Icma.az
close
up
RU
İnsan beyini unutduğu xatirələri yenidən aktivləşdirilə bilirmiş

İnsan beyini unutduğu xatirələri yenidən aktivləşdirilə bilirmiş

Icma.az, Azpost saytından verilən məlumata əsaslanaraq xəbər yayır.

İnsan unutduğunu düşünsə belə xatirələr beyində saxlanıla və hətta yenidən aktivləşdirilə bilər.

Azpost.info bildirir ki, bu barədə alimlərin araşdırmasında deyilir.

Nottinqem Universitetinin tədqiqatçıları tərəfindən aparılan araşdırma göstərib ki, insan şüurlu şəkildə xatırlaya bilməsə belə beynin vacib xatirələri “bərpa etmək” qabiliyyəti var.

Nəticələr “Journal of Neuroscience”(Neyrologiya Jurnalı) nda dərc edilib.

Beyin funksiyasını izləmək üçün tədqiqatçılar neyron fəaliyyəti nəticəsində yaranan zəif maqnit sahələrini qeyd edən texnologiya olan maqnitoensefaloqrafiyadan istifadə ediblər. Bu texnologiyadan sözdə neyron rəqslərinin — beynin ritmik elektrik aktivliyinin, tez-tez beyin dalğaları adlandırılan dinamikasını izləmək üçün istifadə etmək olar.

Bu ritmlər xatirələrin əmələ gəlməsində, saxlanmasında və bərpasında əsas rol oynayır və müxtəlif neyron qruplarının fəaliyyətini əlaqələndirir.

Təcrübədə iştirakçılardan stimul cütlərini əzbərləmələri istənilib: müəyyən bir söz və qısa bir video. Onlardan ikisi arasında canlı bir əlaqə yaratmaları istənilib. Daha sonra onlara sözlər göstərilib və müvafiq videonu xatırlamaları istənilib. Bu müddət ərzində maqnitoensefaloqrafiya beyin fəaliyyətini qeydə alıb və hər bir videonun xarakterik neyron siqnallarını tanımaq üçün öyrədilmiş ixtisaslaşdırılmış maşın öyrənmə alqoritmi müvafiq yaddaşın yenidən aktivləşdirilib-aktivləşdirilmədiyini təhlil edib.

Təhlil göstərib ki, insan şüurlu şəkildə xatırlaya bilməsə belə, beyin xatirələri həqiqətən aktivləşdirir. Lakin, uğurlu və uğursuz xatırlama arasında mühüm fərq ortaya çıxıb.

Yaddaş şüura çatdıqda neyron siqnalı özünü beyin dalğalarının sözdə alfa diapazonunda daha ritmik şəkildə göstərir. Alimlər bu ritmin yaddaş siqnalının neyron fəaliyyətinin ümumi səs-küyündən “fərqlənməsinə” kömək etdiyini fərz edirlər.

Tədqiqatçılar bu prosesi stadionla müqayisə edirlər: əgər bir çox insan eyni anda danışırsa, fərdi sözləri ayırd etmək çətindir, lakin hər kəs eyni mahnını oxumağa başlasa, səs aydın eşidilir. Oxşar mexanizm beyində də işləyir – neyron siqnalının ritmikliyi yaddaşın fon fəaliyyətini kəsməsinə imkan verir.

Alimlər həmçinin aşkar ediblər ki, bu ritmik siqnal zamanı sensor korteksdə ümumi alfa aktivliyi səviyyəsi azalır. Bu, stadiondakı ümumi səs-küyün azaldığı və hətta azarkeşlərin sakit xorunun nəzərə çarpdığı zamana bənzəyir. Tədqiqatçıların fikrincə, bu tapıntılar demensiya kimi yaddaş pozğunluqlarını anlamaq üçün mühüm nəticələrə səbəb ola bilər. Əgər xatirələr beyində davam edirsə, lakin sadəcə şüur ​​səviyyəsinə çatmırsa, gələcək müalicələr itirilmiş xatirələri “bərpa etməyə” deyil, mövcud xatirələrin təzahür etməsinə kömək etməyə yönəldilə bilər.

AzPost.az

Paylaş

Ən son yeniliklər və məlumatlar üçün Icma.az saytını izləyin, biz hadisənin gedişatını izləyirik və ən aktual məlumatları təqdim edirik.
seeBaxış sayı:176
embedMənbə:https://azpost.info
archiveBu xəbər 10 Mart 2026 12:38 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

“iPhone”un 20 illiyinə özəl model üçün iki fərqli dizayn sınaqdan keçirilir

20 Noyabr 2026 22:20see319

"Sabah" "Sumqayıt"ı darmadağın etdi

20 Noyabr 2026 21:17see319

“Eyni tempdə davam edirik” Rui Jorje

20 Noyabr 2026 21:10see316

İraola: “Belə bir şey baş verməməlidir”

20 Noyabr 2026 21:35see312

Tramp: Putin Ukraynadakı müharibəni diplomatik yolla bitirmək istədiyini açıq şəkildə bildirib

20 Noyabr 2026 22:14see294

Bütün dövrlərin ən böyük kino ulduzu seçildi

20 Noyabr 2026 22:37see293

Dövlətçilik məfkurəsinə sədaqətin təcəssümü ŞƏRH

20 Noyabr 2026 21:27see278

YAP Nizami rayon təşkilatının növbəti yeni ərazi partiya təşkilatı təsis edilib

20 Noyabr 2026 20:43see275

"Barselona" ilə oyunda inanılmaz hekayələrdən birini yazmağa çalışacağıq"

20 Noyabr 2026 22:21see269

Quba klubu ətrafında qalmaqal: FİF rəhbəri Ayaz Abdullayevin iddialarını təkzib etdi

20 Noyabr 2026 22:29see269

Azərbaycanla tərəfdaşlıq yeni inkişaf perspektivləri açır

21 Noyabr 2026 20:18see267

Liderlər razılığa gəldi: Süni intellektin hərbi əməliyyatlara müdaxiləsi məhdudlaşdırılır

20 Noyabr 2026 21:29see265

“Unudulmaz bir hekayə yazmağa çalışacağıq” Dambrauskas

20 Noyabr 2026 21:24see259

“Xəstələr bilmir hara getsin, hara qaçsın” Onkoloji müalicə ilə bağlı ÇAĞIRIŞ

20 Noyabr 2026 17:30see256

Mən Ukraynada Prezident olsaydım... Tramp Putinlə söhbətində danışdı

20 Noyabr 2026 22:29see254

Ağdamda yaradıcı master klas təşkil olundu FOTO

20 Noyabr 2026 21:05see243

Cennifer Lopesdən ETİRAF: “Altı ay dayanmadan ağladım”

20 Noyabr 2026 19:20see240

Qan qrupu immunitetə nə dərəcədə təsir edir?

20 Noyabr 2026 13:53see235

Qazax şəhərində beşinci İdman Festivalının açılış mərasimi keçirilib FOTO

20 Noyabr 2026 21:35see219

3 Tesla MRT SAF Hospitalda Nə zaman həyat əhəmiyyətlidir? (VİDEO)

20 Noyabr 2026 15:57see211
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri