Icma.az
close
up
RU
“İran müharibəsinin gizli təsiri: dron istehsalına zərbə“ “Defense Express“

“İran müharibəsinin gizli təsiri: dron istehsalına zərbə“ “Defense Express“

Icma.az, Moderator.az portalına istinadən məlumat verir.

"Müharibə təkcə enerji bazarını deyil, strateji xammal zəncirini də sarsıdır..."

İranda baş verən müharibə gözlənildiyindən daha fərqli və dərin nəticələr doğurur. 

Moderator.az xəbər verir ki, bu barədə "Defense Express" nəşrinin "Modern War Institute"-a istinadən yazıb.

Nəşr yazır ki, əgər çoxları əsas təhlükə kimi Fars körfəzi ölkələrindən neft və qaz ixracının bloklanmasını görürdüsə, indi daha az görünən, lakin daha kritik problem - kükürd çatışmazlığı ön plana çıxır.

Məlumata görə, Hörmüz boğazı vasitəsilə dünya üzrə kükürd ixracının təxminən 41 faizi daşınır. Bölgədə gərginliyin artması fonunda bu xammalın qiyməti artıq 30-50 faiz bahalaşıb ki, bu da qlobal sənaye və xüsusilə hərbi istehsal üçün ciddi siqnaldır.

"Görünməz" xammalın strateji rolu

Kükürd və onun əsas törəməsi olan kükürd turşusu müasir müdafiə sənayesinin görünməyən, lakin əvəzolunmaz elementlərindən biridir. Bu maddə olmadan mikroelektronika istehsalı, çap lövhələrinin hazırlanması və litium-ion batareyaların istehsalı faktiki olaraq mümkün deyil. Halbuki bu komponentlər müasir dronların "ürəyi" hesab olunur.

Xüsusilə SX/EW texnologiyası ilə misin əldə olunmasında kükürd turşusu əsas rol oynayır. Eyni üsulla nikel, sink və kobalt kimi metalların emalı da həyata keçirilir. Kobalt isə litium-ion batareyaların kritik tərkib hissəsidir. Ekspertlərin sözləri ilə desək, "bu gün mikroelektronika yalnız kompüterlər deyil, sadə güllədən daha mürəkkəb olan istənilən silah sistemidir".

İstehsal paradoksu və məhdudiyyətlər

Ən böyük problem isə ondadır ki, kükürd məqsədli şəkildə demək olar ki, istehsal edilmir. O, əsasən neft və qazın emalı zamanı, eləcə də sulfid filizlərinin əridilməsi prosesində yan məhsul kimi əldə olunur. Bu isə o deməkdir ki, onun istehsalını, hətta bazarda tələbat artsa belə, sadəcə, artırmaq mümkün deyil.

Nəticədə silah istehsalçıları qəribə paradoksla üzləşirlər: maliyyə və sifariş artsa belə, əsas xammalın məhdudluğu səbəbindən istehsalı genişləndirmək olmur. Bu isə müdafiə sənayesinin taleyini onun nəzarət etmədiyi amillərdən asılı vəziyyətə salır.

Dron müharibəsi və yeni asılılıqlar

Bu problem xüsusilə dron istehsalı üçün kritikdir. Çünki müasir müharibələrdə effektivlik birbaşa kütləvi istehsal imkanlarından asılıdır. Komponentlərin ucuz və əlçatan olması olmadan isə bu miqyas əldə edilə bilməz.

Daha əvvəl mühəndis Aleksandr Qraçov də qeyd edib ki, dron istehsalında əsas problemlərdən biri qlobal asılılıqlardır. Onun sözlərinə görə, Çin nadir torpaq elementləri bazarının 70-90 faizinə nəzarət edir ki, bu da batareya istehsalında ciddi risk yaradır.

Bununla belə, hazırda bu çətinliklər Ukraynanın istehsal tempini ciddi şəkildə dayandırmayıb. Keçmiş müdafiə naziri Denis Şmıqal bildirib ki, ölkə bu il müxtəlif tipli 20 milyonadək dron istehsal etməyi planlaşdırır.

Ümumilikdə isə yaranan mənzərə göstərir ki, müasir müharibə artıq yalnız cəbhədə deyil, həm də xammal, logistika və sənaye zəncirlərində gedir. Və bəzən taleyi məhz "görünməyən" resurslar həll edir.

Sonrakı hadisələr barədə daha çox məlumat almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:165
embedMənbə:https://moderator.az
archiveBu xəbər 30 Mart 2026 15:22 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Azərbaycanda 55 yeni peşə standartı hazırlanır

14 Noyabr 2026 11:57see304

“Ağzımızdakı dişlərin sayını da uçota alsalar yaxşı olar...” TƏKLİF

14 Noyabr 2026 12:26see295

Balıq bazarında bahalaşma var (Video)

14 Noyabr 2026 21:02see292

Bakı avtobuslarında sərnişin bumu

14 Noyabr 2026 17:02see288

Gələn il qeyri dövlət müəssisələri büdcədən 130 mln. manata yaxın subsidiya alacaq

14 Noyabr 2026 18:04see287

Azərbaycandan Suriyaya nəql edilən qazın həcmi 56% artdı

14 Noyabr 2026 14:44see284

Ədalət Partiyasında şairlə səmimi görüş

14 Noyabr 2026 17:43see274

STAR neft emalı zavodu dizel yanacağı istehsalını 4 % ə yaxın artırıb

14 Noyabr 2026 17:02see272

Yuğ Teatrında Ana tamaşasının premyerası keçirilib FOTOLAR

14 Noyabr 2026 20:23see266

Avropa siyasi məkanında aparılan müzakirələrdə Azərbaycan fəal iştirak edir

14 Noyabr 2026 19:16see265

Kanadada minlərlə tələbə etiraz aksiyası keçirdi

15 Noyabr 2026 00:51see245

Musiqi dünyasında tarixi ilk: İnsan deyil, amma ilin ən yaxşı ifaçısı seçildi

15 Noyabr 2026 00:00see239

Rusların təxminən 90 faizi son üç ildə kredit götürdüyünü etiraf edib

14 Noyabr 2026 19:30see238

Ermənistanı Avropa İttifaqının tərkibində görürəm Paşinyan

14 Noyabr 2026 19:50see236

İrina Şeykin məşhur sevgililəri: Ronaldodan Bredli Kuperə, Kanye Uestdən...

15 Noyabr 2026 04:05see235

Azərbaycanda bəzi dövlət müəssisələri ləğv oluna bilər

14 Noyabr 2026 17:10see232

Zülalla ən zəngin çərəz

15 Noyabr 2026 03:04see226

Türkiyə gözəli beynəlxalq yarışmadan son anda kənarlaşdırıldı

15 Noyabr 2026 04:36see225

Britaniya Rusiya hərbi bazalarını vurmalıdır

15 Noyabr 2026 01:26see223

Toyuq ətini əvəz edir Tərkibində 25 % zülal var

15 Noyabr 2026 05:06see221
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri