Icma.az
close
up
RU
İnsan kasıb ola bilər, amma kasıb yaşamaq onun seçimidir MÜNASİBƏT BİLDİRİLDİ

İnsan kasıb ola bilər, amma kasıb yaşamaq onun seçimidir MÜNASİBƏT BİLDİRİLDİ

Icma.az, Sia Az saytına istinadən bildirir.

""Varlı və kasıb" – insan kasıb da ola bilər, amma kasıb yaşayırsa, yoxsa ölürsə, dünyasını dəyişirsə, bu onun günahıdır – belə məşhur bir deyim var. Mən də həmişə bu deyimi xoşlayıram, təkrar etməyə dəyər". Bunu SİA-ya açıqlamasında Yeni Yazarlar və Sənətçilər İctimai Birliyinin sədri, yazıçı-kulturoloq Aydın Xan Əbilov deyib.

Onun sözlərinə görə,"varlı və kasıb təbəqə" və onların arasında "orta təbəqə" deyilən ifadələr məşhurdur: "Vəhşi kapitalizm dövründə, Qərbdə, varlı və kasıblar arasında çox böyük təbəqələşmə və uçurumlar vardı. O zaman sosial bərabərlik yox idi. Elm, texnika, mədəniyyət, əxlaq, ümumi ictimai davranış bu qədər inkişaf etməmişdi. Güclü dövlət və demokratik dəyərlər oturuşmamışdı.

İllər keçdikcə cəmiyyətin yeni nəsli, hər 30 ildən bir ölkənin və dünyanın dəyişməsi ilə bu məsələlərdə də böyük dəyişikliklər baş verdi. Təəssüf ki, biz Sovet dövründə yalnız orta və aşağı təbəqədən ibarət bir cəmiyyət formalaşdırmışdıq. SSRİ dağıldıqdan sonra keçmiş sovet məkanının bütün iqtisadi, sosial, mədəni, elmi, texnoloji şəbəkəsi məhv oldu. Onun yerinə müstəqil respublikalar yarandı. Bu respublikaların içində Azərbaycan da vardı və Azərbaycan inkişaf etməyə başladı.

Azərbaycanın neft kontraktları, iqtisadi əlaqələri, yerləşdiyi coğrafi mövqe və dövlətin güclənməsi sosial məsələlərə də diqqət ayırmağa imkan yaratdı. Amma yenə də istənilən halda, nə qədər dövlət sosial sahələrə büdcədən vəsait ayırsa da, fərdi səviyyədə insanlar daha çox maddi imkan, maaş, var-dövlət, təzə ev, xarici maşın istəyirlər.

Əhali, xüsusilə də kasıb təbəqənin nümayəndələri bunun üçün çox az çalışırlar. Kapitalist dünyasında işləməyən heç vaxt varlı ola bilməz. İşləmək üçün siz orta məktəbdən başlayaraq ali təhsil ocaqlarına, peşə məktəblərinə qədər daim oxumalısınız. Ali məktəbdən sonra da sahənizə uyğun innovativ təşəbbüslərlə, texnologiyalarla tanış olmalı, biliklərinizi artırmalısınız. Bizdə nə baş verir? Bizdə həm orta məktəb attestatı, həm də ali məktəb diplomu əsasən sadəcə bir kağız parçası kimi qəbul olunur. İnsanlar illərlə universitetlərdə oxuyurlar, valideynlərinin min bir əziyyətlə qazandığı pulları sərf edirlər, amma nəticədə çox az hissə bacarıqla universiteti bitirir. Bu da o deməkdir ki, diplom var, amma iş bacarığı yoxdur.

Nəticədə işsiz qalırlar, ya da uyğun olmayan işlərə gedirlər və kasıblıqdan çıxa bilmirlər. Halbuki, internetin və texnologiyanın inkişafı ilə dünyada imkanlar genişlənib, lakin zəif təhsil sistemi olan cəmiyyətlər bu imkanlardan yararlana bilmir. Misal üçün, Çin çox sürətlə inkişaf edir və bəzi sahələrdə artıq ABŞ-ı belə geridə qoyur. Amma Azərbaycanda hələ də varlı və kasıb təbəqə mövzusunda ciddi dəyişikliklərə nail ola bilmirik. Dövlət sosial proqramlar həyata keçirsə də, vətəndaşlar hər şeyi dövlətdən gözləyir, özləri təşəbbüs göstərmir.

Məşğulluq idarələri müxtəlif texnikalar, kənd təsərrüfatı avadanlıqları, heyvanlar verir. Kurslar təşkil olunur, treninqlər keçirilir. Amma bir müddət sonra bəzi insanlar tənbəllik edib bu imkanlardan istifadə etmir, avadanlıqları satır, yenidən dövlətdən yardım istəyirlər. Əgər sən özün istəmirsənsə, nə ata, nə dövlət, nə də kimsə sənə uzunmüddətli kömək edə bilər. Bu da nəticə etibarilə cəmiyyətdə gəlir bölgüsündə dərin uçurumlar yaradır. Həmçinin, Qarabağ müharibəsi və onun yaratdığı sosial sabitlik pozuntuları da təsirsiz ötüşmür. Bu prosesləri aradan qaldırmaq üçün dövlət daim çalışır. Yeni iş yerləri, xidmət sahələri yaradılır, sosial məsələlərə ayrılan büdcə vəsaiti artırılır. Amma vətəndaşlar da bir neçə addım atmalıdır ki, bu imkanlardan faydalana bilsinlər.

Sonda onu da qeyd edim ki, əgər hansısa bacarığınız yoxdursa, yeni peşələr öyrənin, yeni sənətlərə yiyələnin. Heç olmasa, orta təbəqəyə daxil olun ki, özünüzü və ailənizi dolandıra biləsiniz. Əks halda, gələcəkdə dünya əhalisinin sosial, iqtisadi, ekoloji və səhiyyə problemləri daha da artacaq. Ekoloji fəlakətlər, ərzaq təhlükəsizliyi, şirin su çatışmazlığı, iqlim dəyişikliyi, xəstəliklərin yayılması – bütün bunlar kasıblara daha çox təsir edəcək. Ona görə də artıq indidən hər kəs özünə iqtisadi dayaq yaratmalıdır ki, gələcəyin bu çətinliklərindən çıxa bilsin".

Ən son xəbərləri və yenilikləri almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:275
embedMənbə:https://sia.az
archiveBu xəbər 16 Oktyabr 2025 16:05 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Ozan Güven “Aşk ı Memnu”nun “Behlül”ü ola bilərmiş

16 Noyabr 2026 02:02see313

İngiltərə İspaniyanı məğlub edərək qrup lideri OLDU

16 Noyabr 2026 01:51see305

Futbol turniri valideynlərin davranışına görə dayandırıldı

16 Noyabr 2026 01:15see272

Dislipidemiyanın aktual məsələləri: Qərar qəbuletmə vaxtı mövzusunda Elmi praktiki simpozium həyata keçiriləcək

16 Noyabr 2026 12:04see253

Onkoloji xəstəliklərin müalicəsi sığorta ilə ödənilməlidir Deputatdan TƏKLİF

16 Noyabr 2026 16:37see253

Belçikadan möhtəşəm geridönüş: İtaliya darmadağın edildi

16 Noyabr 2026 01:56see251

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

17 Noyabr 2026 01:11see236

Musiqi alətində ifa edən uşaqlar daha yaddaşlı OLUR

16 Noyabr 2026 23:43see233

Uşaqlarınızı bu əşyadan qoruyun Azərbaycanlı həkim (VİDEO

16 Noyabr 2026 12:36see229

Uorren Baffet 5,5 milyard dollarlıq səhmlərini xeyriyyə fondlarına bağışlayıb

17 Noyabr 2026 04:19see210

Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verilib

17 Noyabr 2026 05:32see208

Ən çox qazanan televiziya aktyorları...

16 Noyabr 2026 20:52see208

Xərçəngdən sonra ən böyük qorxu: Xəstəlik təkrarlanmasın deyə nə etməli?

16 Noyabr 2026 22:45see207

Küləkli havada uşaqlarda qulaq ağrısı və qulaq iltihabı riski artırmı?

16 Noyabr 2026 14:44see206

Dövlət bu xəstələrin də müalicə pulunu ödəyəcək?

16 Noyabr 2026 15:49see205

Ayxan Abbasov: “Ən aşağı pilləyə düşmüşdük, indi yavaş yavaş yüksəlməliyik”

17 Noyabr 2026 01:42see202

Bu ilin büdcəsində niyə profisit yaranıb?

16 Noyabr 2026 17:35see197

Xaçmazda ev yandı, 90 yaşlı sahibəsi həlak oldu

16 Noyabr 2026 20:15see196

Qışı sərt keçən rayonlarda qaz və işıq limitləri dəyişəcək? VACİB AÇIQLAMA

17 Noyabr 2026 13:59see186

Təcili yardım stansiyasının müdiri işçilərdən rüşvət alır? YENİLƏNİB

17 Noyabr 2026 14:53see180
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri