Icma.az
close
up
RU
İran yenidən qaynamaqdadır: Aksiyalar üsyana çevrilir

İran yenidən qaynamaqdadır: Aksiyalar üsyana çevrilir

Turkstan.az saytından əldə olunan məlumata görə, Icma.az məlumat yayır.

Milli valyutanın kəskin dəyərdən düşməsi fonunda Tehran və İsfahan şəhərlərində mağaza və ticarət mərkəzlərinin sahibləri və işçiləri tətil elan edərək hökumət əleyhinə şüarlarla küçələrə çıxıblar.

Haqqin.az-a müsahibəsində iranlı politoloq və jurnalist Hamid Şahanagi bildirib ki, etirazların birbaşa tətikləyicisi dolların məzənnəsinin sürətlə artaraq 144 min tuman həddini keçməsi olub. Müqayisə üçün qeyd edək ki, Məsud Pezeşkian prezident vəzifəsinə başladığı vaxt dolların məzənnəsi təxminən 80 min tuman idi.

Tehranın Sepahsalar meydanında hüquq-mühafizə orqanları gözyaşardıcı qazdan istifadə etsələr də, aksiya davam edib. Hakimiyyət nisbətən təmkinli davranır, lakin küçələrdə gərginlik qalmaqdadır.

Şahanaginin sözlərinə görə, ilk olaraq Tehrandakı “Alaəddin” mobil telefon bazarının satıcıları mağazaları bağlayaraq Şuş meydanında toplaşıblar. Daha sonra paytaxtın Laləzər küçəsi, Böyük bazar, Saadi ərazisi, “Bin əl-Harameyn”ticarət kompleksi, “Kaşani” pasajı və digər rayonların ticarət obyektlərinin əməkdaşları da onlara qoşulublar.

Bazar ertəsi tətil və küçə etirazlarının dalğası İsfahana çatıb. Burada aksiyalar “Diktatora ölüm”, “Allah Rza şahın ruhunu şad etsin”, “Cavid şah, İrana qayıt”, “Mollalar vətənimizi məhv edir” kimi şüarlarla müşayiət olunub. Müşahidəçilərin fikrincə, bu şüarlar təkcə iqtisadi ümidsizliyi deyil, həm də İran cəmiyyətinin xeyli hissəsində artan siyasi məyusluğu əks etdirir.

Hələlik polis ilə genişmiqyaslı toqquşmalar qeydə alınmayıb. Tehran meydanında gözyaşardıcı qazdan istifadə edilsə də, nümayiş dayandırılmayıb. Hakimiyyət təmkinli davranır, amma küçələrdə gərginlik qalır.

İranın məhkəmə hakimiyyətinin başçısı Qolam Hüseyn Möhseni Eceyi “ölkənin iqtisadi sistemini sarsıdanlara qarşı mübarizə aparmaq üçün sərt göstərişlər verdiyini” bəyan edib. Bu açıqlama prezident Məsud Pezeşkianın bir qədər əvvəlki çıxışından sonra səsləndirilib. Prezident çıxışında “bəzi güclü və nüfuzlu dairələrin sabotajı səbəbindən” hökumətin həyati əhəmiyyətli iqtisadi islahatları həyata keçirə bilmədiyini etiraf edib.

Şahanaginin fikrincə, bu ifadələrlə İİR prezidenti əslində İslam İnqilabı Keşikçiləri Korpusunun paralel dövlət kimi fəaliyyət göstərən kölgə iqtisadiyyatını nəzərdə tutub. Söhbət banklara, dəniz daşımalarına, eləcə də neft və silah ixracına nəzarət edən, hökumətin real nəzarətindən və vergi sistemindən kənarda qalan geniş karteldən gedir.

Ekspertin sözlərinə görə, milli valyutanın sürətlə dəyərdən düşməsi İran iqtisadiyyatı və maliyyə sistemindəki dərin struktur böhranını üzə çıxarır. Rəsmi məlumatlara əsasən, bu il İslam Respublikasında inflyasiya 50 faizə, qeyri-rəsmi qiymətləndirmələrə görə isə təxminən 80 faizə çatıb. Tumanın məzənnəsinin faktiki olaraq iki dəfə düşməsi yeni, rekord inflyasiya dalğası təhlükəsi yaradır. Buna ABŞ-ın sanksiyalara baxmayaraq İrana nefti Çinə daşıyan “kölgə donanmasına” qarşı nisbətən uğurlu əməliyyatları da əlavə olunur. Nəticədə neft ixracından daxilolmalar kəskin azalıb və bu da büdcəyə ciddi zərbə vurub.

Pezeşkian bir daha etiraf edib ki, “bəzi güclü və nüfuzlu dairələrin sabotajı səbəbindən” hökumət həyati əhəmiyyətli iqtisadi islahatları reallaşdıra bilmir.

Hakimiyyət vəziyyəti yumşaltmaq üçün İran Mərkəzi Bankının guya valyuta siyasəti və əhalinin yaşayış vasitələri ilə təminatı məsələlərinin müzakirə edildiyi fövqəladə iclas keçirdiyi barədə bəyanatlar verib. Lakin Şahanaginin qiymətləndirməsinə görə, bu addımlar sırf deklarativ xarakter daşıyır və sadəcə vaxt udmaq cəhdidir.

Bu arada İran valyutası dəyərdən düşməyə davam edir, ərzaq məhsullarının qiymətləri artır, xidmətlər bahalaşır, neft satışından gəlirlər azalır, milyonlarla iranlının sosial vəziyyəti isə aclıq həddinə yaxınlaşır.

Əhalinin yoxsullaşması şəraitində məişət texnikası, avtomobil, qızıl, mobil telefonlar və digər zəruri olmayan malların satışı faktiki olaraq dayanıb. Yığımlar sürətlə dəyərini itirir və insanlar artıq alış-verişi deyil, özlərini və ailələrini necə dolandıracaqlarını düşünürlər.

Sonrakı hadisələr barədə daha çox məlumat almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:264
embedMənbə:https://www.turkustan.az
archiveBu xəbər 30 Dekabr 2025 22:15 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Dünya onların görüşünə köklənib: Müharibələrə son qoyulacaq?

18 Noyabr 2026 13:51see378

Səhiyyədə gizli qalan vergi problemi gündəmə gəldi

18 Noyabr 2026 12:19see343

Söküntü başlamazdan əvvəl vətəndaşlar əmlaklarını qiymətləndirməlidir? Açıqlama

18 Noyabr 2026 14:55see297

MRT, KT, PET CT: Xərçəngi dəqiq hansı müayinə aşkarlayır?

18 Noyabr 2026 18:31see273

“Səhiyyə sahəsində vergi və sosial ödənişlərə yenidən baxılmalıdır”

18 Noyabr 2026 12:29see270

Xankəndidə Zəfər Gününə həsr olunmuş mini futbol turnirinə yekun vurulub

19 Noyabr 2026 01:55see261

Kosmosdakı musiqimiz: Çahargah Ahəngi “Voyager”ə necə yazılıb? │ VİDEO

19 Noyabr 2026 00:18see250

SOCAR: İşçilərin səriştəliliklərinin qiymətləndirilməsi istehsal prosesinin tərkib hissəsidir

19 Noyabr 2026 02:14see243

Məşq zamanı huşunu itirən “Bavariya”nın baş məşqçisi geri qayıdır

19 Noyabr 2026 02:01see242

Cəmi 1 saata 3 növ xərçəngi aşkar edən metod

18 Noyabr 2026 19:49see229

Hansı qan analizi Alsheymeri 10 il öncədən xəbər verir?

18 Noyabr 2026 16:56see221

Azərbaycanda qızıl 15 faizə qədər ucuzlaşa bilər

18 Noyabr 2026 21:21see220

Bakının 27 istiqamətində tıxac VAR Foto

18 Noyabr 2026 19:16see216

Altı vəkil Kollegiyadan xaric olunub, 27 si cərimələnib

18 Noyabr 2026 20:00see213

Tarixi körpüdən strateji tərəfdaşlığa: Azərbaycan və Vyetnamı iqtisadi uğura aparan ortaq yollar

18 Noyabr 2026 21:07see212

Könül Xasıyevanı pub da görəndə dəhşətə gəldim” Məşhur bloqer VİDEO

18 Noyabr 2026 17:22see208

Bu qədər “xiyar” bir arada Yeni dünya rekordu+Fotolar

19 Noyabr 2026 00:23see208

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

19 Noyabr 2026 21:02see202

Slovakiyalı basketbolçu: “Məncə, Bakıda bizim azarkeşlərimiz daha çox idi”

19 Noyabr 2026 01:24see202

“PAŞA Sığorta”nın yeni mobil tətbiqi istifadəyə verilib

18 Noyabr 2026 12:12see190
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri