Icma.az
close
up
RU
İnsan kasıb ola bilər, amma kasıb yaşamaq onun seçimidir MÜNASİBƏT BİLDİRİLDİ

İnsan kasıb ola bilər, amma kasıb yaşamaq onun seçimidir MÜNASİBƏT BİLDİRİLDİ

Icma.az, Sia Az saytına istinadən bildirir.

""Varlı və kasıb" – insan kasıb da ola bilər, amma kasıb yaşayırsa, yoxsa ölürsə, dünyasını dəyişirsə, bu onun günahıdır – belə məşhur bir deyim var. Mən də həmişə bu deyimi xoşlayıram, təkrar etməyə dəyər". Bunu SİA-ya açıqlamasında Yeni Yazarlar və Sənətçilər İctimai Birliyinin sədri, yazıçı-kulturoloq Aydın Xan Əbilov deyib.

Onun sözlərinə görə,"varlı və kasıb təbəqə" və onların arasında "orta təbəqə" deyilən ifadələr məşhurdur: "Vəhşi kapitalizm dövründə, Qərbdə, varlı və kasıblar arasında çox böyük təbəqələşmə və uçurumlar vardı. O zaman sosial bərabərlik yox idi. Elm, texnika, mədəniyyət, əxlaq, ümumi ictimai davranış bu qədər inkişaf etməmişdi. Güclü dövlət və demokratik dəyərlər oturuşmamışdı.

İllər keçdikcə cəmiyyətin yeni nəsli, hər 30 ildən bir ölkənin və dünyanın dəyişməsi ilə bu məsələlərdə də böyük dəyişikliklər baş verdi. Təəssüf ki, biz Sovet dövründə yalnız orta və aşağı təbəqədən ibarət bir cəmiyyət formalaşdırmışdıq. SSRİ dağıldıqdan sonra keçmiş sovet məkanının bütün iqtisadi, sosial, mədəni, elmi, texnoloji şəbəkəsi məhv oldu. Onun yerinə müstəqil respublikalar yarandı. Bu respublikaların içində Azərbaycan da vardı və Azərbaycan inkişaf etməyə başladı.

Azərbaycanın neft kontraktları, iqtisadi əlaqələri, yerləşdiyi coğrafi mövqe və dövlətin güclənməsi sosial məsələlərə də diqqət ayırmağa imkan yaratdı. Amma yenə də istənilən halda, nə qədər dövlət sosial sahələrə büdcədən vəsait ayırsa da, fərdi səviyyədə insanlar daha çox maddi imkan, maaş, var-dövlət, təzə ev, xarici maşın istəyirlər.

Əhali, xüsusilə də kasıb təbəqənin nümayəndələri bunun üçün çox az çalışırlar. Kapitalist dünyasında işləməyən heç vaxt varlı ola bilməz. İşləmək üçün siz orta məktəbdən başlayaraq ali təhsil ocaqlarına, peşə məktəblərinə qədər daim oxumalısınız. Ali məktəbdən sonra da sahənizə uyğun innovativ təşəbbüslərlə, texnologiyalarla tanış olmalı, biliklərinizi artırmalısınız. Bizdə nə baş verir? Bizdə həm orta məktəb attestatı, həm də ali məktəb diplomu əsasən sadəcə bir kağız parçası kimi qəbul olunur. İnsanlar illərlə universitetlərdə oxuyurlar, valideynlərinin min bir əziyyətlə qazandığı pulları sərf edirlər, amma nəticədə çox az hissə bacarıqla universiteti bitirir. Bu da o deməkdir ki, diplom var, amma iş bacarığı yoxdur.

Nəticədə işsiz qalırlar, ya da uyğun olmayan işlərə gedirlər və kasıblıqdan çıxa bilmirlər. Halbuki, internetin və texnologiyanın inkişafı ilə dünyada imkanlar genişlənib, lakin zəif təhsil sistemi olan cəmiyyətlər bu imkanlardan yararlana bilmir. Misal üçün, Çin çox sürətlə inkişaf edir və bəzi sahələrdə artıq ABŞ-ı belə geridə qoyur. Amma Azərbaycanda hələ də varlı və kasıb təbəqə mövzusunda ciddi dəyişikliklərə nail ola bilmirik. Dövlət sosial proqramlar həyata keçirsə də, vətəndaşlar hər şeyi dövlətdən gözləyir, özləri təşəbbüs göstərmir.

Məşğulluq idarələri müxtəlif texnikalar, kənd təsərrüfatı avadanlıqları, heyvanlar verir. Kurslar təşkil olunur, treninqlər keçirilir. Amma bir müddət sonra bəzi insanlar tənbəllik edib bu imkanlardan istifadə etmir, avadanlıqları satır, yenidən dövlətdən yardım istəyirlər. Əgər sən özün istəmirsənsə, nə ata, nə dövlət, nə də kimsə sənə uzunmüddətli kömək edə bilər. Bu da nəticə etibarilə cəmiyyətdə gəlir bölgüsündə dərin uçurumlar yaradır. Həmçinin, Qarabağ müharibəsi və onun yaratdığı sosial sabitlik pozuntuları da təsirsiz ötüşmür. Bu prosesləri aradan qaldırmaq üçün dövlət daim çalışır. Yeni iş yerləri, xidmət sahələri yaradılır, sosial məsələlərə ayrılan büdcə vəsaiti artırılır. Amma vətəndaşlar da bir neçə addım atmalıdır ki, bu imkanlardan faydalana bilsinlər.

Sonda onu da qeyd edim ki, əgər hansısa bacarığınız yoxdursa, yeni peşələr öyrənin, yeni sənətlərə yiyələnin. Heç olmasa, orta təbəqəyə daxil olun ki, özünüzü və ailənizi dolandıra biləsiniz. Əks halda, gələcəkdə dünya əhalisinin sosial, iqtisadi, ekoloji və səhiyyə problemləri daha da artacaq. Ekoloji fəlakətlər, ərzaq təhlükəsizliyi, şirin su çatışmazlığı, iqlim dəyişikliyi, xəstəliklərin yayılması – bütün bunlar kasıblara daha çox təsir edəcək. Ona görə də artıq indidən hər kəs özünə iqtisadi dayaq yaratmalıdır ki, gələcəyin bu çətinliklərindən çıxa bilsin".

Ən son xəbərləri və yenilikləri almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:263
embedMənbə:https://sia.az
archiveBu xəbər 16 Oktyabr 2025 16:05 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

İrina Şeykin məşhur sevgililəri: Ronaldodan Bredli Kuperə, Kanye Uestdən...

15 Noyabr 2026 04:05see294

Musiqi dünyasında tarixi ilk: İnsan deyil, amma ilin ən yaxşı ifaçısı seçildi

15 Noyabr 2026 00:00see294

Kanadada minlərlə tələbə etiraz aksiyası keçirdi

15 Noyabr 2026 00:51see290

Zülalla ən zəngin çərəz

15 Noyabr 2026 03:04see271

Türkiyə gözəli beynəlxalq yarışmadan son anda kənarlaşdırıldı

15 Noyabr 2026 04:36see269

Toyuq ətini əvəz edir Tərkibində 25 % zülal var

15 Noyabr 2026 05:06see263

Britaniya Rusiya hərbi bazalarını vurmalıdır

15 Noyabr 2026 01:26see262

Bitkoinin qiyməti 66 min dollardan aşağı düşdü

15 Noyabr 2026 01:34see241

Məşhur model milyarderə ərə getdi

15 Noyabr 2026 00:26see226

Yuxusuzluq infarkt və insult riskini artırır Həkimdən xəbərdarlıq

15 Noyabr 2026 14:28see214

Bakını qoyub Ağstafaya köçdü 87 yaşlı Xalq artistinin həyatı necə keçir?

15 Noyabr 2026 15:50see213

Dublin səfəri Azərbaycanın Avropa siyasətinin yeni istiqamətlər üzrə paralel şəkildə inkişaf etdiyini göstərdi ŞƏRH

15 Noyabr 2026 13:13see213

Azərbaycanın İKT sektorunda rekord artım: Region ölkələri ilə fərq nə qədərdir?

15 Noyabr 2026 13:53see211

Kayli Cennerin keçmiş işçisi məhkəməyə müraciət etdi Ağır ittihamlar

14 Noyabr 2026 23:23see209

TÜRK MÜDAFİƏ SƏNAYESİNİN YENİ UĞURU... 51 dronu bir neçə saniyədə məhv edir + VİDEO

15 Noyabr 2026 19:14see207

SÖZÜN İŞIĞINDA KEÇƏN ÖMÜR Qazi şair Ədalət Nicatın 60 illiyi qeyd olunub

15 Noyabr 2026 13:40see201

Ozan Güven “Aşk ı Memnu”nun “Behlül”ü ola bilərmiş

16 Noyabr 2026 02:02see197

İngiltərə İspaniyanı məğlub edərək qrup lideri OLDU

16 Noyabr 2026 01:51see189

Tuxel İspaniya mediasına sərt reaksiya verdi: “Siz özünüz qalmaqal yaradırsınız”

15 Noyabr 2026 02:17see182

Azərbaycanda sərnişin mikroavtobusu qəzaya uğradı: Çox sayda yaralı var Video

15 Noyabr 2026 16:38see181
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri