İqtisadçıdan qadınların pensiya yaşı ilə bağlı AÇIQLAMA

"Pensiya əlçatanlığının zəiflədilməsi və Azərbaycanda pensiya yaşının ədalətsiz olduğunu düşünürəm. Qadınlara münasibətdə də uşaq sayına görə güzəştin verilməsi yanaşmasının qorunması həm demoqrafik aspektdən, həm də sosial aspektdən daha məqsədəuyğun olardı".

Bu fikirləri Redaktor.az-a iqtisadçı ekspert Rəşad Həsənov qadınların pensiya yaşının artırılmasını şərh edərkən dedi. Onun sözlərinə görə, son dövrlərdə bir çox ölkədə pensiya yaşında gender fərqini aradan qaldırıblar:

"Azərbaycanda pensiya yaşının illik göstəricisinin qadınlar üzrə dəyişməsinin səbəbi 2017-ci ildə "Əmək pensiyaları haqqında" qanuna edilən dəyişiklikdir. Həmin dəyişikliyə əsasən, 2027-ci ilə qədər qadınların hər il pensiya yaşı altı ay artırılmaqla 65 yaşına çatdırılacaqdır. Bunun məqsədi gender bərabərliyinin təmin edilməsidir. Uşaq sayına görə qadınlara pensiyanın təyin edilmə yaşında güzəşt aradan qaldırıldı. Yalnız beşdən çox uşağı olan analara münasibətdə bir il güzəşt qüvvədə saxlanıldı. Yəni, burada dünya təcrübəsinin təhlili onu göstərir ki, əslində, bir çox ölkələr son dövrlərdə gender fərqini aradan qaldırıblar. Dünya Bankının hesabatına görə, hardasa artıq 120-130 ölkədə gender fərqi aradan qalxıb. Amma MDB ölkələri ilə müqayisə aparanda görürük ki, əksər MDB ölkələrində və keçmiş SSRİ ölkələrində hələ də qadınlara münasibətdə yaş fərqinin gözlənilməsi təcrübəsi davam etdirilir".

İqtisadçının sözlərinə görə, Azərbaycanda bu dəyişikliklər demoqrafik və sosial baxımdan daha uyğun şəkildə tənzimlənməlidir.

"Ümumiyyətlə götürəndə, pensiya yaşının müəyyən edilməsi məsələsində əhalinin orta yaş səviyyəsi və gözlənilən pensiya dövrünün orta səviyyəsinin qorunması əsas prinsiplərdən biridir. Biz müqayisə aparanda görürük ki, Azərbaycanda orta pensiya dövrü pensiya yaşından sonra təxminən 6-8 il arasında dəyişir. Dünya üzrə bu ortalama 14 il yarımdır və bir sıra inkişaf etmiş ölkələrin təcrübəsinə baxanda, qadının və yaxud da kişinin pensiya yaşı daha yuxarıdır. Məsələn, Yaponiyada orta ömür 89 ildir, 67 yaşında pensiyaya çıxsa, 22 il həmin şəxs orta hesabla pensiya ala bilir. Yəni Azərbaycanda təəssüf ki, bu parametrlər diqqətlə nəzərə alınmır. Burada əsas məqsəd Dövlət Pensiya Fondunun büdcədən asılılığının azaldılması idi və bunun üçün əmək bazarının leqallaşdırılması yolu ilə daha çox vəsaitin cəlb edilməsi imkanı olduğu halda pensiya əlçatanlığının zəiflədilməsinə əsas üstünlük verildi", - deyə Rəşad Həsənov bildirdi.

Türkan İSGƏNDƏRLİ