Icma.az
close
up
RU
İnsan təkamülü haqqında anlayışı dəyişdirən kəşf

İnsan təkamülü haqqında anlayışı dəyişdirən kəşf

Azpost saytına istinadən Icma.az xəbər verir.

Alimlər son illərdə paleoantropologiyada ən əhəmiyyətli kəşflərdən birini ediblər.

AzPost Nature jurnalına istinadən bildirir ki, qədim insanların təxminən 400.000 il əvvəl  od yandırmağı və idarə etməyi bildikləri barədə dəlillər aşkar edilib.  Bu, əvvəllər düşünüləndən təxminən 350.000 il əvvəl deməkdir.

Bu kəşf İngiltərənin Suffolk qraflığındakı Barnham kəndi yaxınlığındakı tərk edilmiş gil karxanasında arxeoloji bir ərazini araşdırdıqdan sonra aydın olub.

Bu yaxınlara qədər insanın oddan istifadənin ən erkən qəti sübutunun Şimali Fransada təxminən 50.000 il əvvələ aid tapıntılar olduğu düşünülürdü.

Lakin, Nature jurnalında dərc olunan yeni məlumatlar göstərir ki, qədim Britaniya sakinləri – ehtimal ki, erkən Neandertallar – əvvəllər düşünüləndən yüz minlərlə il əvvəl od yandıra biliblər.

Əsas tapıntılar arasında yandırılmış çaxmaqdaşı alətləri, yüksək temperatura məruz qalan gil parçaları və qədim dövrlərdə çaxmaqdaşıya vurulduqda qığılcım yaratmaq üçün istifadə edilən iki kiçik dəmir pirit parçası olub.

Pirit bu kimi yerlərdə nadir hallarda tapılır, buna görə də tədqiqatçılar onun xüsusi olaraq od yandırma vasitəsi kimi gətirildiyinə inanırlar.

Geokimyəvi analizlər göstərdi ki, Barnhamdakı ocaqlar dəfələrlə 700°C-dən yuxarı temperatura qədər qızdırılıb ki, bu da təsadüfi təbii yanğınla izah edilə bilməz. Bu, təsadüfi alovlanmalar əvəzinə, odun nəzarətli istifadəsini göstərir.

Bu kəşf insan təkamülü haqqında anlayışımızı əhəmiyyətli dərəcədə dəyişdirir. Od yandırmaq qabiliyyəti böyük üstünlüklər təmin edib: soyuq iqlimdə istilik, yırtıcılardan qorunma və yemək bişirmək qabiliyyəti, onu daha doyurucu və asanlıqla həzm olunan hala gətirdi. Alimlər bu kimi amillərin beyin böyüməsinə, sosial davranışın mürəkkəbliyinə və ehtimal ki, erkən dilin formalarının yaranmasına səbəb ola biləcəyini ehtimal edirlər.

Qazıntı yerində insan qalıqları tapılmasa da, tapıntıların təbiəti və onların yaşı bu bacarığı yüz minlərlə il əvvəl Avropa və Britaniyada məskunlaşmış erkən Neandertal populyasiyaları ilə inamla əlaqələndirməyə imkan verir.

AzPost.az

Paylaş

Daha ətraflı məlumat və yeniliklər üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:94
embedMənbə:https://azpost.info
archiveBu xəbər 12 Dekabr 2025 12:22 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Dünya onların görüşünə köklənib: Müharibələrə son qoyulacaq?

18 Noyabr 2026 13:51see367

Səhiyyədə gizli qalan vergi problemi gündəmə gəldi

18 Noyabr 2026 12:19see325

Söküntü başlamazdan əvvəl vətəndaşlar əmlaklarını qiymətləndirməlidir? Açıqlama

18 Noyabr 2026 14:55see287

MRT, KT, PET CT: Xərçəngi dəqiq hansı müayinə aşkarlayır?

18 Noyabr 2026 18:31see263

“Səhiyyə sahəsində vergi və sosial ödənişlərə yenidən baxılmalıdır”

18 Noyabr 2026 12:29see260

Xankəndidə Zəfər Gününə həsr olunmuş mini futbol turnirinə yekun vurulub

19 Noyabr 2026 01:55see251

Kosmosdakı musiqimiz: Çahargah Ahəngi “Voyager”ə necə yazılıb? │ VİDEO

19 Noyabr 2026 00:18see240

SOCAR: İşçilərin səriştəliliklərinin qiymətləndirilməsi istehsal prosesinin tərkib hissəsidir

19 Noyabr 2026 02:14see234

Məşq zamanı huşunu itirən “Bavariya”nın baş məşqçisi geri qayıdır

19 Noyabr 2026 02:01see232

Cəmi 1 saata 3 növ xərçəngi aşkar edən metod

18 Noyabr 2026 19:49see219

Hansı qan analizi Alsheymeri 10 il öncədən xəbər verir?

18 Noyabr 2026 16:56see215

Azərbaycanda qızıl 15 faizə qədər ucuzlaşa bilər

18 Noyabr 2026 21:21see213

Bakının 27 istiqamətində tıxac VAR Foto

18 Noyabr 2026 19:16see211

Altı vəkil Kollegiyadan xaric olunub, 27 si cərimələnib

18 Noyabr 2026 20:00see208

Tarixi körpüdən strateji tərəfdaşlığa: Azərbaycan və Vyetnamı iqtisadi uğura aparan ortaq yollar

18 Noyabr 2026 21:07see207

Bu qədər “xiyar” bir arada Yeni dünya rekordu+Fotolar

19 Noyabr 2026 00:23see202

Könül Xasıyevanı pub da görəndə dəhşətə gəldim” Məşhur bloqer VİDEO

18 Noyabr 2026 17:22see202

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

19 Noyabr 2026 21:02see195

Slovakiyalı basketbolçu: “Məncə, Bakıda bizim azarkeşlərimiz daha çox idi”

19 Noyabr 2026 01:24see195

“PAŞA Sığorta”nın yeni mobil tətbiqi istifadəyə verilib

18 Noyabr 2026 12:12see176
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri