İnsanın sifətindən doğru danışdığını müəyyən etmək olarmı?

Britaniya Kolumbiyası Universitetinin tədqiqatçıları belə qənaətə gəliblər ki, universal “yalançı jestləri” yoxdur: insanın sifətinə və ya danışığına əsasən yalan danışdığını və ya həqiqəti söylədiyini dəqiq müəyyən etmək mümkün deyil.

SİA-nın əldə etdiyi məlumata görə, bu barədə yazı Law and Human Behavior jurnalında dərc olunub.

Professor Leanne Brinke aldatma fenomenini tədqiq edərək qeyd edib ki, təlim keçməmiş insanlarda yalanın tanınmasının dəqiqliyi 54 faizdən çox deyil.

Eyni zamanda, sınaqların və araşdırmaların nəticəsi çox vaxt bu bacarıqdan asılıdır. Əvvəllər, 2012-ci ildə Brinke komandası dörd əlaməti müəyyən etdi ki, bu, birləşərək, guya doğru ifadələri yalandan yüksək dəqiqliklə ayırmağa imkan verir: qaldırılmış qaş, təbəssüm, yayınma sözlər ("bəlkə", "zənn edirəm") və ifadələrin sayının azalması...

Bu nəticələr, sonradan yaxınlarının taleyi ilə bağlı yalan danışarkən tutulan insanların ictimai bəyanatlarının təhlilinə əsaslanırdı. Bununla belə, yeni araşdırma göstərdi ki, əvvəlki meyarların digər hallara tətbiqi uğursuz oldu: bəzi əlamətlər ümumiyyətlə görünmədi və proqnozlaşdırma gücü təsadüfi təxminlər səviyyəsinə düşdü.

...İnsanlar çox vaxt yalanı müəyyən sözlər və ya üz ifadələri ilə tanıya biləcəklərini düşünürlər. Amma bir qrupda işləyən siqnallar hər kəs üçün işləmir, xüsusən də stress altında, - alim izah edib.

Brinke görə, aldatma aşkar etmək daha fərdi yanaşma və əlavə araşdırma tələb edir və “yalançının təbəssümü” və ya “danışan jestlər” mifi gözəl hekayədən başqa bir şey deyil.

Nazlı Almuradova