Icma.az
close
up
RU
İnsan təkamülü haqqında anlayışı dəyişdirən kəşf

İnsan təkamülü haqqında anlayışı dəyişdirən kəşf

Azpost saytına istinadən Icma.az xəbər verir.

Alimlər son illərdə paleoantropologiyada ən əhəmiyyətli kəşflərdən birini ediblər.

AzPost Nature jurnalına istinadən bildirir ki, qədim insanların təxminən 400.000 il əvvəl  od yandırmağı və idarə etməyi bildikləri barədə dəlillər aşkar edilib.  Bu, əvvəllər düşünüləndən təxminən 350.000 il əvvəl deməkdir.

Bu kəşf İngiltərənin Suffolk qraflığındakı Barnham kəndi yaxınlığındakı tərk edilmiş gil karxanasında arxeoloji bir ərazini araşdırdıqdan sonra aydın olub.

Bu yaxınlara qədər insanın oddan istifadənin ən erkən qəti sübutunun Şimali Fransada təxminən 50.000 il əvvələ aid tapıntılar olduğu düşünülürdü.

Lakin, Nature jurnalında dərc olunan yeni məlumatlar göstərir ki, qədim Britaniya sakinləri – ehtimal ki, erkən Neandertallar – əvvəllər düşünüləndən yüz minlərlə il əvvəl od yandıra biliblər.

Əsas tapıntılar arasında yandırılmış çaxmaqdaşı alətləri, yüksək temperatura məruz qalan gil parçaları və qədim dövrlərdə çaxmaqdaşıya vurulduqda qığılcım yaratmaq üçün istifadə edilən iki kiçik dəmir pirit parçası olub.

Pirit bu kimi yerlərdə nadir hallarda tapılır, buna görə də tədqiqatçılar onun xüsusi olaraq od yandırma vasitəsi kimi gətirildiyinə inanırlar.

Geokimyəvi analizlər göstərdi ki, Barnhamdakı ocaqlar dəfələrlə 700°C-dən yuxarı temperatura qədər qızdırılıb ki, bu da təsadüfi təbii yanğınla izah edilə bilməz. Bu, təsadüfi alovlanmalar əvəzinə, odun nəzarətli istifadəsini göstərir.

Bu kəşf insan təkamülü haqqında anlayışımızı əhəmiyyətli dərəcədə dəyişdirir. Od yandırmaq qabiliyyəti böyük üstünlüklər təmin edib: soyuq iqlimdə istilik, yırtıcılardan qorunma və yemək bişirmək qabiliyyəti, onu daha doyurucu və asanlıqla həzm olunan hala gətirdi. Alimlər bu kimi amillərin beyin böyüməsinə, sosial davranışın mürəkkəbliyinə və ehtimal ki, erkən dilin formalarının yaranmasına səbəb ola biləcəyini ehtimal edirlər.

Qazıntı yerində insan qalıqları tapılmasa da, tapıntıların təbiəti və onların yaşı bu bacarığı yüz minlərlə il əvvəl Avropa və Britaniyada məskunlaşmış erkən Neandertal populyasiyaları ilə inamla əlaqələndirməyə imkan verir.

AzPost.az

Paylaş

Daha ətraflı məlumat və yeniliklər üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:100
embedMənbə:https://azpost.info
archiveBu xəbər 12 Dekabr 2025 12:22 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Xankəndidə Zəfər Gününə həsr olunmuş mini futbol turnirinə yekun vurulub

19 Noyabr 2026 01:55see319

Məşq zamanı huşunu itirən “Bavariya”nın baş məşqçisi geri qayıdır

19 Noyabr 2026 02:01see310

Kosmosdakı musiqimiz: Çahargah Ahəngi “Voyager”ə necə yazılıb? │ VİDEO

19 Noyabr 2026 00:18see307

SOCAR: İşçilərin səriştəliliklərinin qiymətləndirilməsi istehsal prosesinin tərkib hissəsidir

19 Noyabr 2026 02:14see298

Cəmi 1 saata 3 növ xərçəngi aşkar edən metod

18 Noyabr 2026 19:49see289

Azərbaycanda qızıl 15 faizə qədər ucuzlaşa bilər

18 Noyabr 2026 21:21see277

Tarixi körpüdən strateji tərəfdaşlığa: Azərbaycan və Vyetnamı iqtisadi uğura aparan ortaq yollar

18 Noyabr 2026 21:07see265

Bakının 27 istiqamətində tıxac VAR Foto

18 Noyabr 2026 19:16see258

Dünyada ilk: "Qızılalma" Türkiyə ordusunda... Foto

19 Noyabr 2026 19:51see256

Altı vəkil Kollegiyadan xaric olunub, 27 si cərimələnib

18 Noyabr 2026 20:00see250

Bu qədər “xiyar” bir arada Yeni dünya rekordu+Fotolar

19 Noyabr 2026 00:23see247

Slovakiyalı basketbolçu: “Məncə, Bakıda bizim azarkeşlərimiz daha çox idi”

19 Noyabr 2026 01:24see242

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

19 Noyabr 2026 21:02see240

Hövsanda dəniz qəhvəyi rəngə boyandı Xəzəri kim çirkləndirir? Foto/video

19 Noyabr 2026 14:04see233

C vitaminini necə qəbul etmək lazımdır? Həkimdən məsləhət

19 Noyabr 2026 09:27see220

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

20 Noyabr 2026 01:32see213

Bəxtiyar Aslanbəyli: AÇG də sərbəst qaz layihəsi üzrə işlər qrafikə və büdcəyə uyğun aparılır

19 Noyabr 2026 15:22see211

İstehlakçıları hansı hallarda aldadırlar? 41 protokol tərtib edilib

19 Noyabr 2026 17:17see206

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

20 Noyabr 2026 06:19see197

Xərçəngə səbəb olan qidalar Siyahı yeniləndi

19 Noyabr 2026 18:59see181
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri