İnfarkt və insult zamanı kömək etmək üçün mobil proqram YARADILDI

Beynəlxalq tədqiqatçılar qrupu istifadəçilərə infarkt və ya insult əlamətlərini tanımağa və vaxtında tibbi yardım axtarmağa kömək etməklə həyatlarını xilas edə biləcək ECHAS (İnfarkt və İnsult üçün Təcili Çağrı) adlı mobil proqram yaradıb.

Redaktor.az xəbər verir ki, bu barədə Virciniya Universitetinin Sağlamlıq Sistemi (UV) məlumat yayıb.

İnsult və ya infarkt kimi fövqəladə hallarda hər dəqiqə önəmlidir: “qızıl saat” adlanan vaxt – simptomların başlanmasından sonrakı ilk 60 dəqiqə – müalicənin effektivliyi üçün çox vacibdir. Bununla belə, bir çox insanlar təcili yardım çağırıb-çağdırmayacağına şübhə edirlər ki, bu da faciəvi nəticələrə səbəb ola bilər.

ECHAS proqramı xəstə qəbul edildikdə həkimlərin adətən verdiyi sualları təkrarlayır və həmçinin insultun ümumi əlaməti olan bədənin bir tərəfində zəifliyi aşkar edə bilən sadə barmaq tıqqıltı testi təklif edir. Cavablara və testə əsasən, proqram riski hesablayır və tövsiyə verir: təcili yardım çağırın, tibbi qaynar xəttə zəng edin və ya həkimə müraciət edin.

Tətbiqin 200-dən çox təcili yardım şöbəsi xəstəsinin iştirak etdiyi ilk klinik sınaqda təcili tibbi yardım tələb edən şərtləri müəyyən etməkdə yüksək dəqiqlik olduğu aşkar edilib. ECHAS-ın insult və infarkt əlamətlərinə qarşı xüsusilə həssas olduğu və istifadənin asanlığı baxımından yüksək nəticə göstərdiyi aşkar edildi, bu da onu tibbi təhsili olmayan insanlar üçün potensial olaraq dəyərli vasitəyə çevirib.

"Ürək böhranı və insult Virciniya və Birləşmiş Ştatlarda ölümün aparıcı səbəbləri arasındadır. Tədqiqatımız göstərdi ki, ECHAS tətbiqi kəskin ürək-damar və nevroloji xəstəlikləri olan xəstələri xəstəxanaya yerləşdirməni tələb edən xəstələri effektiv şəkildə müəyyən edə bilir. Ümid edirik ki, ECHAS simptomların yenidən qurulması və həyatları xilas etmək arasında vaxtın bərpasına kömək edəcəkdir", - deyə UVA Health-in nevroloqu və tədqiqatın müəlliflərindən biri olan Conatan Krov bildirib.

Tədqiqat zamanı tətbiq xəstəxanaya yerləşdirilən bütün xəstələri dəqiq müəyyənləşdirib. Üstəlik, insult diaqnozu iki dəqiqədən, infarkt isə cəmi bir dəqiqə çəkib.

Tətbiq hələ geniş ictimaiyyət üçün əlçatan deyil. Tərtibatçılar daha geniş miqyaslı klinik sınaqlar keçirməyi planlaşdırırlar.

"Biz istəyirik ki, Virciniyada və bütün dünyada insanlar simptomları tez tanımaq və xüsusilə fövqəladə hallarda ehtiyac duyduqları yardımı almaq üçün smartfonlarından istifadə edə bilsinlər" - Krov deyib.

Turan İSMAYIL