Icma.az
close
up
RU
Menu

PR də strateji planlaşdırma: uğurlu kommunikasiya necə qurulur?

Onkoloji xəstəliklərin müalicəsi sığorta ilə ödənilməlidir Deputatdan TƏKLİF

Dislipidemiyanın aktual məsələləri: Qərar qəbuletmə vaxtı mövzusunda Elmi praktiki simpozium həyata keçiriləcək

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

Uşaqlarınızı bu əşyadan qoruyun Azərbaycanlı həkim (VİDEO

Musiqi alətində ifa edən uşaqlar daha yaddaşlı OLUR

Uorren Baffet 5,5 milyard dollarlıq səhmlərini xeyriyyə fondlarına bağışlayıb

Xərçəngdən sonra ən böyük qorxu: Xəstəlik təkrarlanmasın deyə nə etməli?

Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verilib

Ən çox qazanan televiziya aktyorları...

Küləkli havada uşaqlarda qulaq ağrısı və qulaq iltihabı riski artırmı?

Ayxan Abbasov: “Ən aşağı pilləyə düşmüşdük, indi yavaş yavaş yüksəlməliyik”

Dövlət bu xəstələrin də müalicə pulunu ödəyəcək?

Qışı sərt keçən rayonlarda qaz və işıq limitləri dəyişəcək? VACİB AÇIQLAMA

Xaçmazda ev yandı, 90 yaşlı sahibəsi həlak oldu

Bu ilin büdcəsində niyə profisit yaranıb?

Bu ərazidə yeni üç mərtəbəli məktəb TİKİLƏCƏK 9 milyonluq LAYİHƏ

Mərkəzi Gömrük Hospitalında “Blue Code sisteminin tətbiqi və təkmilləşdirilməsi” mövzusunda maarifləndirici tədbir keçirilib

Təcili yardım stansiyasının müdiri işçilərdən rüşvət alır? YENİLƏNİB

Litva, İslandiya və Estoniya yığmalarından inamlı qələbə Millətlər Liqası

İqlim dəyişikliyi: Hər il beş yaşadək 600 min uşaq ölür

İqlim dəyişikliyi: Hər il beş yaşadək 600 min uşaq ölür

Sherg.az saytından alınan məlumatlara görə, Icma.az xəbər verir.

İqlim böhranı artıq birbaşa insan sağlamlığına təsir edir və bəzi xəstəliklərin artmasına səbəb olur. Türkiyə, iqlim dəyişikliyinin sağlamlıq üzərindəki mənfi təsirlərinə qarşı tədbir görmək üçün hərəkətə keçib. Bu məqsədlə “İqlim Dəyişikliyi və Sağlamlıq Elmi Məsləhət Şurası” fəaliyyətə başlayacaq.


İqlim hamiləlikdən etibarən təsir göstərir

İqlim dəyişikliyi insan sağlamlığına ana bətnindən etibarən təsir edir. İstilik stresindən  erkən doğuş 16%, ölü doğuş isə 46% artırdığı bildirilir. Avropada 2050-ci ilə qədər dəri xərçəngi hallarının təxminən 5% artacağı gözlənilir. Su vasitəsilə yayılan parazit və ishal kimi xəstəliklərin hər il beş yaşadək 600 min uşağın ölümünə səbəb olduğu vurğulanır. 

Sherg.az xəbər verir ki, Türkiyə bu istiqamətdə mühüm addım atmağa hazırlaşır.


Məsləhət Şurası qurulur

2026-cı il Türkiyə Prezidentin İllik Proqramına əsasən, iqlim dəyişikliyinin sağlamlıq üzərindəki mənfi təsirlərini azaltmaq üçün Səhiyyə Nazirliyi başda olmaqla müxtəlif nazirliklər, Ali Təhsil Şurası, yerli idarələr və QHT-lər birgə fəaliyyət göstərəcək.

İctimai sağlamlığın qorunması üçün fəaliyyət planı hazırlanacaq, risk qrupuna daxil olan şəxslər üçün maarifləndirmə işləri aparılacaq, iqlimə həssas xəstəliklərin siyahısı tərtib ediləcək.


Prof. Dr. Bülent Kılıç (Türkiyə Xalq Sağlığı Mütəxəssisləri Dərnəyinin rəhbəri):

“Qeyri-infeksion xəstəliklər arasında ürək-damar, tənəffüs və xərçəng xəstəlikləri önə çıxır. Xüsusilə isti hava dalğaları yaşlı və zəif orqanizmlərdə infarkt, insult, astma, KOAH və böyrək xəstəliklərinin artmasına səbəb olur. Yaşlılar arasında bu səbəbdən ölüm hallarının artdığını statistik olaraq görürük. Hava çirkliliyi və yüksək temperatur əsas amillərdəndir.”

O, həmçinin əlavə edib ki, iqlim dəyişikliyi nəticəsində xəstəlik daşıyan ağcaqanad və gənə kimi vektorların sayı artır. Bu isə sıtma, zika, sarı qızdırma, KKKA və hantavirus kimi xəstəliklərin yayılmasına səbəb olur. Yağışlı mövsümlərdə su vasitəsilə yayılan infeksiyalar artır, quraqlıq isə uşaqların inkişafına mənfi təsir göstərir.


“Görünməz qatil” - hava çirkliliyi


Doç. Dr. Nilüfer Aykaç (Türk Toraks Dərnəyi):

“ÜST-ün "görünməz qatil" adlandırdığı hava çirkliliyi hər il dünyada 8 milyondan çox insanın ölümünə səbəb olur. Havanın çirklilik səviyyəsi müəyyən həddi keçdikdə, ümumi ölüm nisbətini 6% artırır. Hava çirkliliyi tənəffüs, ürək-damar, sinir sistemi və metabolik xəstəliklərdə mühüm rol oynayır. Bu, həmçinin diabet və yuxu pozğunluqlarının yaranmasına da səbəb olur.”

O, artan infeksiyaların da artıq iqlim dəyişikliyi ilə əlaqəli müzakirə olunduğunu bildirib.


Alergiyalar da çoxalır


Prof. Dr. Ümit Murat Şahiner (Türkiyə Milli Allergiya və Klinik İmmunologiya Dərnəyi):

“Ekstrem iqlim hadisələri, xüsusilə də güclü fırtınalar, polenlərin yayılmasını artırır və astma xəstələrində vəziyyəti pisləşdirir. İqlim bölgələrinin dəyişməsi ilə yeni bitki növləri yeni ərazilərə yayılır. Məsələn, artıq Ankarada əvvəllər görünməyən selvi allergiyası müşahidə olunur. Su keyfiyyətinin pisləşməsi dəri xəstəliklərinin çoxalmasına gətirib çıxarır.”

O əlavə edib ki, bəzi iqlimlə mübarizə tədbirləri də istər-istəməz allergik xəstəlikləri artırır:

“Son 20–30 ildə qida allergiyası halları 2-3 dəfə artıb.”


İqlimin səbəb olduğu xəstəliklər


Mütəxəssislərə görə, iqlim dəyişikliyi ilə əlaqəli əsas xəstəliklər bunlardır:

Xərçəng

İskemik ürək xəstəlikləri

İnsult

Yuxarı və aşağı tənəffüs yolu xəstəlikləri

Astma və KOAH

Diabet

Yuxu pozğunluqları

Sıtma, sarı qızdırma, hantavirus

Alergiyalar


“Diaqnoz daha da asanlaşacaq”


Prof. Dr. Didem Evci Kiraz (BMT İnkişaf Proqramı - İqlimə Uyğun Sağlamlıq üzrə Mütəxəssis):

“Səhiyyə Nazirliyinin iqlimə həssas xəstəliklər siyahısı hazırlaması əsas məqsədlərimizdən biridir. Bununla iqlim dəyişikliyinin hər şəhərdəki təsirini ölçmək və xəstəliklərin tanısını müəyyənləşdirmək asanlaşacaq. Əldə olunan məlumatlar ÜST-ə təqdim olunarsa, bu, beynəlxalq səviyyədə iqlimlə əlaqəli xəstəlik kodlarının formalaşmasına Türkiyənin töhfə verməsi demək olacaq.”


ÜST xəbərdarlığı: M çiçəyi Afrikanın hüdudlarını aşdı

Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatı (ÜST), M çiçəyi (mpox) virusunun klad 1b variantının artıq Afrikanın hüdudlarından kənara yayıldığını açıqlayıb.

Təşkilatın hesabatına əsasən, İtaliya, Malayziya, Niderland, Portuqaliya, İspaniya və ABŞ yaxın zamanda bu virusun səyahət əlaqəsi olmayan hallarda da qeydə alındığını təsdiqləyib.

Sentyabr 2025-də 42 ölkədə 3 135 təsdiqlənmiş yoluxma və 12 ölüm halı qeyd alınıb. Hadisələrin 80%-dən çoxu Afrikada müşahidə olunub.

Ən son yeniliklər və məlumatlar üçün Icma.az saytını izləyin, biz hadisənin gedişatını izləyirik və ən aktual məlumatları təqdim edirik.
seeBaxış sayı:134
embedMənbə:https://sherg.az
archiveBu xəbər 01 Noyabr 2025 14:12 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

PR də strateji planlaşdırma: uğurlu kommunikasiya necə qurulur?

17 Noyabr 2026 09:13see318

Onkoloji xəstəliklərin müalicəsi sığorta ilə ödənilməlidir Deputatdan TƏKLİF

16 Noyabr 2026 16:37see299

Dislipidemiyanın aktual məsələləri: Qərar qəbuletmə vaxtı mövzusunda Elmi praktiki simpozium həyata keçiriləcək

16 Noyabr 2026 12:04see291

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

17 Noyabr 2026 01:11see284

Uşaqlarınızı bu əşyadan qoruyun Azərbaycanlı həkim (VİDEO

16 Noyabr 2026 12:36see274

Musiqi alətində ifa edən uşaqlar daha yaddaşlı OLUR

16 Noyabr 2026 23:43see266

Uorren Baffet 5,5 milyard dollarlıq səhmlərini xeyriyyə fondlarına bağışlayıb

17 Noyabr 2026 04:19see259

Xərçəngdən sonra ən böyük qorxu: Xəstəlik təkrarlanmasın deyə nə etməli?

16 Noyabr 2026 22:45see259

Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verilib

17 Noyabr 2026 05:32see252

Ən çox qazanan televiziya aktyorları...

16 Noyabr 2026 20:52see251

Küləkli havada uşaqlarda qulaq ağrısı və qulaq iltihabı riski artırmı?

16 Noyabr 2026 14:44see246

Ayxan Abbasov: “Ən aşağı pilləyə düşmüşdük, indi yavaş yavaş yüksəlməliyik”

17 Noyabr 2026 01:42see237

Dövlət bu xəstələrin də müalicə pulunu ödəyəcək?

16 Noyabr 2026 15:49see233

Qışı sərt keçən rayonlarda qaz və işıq limitləri dəyişəcək? VACİB AÇIQLAMA

17 Noyabr 2026 13:59see231

Xaçmazda ev yandı, 90 yaşlı sahibəsi həlak oldu

16 Noyabr 2026 20:15see231

Bu ilin büdcəsində niyə profisit yaranıb?

16 Noyabr 2026 17:35see227

Bu ərazidə yeni üç mərtəbəli məktəb TİKİLƏCƏK 9 milyonluq LAYİHƏ

16 Noyabr 2026 18:22see218

Mərkəzi Gömrük Hospitalında “Blue Code sisteminin tətbiqi və təkmilləşdirilməsi” mövzusunda maarifləndirici tədbir keçirilib

17 Noyabr 2026 09:14see212

Təcili yardım stansiyasının müdiri işçilərdən rüşvət alır? YENİLƏNİB

17 Noyabr 2026 14:53see208

Litva, İslandiya və Estoniya yığmalarından inamlı qələbə Millətlər Liqası

16 Noyabr 2026 23:35see204
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri