İlk dəfə olaraq kosmosa kvant peyk kompüteri buraxılıb...

Tədqiqatçılar iqlim monitorinqi və hətta fundamental kvant tədqiqatı da daxil olmaqla, belə bir kompüter üçün geniş tətbiq sahələri görürlər.

Deməli, SİA-nın məlumatına görə, ilk fotonik kvant kompüteri kosmosa buraxıldı – bu, kvant texnologiyalarının inkişafında sıçrayışlı addımdır.

O, Yerdən təxminən 550 km yüksəklikdə fəaliyyət göstərəcək.

Buraxılış SpaceX-in Transporter 14 missiyasının bir hissəsi idi və o, həmçinin mikropeyklər, kublar və qayıdış kapsulları da daxil olmaqla 70 faydalı yük daşıyıb.

Lakin bütün bu baqajın arasında elmi ictimaiyyətin diqqətini çəkən mini-kompüterdir – o, kosmosda məlumatların işlənməsi və Yerin müşahidəsində inqilab yarada bilər. Peykin orbitə çıxdıqdan təxminən bir həftə sonra nəticələri ötürməyə başlayacağı gözlənilir.

...Bizim indi kosmosda, istər fundamental kvant fizikasında, istərsə də praktik tətbiqlərdə əlavə təcrübələr aparmaq üçün nou-hau var.

Bunu Vyana Universitetindən komanda rəhbəri Filip Uolter deyib.

Kvant kompüterinin kosmosda yerləşdirilməsinin əsas üstünlüyü onun “kənar hesablamaları” yerinə yetirmək qabiliyyətidir.

Bu o deməkdir ki, peyk tərəfindən toplanan meşə yanğınlarının aşkarlanması kimi məlumatlar göyərtədə emal oluna bilər və xam məlumatların yenidən Yerə göndərilməsi ehtiyacını aradan qaldırır.

Bu proses enerji istehlakını azaldır və cavab müddətini yaxşılaşdırır.

Kvant kompüterləri klassik sistemlərə meydan oxuyan tapşırıqlarda da üstündür.

İşığa əsaslanan optik sistemlərdən istifadə edərək prosessor müdaxilə və difraksiyanın fiziki prinsiplərindən istifadə edərək əməliyyatları yerinə yetirir.

Bu, ona Furye çevrilməsi və ya bükülmə kimi mürəkkəb hesablamaları xüsusilə səmərəli şəkildə yerinə yetirməyə imkan verir.

...Nəticələrimiz Yerin müşahidəsi, iqlim tədqiqatı və kommunikasiya sahələrində kommersiya və elmi tətbiqlər üçün kvant avadanlığının gələcək inkişafına töhfə verə bilər,-deyə Uolter bəyan edib.

Nazlı Almuradova