminlərə yardım prinsipi üzərində qurulub.Quranda buyurulur: "Göylərdə və yerdə nə varsa, Allaha məxsusdur..." (Nisa, 131). Torpağın sahibi insan yox, Allahdır. İnsan ona sadəcə müvəqqəti istifadə haqqına malikdir. Dolayısı ilə, kimsənin ölüsünü dəfn etmək üçün torpaq üzərində sərvət toplamaq, bu torpağı baha qiymətə satmaq – xüsusilə də zəruri ehtiyac olan qəbir yeri kimi – ciddi bir haqsızlıq və İslamın əsas prinsiplərinə ziddir.
Peyğəmbər (s) buyurur: “Qəbrlərinizi yüksək və bəzəkli etməyin, sadə edin.” (Muslim, Cənazə, 96). Bu, həm qəbrin tikili formasına, həm də onun üzərində qurulan hər növ təmtərağa aiddir. Bir qəbir yerini 100.000 manata satmaq həm israfa girər, həm də bu imkanı olmayan insanları çətin vəziyyətdə qoyar. Halbuki İslamda məqsəd bərabərlikdir – dirilər arasında olduğu kimi ölülər arasında da.
Allah Rəsulu Mədinədəki “Cənnətül-Bəqi” qəbiristanlığında sadə şəkildə dəfn edildi. Nə bir özəl torpaq alındı, nə də baha bir yer seçildi. Səhabələrdən heç biri üçün də pulla qəbir yeri alınmayıb. İslam tarixində belə bir nümunə yoxdur.
Qəbir yeri üzərindən bu qədər sərvət əldə etmək, kasıb insanların dəfn hüququnu belə əllərindən almaq sosial ədalətə, “möminlər bir-birinin qardaşıdır” prinsipi ilə ziddiyyət təşkil edir. İslam cəmiyyətində möminin ən azı dəfn olunmağa haqqı var. Bu haqq pulla alınmalı deyil. Bu həm insanlıq, həm də din baxımından qəbuledilməzdir.
Keçmişdə müsəlmanlar qəbiristanlıqları vəqf kimi təşkil edirdilər. Qəbir yerləri pulsuz verilir, xidmətlər cəmiyyət tərəfindən görülürdü. İslamda vəqf anlayışı, xüsusilə də kasıblara yardım üçün qoyulmuşdu. Yəni kimsə qəbir yeri tapa bilməsin deyə yox, rahat dəfn olunsun deyə bu sistem qurulurdu. 100.000 manata qəbir satmaq bu vəqf ruhuna da ziddir.
İslam dinində qəbir yerinin bu qədər baha qiymətə satılması doğru deyil, şəri baxımdan yolverilməzdir və ciddi sosial ədalətsizlikdir. Bu cür hallar İslamın sadəlik, bərabərlik, mərhəmət və ədalət prinsiplərinə uyğun gəlmir. Dövlət və bələdiyyələr bu məsələni nəzarətdə saxlamalı, xalq üçün pulsuz və ya minimum ödənişlə qəbir yerləri təmin etməlidirlər. İslamın ruhu budur".
Əfsanə Kamal
Demokrat.az