Icma.az
close
up
RU
İnsan təkamülü haqqında anlayışı dəyişdirən kəşf

İnsan təkamülü haqqında anlayışı dəyişdirən kəşf

Azpost saytına istinadən Icma.az xəbər verir.

Alimlər son illərdə paleoantropologiyada ən əhəmiyyətli kəşflərdən birini ediblər.

AzPost Nature jurnalına istinadən bildirir ki, qədim insanların təxminən 400.000 il əvvəl  od yandırmağı və idarə etməyi bildikləri barədə dəlillər aşkar edilib.  Bu, əvvəllər düşünüləndən təxminən 350.000 il əvvəl deməkdir.

Bu kəşf İngiltərənin Suffolk qraflığındakı Barnham kəndi yaxınlığındakı tərk edilmiş gil karxanasında arxeoloji bir ərazini araşdırdıqdan sonra aydın olub.

Bu yaxınlara qədər insanın oddan istifadənin ən erkən qəti sübutunun Şimali Fransada təxminən 50.000 il əvvələ aid tapıntılar olduğu düşünülürdü.

Lakin, Nature jurnalında dərc olunan yeni məlumatlar göstərir ki, qədim Britaniya sakinləri – ehtimal ki, erkən Neandertallar – əvvəllər düşünüləndən yüz minlərlə il əvvəl od yandıra biliblər.

Əsas tapıntılar arasında yandırılmış çaxmaqdaşı alətləri, yüksək temperatura məruz qalan gil parçaları və qədim dövrlərdə çaxmaqdaşıya vurulduqda qığılcım yaratmaq üçün istifadə edilən iki kiçik dəmir pirit parçası olub.

Pirit bu kimi yerlərdə nadir hallarda tapılır, buna görə də tədqiqatçılar onun xüsusi olaraq od yandırma vasitəsi kimi gətirildiyinə inanırlar.

Geokimyəvi analizlər göstərdi ki, Barnhamdakı ocaqlar dəfələrlə 700°C-dən yuxarı temperatura qədər qızdırılıb ki, bu da təsadüfi təbii yanğınla izah edilə bilməz. Bu, təsadüfi alovlanmalar əvəzinə, odun nəzarətli istifadəsini göstərir.

Bu kəşf insan təkamülü haqqında anlayışımızı əhəmiyyətli dərəcədə dəyişdirir. Od yandırmaq qabiliyyəti böyük üstünlüklər təmin edib: soyuq iqlimdə istilik, yırtıcılardan qorunma və yemək bişirmək qabiliyyəti, onu daha doyurucu və asanlıqla həzm olunan hala gətirdi. Alimlər bu kimi amillərin beyin böyüməsinə, sosial davranışın mürəkkəbliyinə və ehtimal ki, erkən dilin formalarının yaranmasına səbəb ola biləcəyini ehtimal edirlər.

Qazıntı yerində insan qalıqları tapılmasa da, tapıntıların təbiəti və onların yaşı bu bacarığı yüz minlərlə il əvvəl Avropa və Britaniyada məskunlaşmış erkən Neandertal populyasiyaları ilə inamla əlaqələndirməyə imkan verir.

AzPost.az

Paylaş

Daha ətraflı məlumat və yeniliklər üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:109
embedMənbə:https://azpost.info
archiveBu xəbər 12 Dekabr 2025 12:22 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Azərbaycanla tərəfdaşlıq yeni inkişaf perspektivləri açır

21 Noyabr 2026 20:18see357

Parisdə bugünkü etirazlara 21 mindən çox şəxs qatılıb

21 Noyabr 2026 21:24see236

Azərbaycanda regional tədris mərkəzinin yaradılması Dünya Bankı ilə müzakirə edilib

21 Noyabr 2026 15:42see232

Dünya iqtisadiyyatı təhlükə qarşısındadır KİV

22 Noyabr 2026 07:02see231

BOKT nin rəhbərliyinə təyinat olub

21 Noyabr 2026 14:31see224

Ekspert: Dövlət idarəçiliyinin rəqəmsallaşdırılması Azərbaycan iqtisadiyyatının rəqabət qabiliyyətini artırır

21 Noyabr 2026 17:24see223

Fermer ucuz satır, alıcı baha alır: Qiymət fərqi harada yaranır?

21 Noyabr 2026 14:38see221

La Liqa: Derbidə “sülh”

22 Noyabr 2026 00:06see218

Mehriban Əliyeva və qızlarından Vyetnam mədəniyyətinə zərif ehtiram Foto

21 Noyabr 2026 15:21see217

Qızıl gələn il ucuzlaşacaq

21 Noyabr 2026 16:40see213

Sumqayıtda gənc oğlan qətlə yetirilib

22 Noyabr 2026 04:55see207

Allah uzaq tutsun, amma müharibə bizim işimizdir Hakan Fidan

22 Noyabr 2026 02:18see206

Türkiyə Super Liqası: “Qalatasaray” evdə sevindi

22 Noyabr 2026 00:13see205

2026 cı ilin sonunda almaq üçün ən sərfəli iPhone modelləri

21 Noyabr 2026 21:07see200

SEPAH ABŞ nin hərbi bazalarını hədəf aldı

22 Noyabr 2026 00:43see200

Ötən gün götürülən narkotik vasitələrin həcmi açıqlandı

21 Noyabr 2026 16:00see200

Milton qasırğası ABŞ də yaşayan azərbaycanlıların evlərini də vurdu

22 Noyabr 2026 07:05see199

İran Bəhreyndə sənaye müəssisəsinə zərbə endirdi

22 Noyabr 2026 00:23see199

Samvel Karapetyan: “Paşinyan müalicə olunmalıdır”

21 Noyabr 2026 17:14see199

İbrahim Kalın HƏMAS nümayəndə heyəti ilə Qəzzada atəşkəsi müzakirə etdi

22 Noyabr 2026 00:03see199
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri