İrana atılan raket: Neft bazarını alt üst etdi

“Qlobal enerji bazarları onilliklərin ən ağır zərbələrindən biri ilə üzləşir, çünki ABŞ-İsrail birgə raket hücumları dünyanın ən vacib neft istehsal edən bölgəsindən neft ixracını pozur.

Bu təsirlərin miqyası, münaqişənin müddətindən asılı olacaq, lakin təhlükə və qeyri-müəyyənlik artıq qlobal tədarükün təxminən 20%-ni təmin edən bölgədən neft axınlarına ciddi təsir göstərəcək qədər güclüdür”.

“Cebheinfo.az” xəbər verir ki, bu barədə “Reuters” yazıb.

“Vəziyyət tez bir zamanda həll olunmazsa, bazar ertəsi səhər ticarət açılanda neft qiymətlərinin kəskin şəkildə artacağı ehtimal olunur. Yaxın Şərqdə hərbi münaqişə gözləntiləri fonunda son həftələrdə Brent markalı xam neftin qiymətləri barel üçün təxminən 70 dollara yüksəlib. Bu, 2025-ci ilin avqustundan bəri ən yüksək göstəricidir”,-deyə məlumatda qeyd olunur.

İranın cavab zərbələri nəticəsində neft və qaz infrastrukturuna dəyən ziyan barədə hazırda təsdiqlənmiş məlumat yoxdur.

İki əsas neft ixracatçısı olan Birləşmiş Ərəb Əmirliklərində və Küveytdə partlayışlar qeydə alınıb. Bu arada, dünyanın ikinci ən böyük mayeləşdirilmiş təbii qaz ixracatçısı olan Qətər ölkəyə yönəlmiş raketləri ələ keçirdiyini bildirib.

Partlayışlar Bəhreyndə və İranın Xarq adası yaxınlığında da eşidilib. Xam neft ixracının təxminən 90%-i buradan keçir. Gəmiçilik məlumatları göstərir ki, Tehran son günlərdə orada saxlanılan neftin böyük hissəsini tankerlərə ötürüb.

Tankerlərin Hörmüz boğazının şimalındakı körfəzdə ilişib qalması və ya hücumların hədəfinə çevrilməsi riski artıq istehsalçıları, treyderləri və gəmiçilik şirkətlərini neft və mayeləşdirilmiş təbii qaz daşıma marşrutlarını yenidən nəzərdən keçirməyə məcbur edir. Bəzi böyük neft şirkətləri və ticarət evləri boğazdan daşınmaları bir neçə gündür dayandırıb.

Bu ehtiyatlı yanaşmanın regionun gəmiçilik yollarının təhlükəsizliyinə inam yaranana qədər dəyişməsi ehtimalı azdır.

Gərginliyin artması fonunda onsuz da artan tanker yük daşımalarının qiymətləri daha da bahalaşacaq. Yaxın Şərqdən Çinə üzən çox böyük tankerlər (ÇTT) üçün baza qiymətləri ilin əvvəlindən bəri üç dəfədən çox artıb ki, bu da həm artan riski, həm də səyahət üçün mövcud olan gəmilərin sayının azalmasını əks etdirir.

İndi əsas sual enerji infrastrukturuna birbaşa hücum edilib-edilməyəcəyi və ABŞ qüvvələrinin Fars körfəzi və Hörmüz boğazından keçən gəmiçilik marşrutlarını nə qədər tez təmin edə biləcəyidir.

Qeyd etmək lazımdır ki, Hörmüz boğazı heç vaxt tamamilə blokadada olmayıb.

“İranın uzunmüddətli blokadanı davam etdirə bilməsi ehtimalı az olsa da, gəmiçilik trafikini müvəqqəti olaraq poza bilər. ABŞ Hərbi Dəniz Qüvvələri demək olar ki, tez cavab verəcək, lakin hətta qısamüddətli hücumlar və ya minalar belə qiymətlərə və təchizata böyük təsir göstərə bilər”,-deyə agentlik yazır.

Bu gün qlobal neft bazarı ABŞ, Braziliya, Kanada və digər ölkələrdə son illərdə artan hasilat sayəsində nisbətən təhlükəsizdir.

Dünyanın ən böyük neft ixracatçısı olan Səudiyyə Ərəbistanı da təchizat kəsintiləri təhlükəsi qarşısında boş qalmayıb. Son günlərdə krallıq xam neft tədarükünü artırıb və bu, fevral ayında gündə 7 milyon bareli keçəcək - analitika şirkəti Kpler-ə görə, 2023-cü ilin aprelindən bəri ən yüksək göstəricidir.
OPEC+-ın bazar günü keçiriləcək iclasında hasilatın artırılması barədə razılığa gəlməsi gözlənilir:

“Təbii ki, Yaxın Şərqdən ixrac marşrutlarının pozulması regional istehsalçıların istehsal qazancının əhəmiyyətli bir hissəsini məhv edə bilər, baxmayaraq ki, Səudiyyə Ərəbistanı və BƏƏ-nin alternativ ixrac marşrutları var.

ABŞ və İsrailin hücumlarının miqyası və Trampın ritorikası Vaşinqtonun uzunmüddətli hərbi kampaniyaya hazırlaşdığını göstərir.
Münaqişə Yaxın Şərqdən həyati əhəmiyyətli enerji təchizatını ciddi şəkildə pozmağa hazırdır”.

Xəzər
“Cebheinfo.az”

Problemlərinizi bizə yazın, şahidi olduğunuz hadisələri çəkib göndərin