​İlon Maskın trilyonçu statusu cəmi bir ay çəkdi Bir gündə 400 milyard itirdi...

Dünyanın kosmos və süni intellekt nəhəngi "SpaceX" şirkətinin birjalardakı tarixi startından sonra kəskin eniş başlayıb. Şirkət səhmlərinin dəyər itirməsi nəticəsində İlon Mask cəmi bir ay əvvəl qazandığı "dünyanın ilk rəsmi trilyonçusu" statusunu itirib.

"AzPolitika" xarici KİV-ə istinadla xəbər verir ki, iyun ayında həyata keçirilən və birja tarixinə ən böyük İPO (səhmlərin ilkin kütləvi təklifi) kimi düşən debütdən sonra "SpaceX" aksiyaları sürətlə ucuzlaşmağa başlayıb.

Cari ilin 12 iyun tarixində hər səhm üçün 135 dollar start qiyməti ilə birjaya çıxan "SpaceX" qısa müddətdə rekord qıraraq iyunun 16-da özünün tarixi zirvəsinə – 225.64 dollara yüksəlmişdi. Həmin dövrdə şirkətin ümumi bazar kapitalizasiyası 2.9 trilyon dolları ötərək "Amazon" və "Microsoft" kimi texnologiya nəhənglərini geridə qoymuşdu.

Lakin iyulun ortalarına olan son birja göstəricilərinə görə, şirkətin aksiyaları öz pik nöqtəsindən təxminən 40% dəyər itirərək ilkin yerləşdirmə qiymətindən də aşağı – təqribən 132-134 dollar səviyyəsinə geriləyib. Bu çökmə nəticəsində "SpaceX"-in bazar dəyəri 1 trilyon dollardan çox azalaraq hazırda 1.6-1.9 trilyon dollar intervalına düşüb.

"SpaceX" səhmlərinin təxminən 42%-nə sahib olan İlon Maskın şəxsi büdcəsi bu böhran fonunda ən böyük zərbəni alan tərəf olub. Şirkət səhmlərinin ucuzlaşması və "Tesla" aksiyalarındakı geriləmə Maskın sərvətini bir neçə həftə ərzində 400-500 milyard dollar civarında azaldıb.

Qeyd edək ki, iyun ayındakı tarixi İPO-dan dərhal sonra Maskın ümumi varidatı 1.1 trilyon dollara çatmışdı və o, bəşəriyyət tarixində rəsmən ilk dollar trilyonçusu elan edilmişdi. Son birja dalğalanmalarından sonra isə onun sərvəti yenidən trilyonluq həddin altına düşərək 950 milyard dollar ətrafında qərarlaşıb.

"SpaceX" niyə ucuzlaşır?

Maliyyə analitiklərinin fikrincə, bu kəskin enişin arxasında bir neçə fundamental səbəb dayanır:

-"Süni İntellekt köpüyü" qorxusu ilk sırada gəlir. Son zamanlar investorlar arasında süni intellekt və kosmik texnologiya şirkətlərinin şişirdilmiş qiymətləndirilməsinə dair şübhələr artıb;

-Şirkətin ötən ili 4.9 milyard dollar zərərlə başa vurması və gələcək böyük layihələrin həddindən artıq xərc tələb etməsi suallar doğurur;

-Avqustun əvvəlində "SpaceX" əməkdaşları və ilkin investorlar üçün səhm satışı qadağasının başa çatacağı gözlənilir. Bu isə bazara milyardlarla dollarlıq yeni səhm kütləsinin daxil olacağı və qiyməti daha da aşağı çəkəcəyi narahatlığını yaradır.

Bütün bunlara rəğmən, ekspertlər avqustun 6-da təqdim olunacaq rəsmi rüblük maliyyə hesabatından sonra səhmlərin yenidən sabitləşə biləcəyini istisna etmirlər.

Rasim Əliyev

"AzPolitika.info"