İran İsrail müharibəsi qapıda: 2026 da ilk hücumu kim edəcək?

İran–İsrail xəttində gərginliyin yenidən açıq müharibəyə çevrilməsi ehtimalı müzakirə mövzusu olaraq qalır. İsrailin baş naziri Benyamin Netanyahu İranın Fordo nüvə obyektinin məhv edilməsindən sonra Tehranın nüvə proqramını digər obyektlərdə bərpa etməyə çalışdığını bəyan edib. Bəs, İran–İsrail xəttində yenidən açıq müharibə ehtimalı nə qədər realdır?

Mövzu ilə bağlı Ağ Partiyasının sədri Tural Abbaslı KONKRET.az-a açıqlamasında bildirib ki, İran açıq şəkildə nüvə fəaliyyətini öz dövlət maraqları çərçivəsində apardığını bəyan edir və rəsmi olaraq nüvə silahı əldə etmək niyyətində olmadığını vurğulayır. Lakin onun sözlərinə görə, nüvə fəaliyyəti ilə məşğul olan istənilən ölkənin yekun hədəfinin silah əldə etmək olduğu beynəlxalq aləmdə hamıya məlumdur.

Tural Abbaslı qeyd edib ki, bu amil İsrailin mütəmadi olaraq İranı nüvə silahı istehsalında ittiham etməsi, onun ərazilərini bombalaması və ya təxribatlar həyata keçirməsi üçün əsas ola bilməz:

“İran–İsrail qarşıdurması mövcuddur və bu, 12 günlük müharibə zamanı pik həddə çatdı. Bütün dünya gördü ki, tərəflərin bəyan etdiyi kimi bir-birini tam məhv etmək ssenarisi reallaşmadı. Sonradan ABŞ-ın vasitəçiliyi ilə atəşkəs əldə olundu.”

Partiya sədri bildirib ki, daha sonra məlum oldu ki, obyektlərin vurulması müəyyən koordinasiya çərçivəsində baş verib və ABŞ bu prosesdən məlumatlı olub. Onun fikrincə, qarşıdurma istənilən anda yenidən alovlana bilər, lakin münaqişəni yalnız İranın nüvə silahı əldə etmək niyyəti ilə izah etmək doğru olmaz.

“Burada həm İran rejiminin daxili problemlərdən diqqəti yayındırmaq və öz mövqeyini qorumaq maraqları, həm də Netanyahunun siyasi vəziyyəti rol oynayır. Qəzzada aparılan hərbi əməliyyatlardan sonra İsraildə daxili siyasi durum o qədər də ürəkaçan deyil. Netanyahu üçün də ümumi düşmən obrazının formalaşması sərfəlidir,” – deyə Abbaslı vurğulayıb.

Onun sözlərinə görə, məsələ təkcə İran–İsrail münasibətlərindən ibarət deyil, daha geniş geosiyasi maraqların toqquşmasıdır. Açıq müharibə ehtimalı qalmaqda davam etsə də, bunun yaxın zamanda baş verməsi real görünmür.

“Bu məsələdə qərarı yalnız İran və İsrail vermir. ABŞ-ın birbaşa rolu və təsiri var. Xüsusilə, Donald Trampın mövqeyi həlledici ola bilər. Ona görə də hazırkı mərhələdə gözləmə mövqeyi üstünlük təşkil edir,” – Tural Abbaslı əlavə edib.

Müşviq Tofiqoğlu
KONKRET.az