Icma.az
close
up
RU
İran yenidən qaynamaqdadır: Aksiyalar üsyana çevrilir

İran yenidən qaynamaqdadır: Aksiyalar üsyana çevrilir

Turkstan.az saytından əldə olunan məlumata görə, Icma.az məlumat yayır.

Milli valyutanın kəskin dəyərdən düşməsi fonunda Tehran və İsfahan şəhərlərində mağaza və ticarət mərkəzlərinin sahibləri və işçiləri tətil elan edərək hökumət əleyhinə şüarlarla küçələrə çıxıblar.

Haqqin.az-a müsahibəsində iranlı politoloq və jurnalist Hamid Şahanagi bildirib ki, etirazların birbaşa tətikləyicisi dolların məzənnəsinin sürətlə artaraq 144 min tuman həddini keçməsi olub. Müqayisə üçün qeyd edək ki, Məsud Pezeşkian prezident vəzifəsinə başladığı vaxt dolların məzənnəsi təxminən 80 min tuman idi.

Tehranın Sepahsalar meydanında hüquq-mühafizə orqanları gözyaşardıcı qazdan istifadə etsələr də, aksiya davam edib. Hakimiyyət nisbətən təmkinli davranır, lakin küçələrdə gərginlik qalmaqdadır.

Şahanaginin sözlərinə görə, ilk olaraq Tehrandakı “Alaəddin” mobil telefon bazarının satıcıları mağazaları bağlayaraq Şuş meydanında toplaşıblar. Daha sonra paytaxtın Laləzər küçəsi, Böyük bazar, Saadi ərazisi, “Bin əl-Harameyn”ticarət kompleksi, “Kaşani” pasajı və digər rayonların ticarət obyektlərinin əməkdaşları da onlara qoşulublar.

Bazar ertəsi tətil və küçə etirazlarının dalğası İsfahana çatıb. Burada aksiyalar “Diktatora ölüm”, “Allah Rza şahın ruhunu şad etsin”, “Cavid şah, İrana qayıt”, “Mollalar vətənimizi məhv edir” kimi şüarlarla müşayiət olunub. Müşahidəçilərin fikrincə, bu şüarlar təkcə iqtisadi ümidsizliyi deyil, həm də İran cəmiyyətinin xeyli hissəsində artan siyasi məyusluğu əks etdirir.

Hələlik polis ilə genişmiqyaslı toqquşmalar qeydə alınmayıb. Tehran meydanında gözyaşardıcı qazdan istifadə edilsə də, nümayiş dayandırılmayıb. Hakimiyyət təmkinli davranır, amma küçələrdə gərginlik qalır.

İranın məhkəmə hakimiyyətinin başçısı Qolam Hüseyn Möhseni Eceyi “ölkənin iqtisadi sistemini sarsıdanlara qarşı mübarizə aparmaq üçün sərt göstərişlər verdiyini” bəyan edib. Bu açıqlama prezident Məsud Pezeşkianın bir qədər əvvəlki çıxışından sonra səsləndirilib. Prezident çıxışında “bəzi güclü və nüfuzlu dairələrin sabotajı səbəbindən” hökumətin həyati əhəmiyyətli iqtisadi islahatları həyata keçirə bilmədiyini etiraf edib.

Şahanaginin fikrincə, bu ifadələrlə İİR prezidenti əslində İslam İnqilabı Keşikçiləri Korpusunun paralel dövlət kimi fəaliyyət göstərən kölgə iqtisadiyyatını nəzərdə tutub. Söhbət banklara, dəniz daşımalarına, eləcə də neft və silah ixracına nəzarət edən, hökumətin real nəzarətindən və vergi sistemindən kənarda qalan geniş karteldən gedir.

Ekspertin sözlərinə görə, milli valyutanın sürətlə dəyərdən düşməsi İran iqtisadiyyatı və maliyyə sistemindəki dərin struktur böhranını üzə çıxarır. Rəsmi məlumatlara əsasən, bu il İslam Respublikasında inflyasiya 50 faizə, qeyri-rəsmi qiymətləndirmələrə görə isə təxminən 80 faizə çatıb. Tumanın məzənnəsinin faktiki olaraq iki dəfə düşməsi yeni, rekord inflyasiya dalğası təhlükəsi yaradır. Buna ABŞ-ın sanksiyalara baxmayaraq İrana nefti Çinə daşıyan “kölgə donanmasına” qarşı nisbətən uğurlu əməliyyatları da əlavə olunur. Nəticədə neft ixracından daxilolmalar kəskin azalıb və bu da büdcəyə ciddi zərbə vurub.

Pezeşkian bir daha etiraf edib ki, “bəzi güclü və nüfuzlu dairələrin sabotajı səbəbindən” hökumət həyati əhəmiyyətli iqtisadi islahatları reallaşdıra bilmir.

Hakimiyyət vəziyyəti yumşaltmaq üçün İran Mərkəzi Bankının guya valyuta siyasəti və əhalinin yaşayış vasitələri ilə təminatı məsələlərinin müzakirə edildiyi fövqəladə iclas keçirdiyi barədə bəyanatlar verib. Lakin Şahanaginin qiymətləndirməsinə görə, bu addımlar sırf deklarativ xarakter daşıyır və sadəcə vaxt udmaq cəhdidir.

Bu arada İran valyutası dəyərdən düşməyə davam edir, ərzaq məhsullarının qiymətləri artır, xidmətlər bahalaşır, neft satışından gəlirlər azalır, milyonlarla iranlının sosial vəziyyəti isə aclıq həddinə yaxınlaşır.

Əhalinin yoxsullaşması şəraitində məişət texnikası, avtomobil, qızıl, mobil telefonlar və digər zəruri olmayan malların satışı faktiki olaraq dayanıb. Yığımlar sürətlə dəyərini itirir və insanlar artıq alış-verişi deyil, özlərini və ailələrini necə dolandıracaqlarını düşünürlər.

Sonrakı hadisələr barədə daha çox məlumat almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:273
embedMənbə:https://www.turkustan.az
archiveBu xəbər 30 Dekabr 2025 22:15 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

20 Noyabr 2026 01:32see363

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

20 Noyabr 2026 06:19see340

“Eyni tempdə davam edirik” Rui Jorje

20 Noyabr 2026 21:10see279

"Sabah" "Sumqayıt"ı darmadağın etdi

20 Noyabr 2026 21:17see273

“iPhone”un 20 illiyinə özəl model üçün iki fərqli dizayn sınaqdan keçirilir

20 Noyabr 2026 22:20see270

İraola: “Belə bir şey baş verməməlidir”

20 Noyabr 2026 21:35see269

DİN və Baş Prokurorluq 2 noyabr mitinqinin təşkilatçılarına xəbərdarlıq edib

20 Noyabr 2026 06:10see263

Anthropic in səhmləri Nasdaq da ticarətin ilk günündə 17 % artıb

20 Noyabr 2026 07:19see256

Tramp: Putin Ukraynadakı müharibəni diplomatik yolla bitirmək istədiyini açıq şəkildə bildirib

20 Noyabr 2026 22:14see253

Bütün dövrlərin ən böyük kino ulduzu seçildi

20 Noyabr 2026 22:37see249

Dövlətçilik məfkurəsinə sədaqətin təcəssümü ŞƏRH

20 Noyabr 2026 21:27see241

Quba klubu ətrafında qalmaqal: FİF rəhbəri Ayaz Abdullayevin iddialarını təkzib etdi

20 Noyabr 2026 22:29see238

YAP Nizami rayon təşkilatının növbəti yeni ərazi partiya təşkilatı təsis edilib

20 Noyabr 2026 20:43see238

“Unudulmaz bir hekayə yazmağa çalışacağıq” Dambrauskas

20 Noyabr 2026 21:24see236

"Barselona" ilə oyunda inanılmaz hekayələrdən birini yazmağa çalışacağıq"

20 Noyabr 2026 22:21see235

Liderlər razılığa gəldi: Süni intellektin hərbi əməliyyatlara müdaxiləsi məhdudlaşdırılır

20 Noyabr 2026 21:29see228

“Xəstələr bilmir hara getsin, hara qaçsın” Onkoloji müalicə ilə bağlı ÇAĞIRIŞ

20 Noyabr 2026 17:30see224

Mən Ukraynada Prezident olsaydım... Tramp Putinlə söhbətində danışdı

20 Noyabr 2026 22:29see224

Ağdamda yaradıcı master klas təşkil olundu FOTO

20 Noyabr 2026 21:05see208

Cennifer Lopesdən ETİRAF: “Altı ay dayanmadan ağladım”

20 Noyabr 2026 19:20see206
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri