İnsan 150, hətta 500 il yaşaya bilərmi? Alimlərdən cavab

Bəzi riyazi modellərə əsasən, insan ömrünün nəzəri həddi təxminən 150 il ola bilər. Lakin alimlər bu rəqəmin elmi cəhətdən qəti şəkildə sübut olunmadığını bildirirlər.

BAKU.WS xəbər verir ki, bu barədə Honkonq Şəhər Universitetinin professoru, təkamülçü bioloq Pyotr Lidski "Gazeta.ru"ya açıqlamasında danışıb.

Alimin sözlərinə görə, insanın potensial ömrü ilə bağlı nəzəri ehtimalları təsdiqlənmiş elmi faktlardan fərqləndirmək vacibdir. Hazırda insanların təxminən 120 ildən artıq yaşaması etibarlı şəkildə qeydə alınmayıb.

İndiyədək ən uzunömürlü insan kimi tanınan Janna Kalmanın 122 il yaşadığı bildirilir. Bununla belə, onun şəxsiyyəti ilə bağlı mübahisələr mövcuddur. Bəzi fərziyyələrə görə, o, əslində öz anasının kimliyini mənimsəmiş ola bilər.

Professor qeyd edib ki, müəyyən fərziyyələrə əsaslanan riyazi modellər insan ömrünün nəzəri yuxarı həddini təxminən 150 il olaraq qiymətləndirir. Ancaq bu, qəti elmi fakt deyil. Nəticə birbaşa hesablamalarda istifadə olunan ilkin şərtlərdən asılıdır və həmin şərtlər yanlış olarsa, əldə edilən nəticə də dəyişə bilər.

"Elm insan ömrünün fundamental həddinin məhz 120 və ya 150 il olduğunu təsdiqləyən inandırıcı əsaslara malik deyil", - deyə alim vurğulayıb.

Təbiətdə insanla müqayisədə xeyli uzun ömür sürən canlılar mövcuddur. Məsələn, Qrenlandiya köpəkbalıqları bir neçə əsr yaşaya bilir, Qrenlandiya balinalarının ömrü isə 200 ildən çox ola bilər. Bəzi ağaclar minilliklər boyu yaşayır.

Alimin fikrincə, bu nümunələr bioloji sistemlərin çox uzun müddət mövcud ola biləcəyini göstərir. Lakin hazırda insan orqanizmini bu cür uzunömürlülüyə uyğun şəkildə dəyişdirmək mümkün deyil. Tibb də hələlik insan ömrünü əhəmiyyətli dərəcədə uzatmağa imkan verən təsirli üsullara malik deyil.

Professorun sözlərinə görə, insanın gələcəkdə 500 il yaşaya biləcəyi iddiasını indiki elmi biliklər əsasında nə qəti şəkildə təkzib etmək, nə də təsdiqləmək mümkündür.

Əgər gələcəkdə elm qocalmanın fundamental mexanizmlərini tam aşkar edə və onlara effektiv müdaxilə üsulları hazırlaya bilsə, insan ömrünün sərhədləri əhəmiyyətli dərəcədə dəyişə bilər. Hətta nəzəri olaraq 500 ildən artıq ömür də mümkün ola bilər.

Buna görə də insanın yüzillərlə yaşaya biləcəyi barədə iddialar elmi cəhətdən əsaslandırılmış nəticə kimi deyil, hələlik nəzəri fərziyyə kimi qiymətləndirilməlidir.