İranda iğtişaşlar və Rusiya Ukrayna müharibəsi AZƏRBAYCANIN STRATEJİ PLANI NƏDİR?

“Şübhəli şəxslər, agentlər, təxribatçılar və terrorçular sərhədi keçməyə cəhd edə bilərlər...”

İranda baş verən iğtişaşlar və Rusiya-Ukrayna müharibəsi regionda hansı geosiyasi dəyişikliklərə yol aça bilər? Bu proseslərin Azərbaycanın təhlükəsizliyinə, sərhəd sabitliyinə və regional münasibətlərinə təsiri necə ola bilər? Mövcud vəziyyət fonunda Azərbaycan bu çağırışlara qarşı hansı strateji addımları ata bilər?

Mövzu ilə bağlı “AzPolitika”-ya açıqlamasında siyasi şərhçi Tofiq Abbasov bildirdi ki, Azərbaycan dövlətinin bu prosesləri izləmək və qiymətləndirmək baxımından ciddi və diqqətli müşahidə qabiliyyəti var. Biz bütün bu hadisələri yaxından izləyirik. İrana gəldikdə isə o, bizim qonşumuzdur və bizə əsas olan onun daxilində sabitliyin qorunmasıdır:

“Ukrayna-Rusiya münasibətlərinə gəldikdə isə, Azərbaycan hər iki dövlətlə etibarlı və hətta müttəfiq münasibətlərə malikdir. Bizim üçün vacib olan budur ki, bu müharibə tezliklə bitsin. Əslində, ilk gündən Azərbaycan dövlətinin mövqeyi belə olub: əgər narazılıq və ziddiyyətlər varsa, onların həlli dinc yolla təmin olunmalıdır. Lakin Rusiyanın başladığı xüsusi hərbi əməliyyat hələ də davam edir və bu, tammiqyaslı müharibə xarakteri daşıyır. Bu həm də göstərir ki, hərbi kampaniyanın tezliklə başa çatacağına ümid azdır. Mənim proqnozum budur ki, müharibə hələ yarım il davam edə bilər”.

Politoloq hesab edir ki, Azərbaycan üçün bu proseslərin təsirləri ciddi ola bilər:

“Avrasiya məkanında tarixi təcrübə göstərir ki, qanlı münaqişələr nəticəsində sərhədlər dəyişir, toqquşmalar olur, yeni dövlətlər yaranır. Bu hallar indi də baş verə bilər. Buna görə Azərbaycan özünü qorumaq üçün strateji addımlar atmalıdır. İlk növbədə, Prezident İlham Əliyevin quru sərhədləri bağlamaq qərarı çox vacib və strateji bir yanaşmanı əks etdirir. Hazırda sərhədlər boyunca risklər mövcuddur – şübhəli şəxslər, xüsusi təyinatlı agentlər, casuslar, təxribatçılar və terrorçular saxta sənədlərlə sərhədi keçməyə cəhd edə bilərlər. Lakin xüsusi xidmət orqanlarımız, sərhəd qoşunlarımız və digər mühafizə sistemləri bütün prosesləri ciddi şəkildə izləyir və qarşılayır. Bu, Azərbaycana potensial risklərdən qorunmaq imkanı verir”.

T.Abbasov qeyd etdi ki, qeyri-sabitlik və müharibələr bölgəyə yalnız zərər gətirir: iştirak edən ölkələrin itkiləri olur, infrastrukturlar dağılır, mövcud tranzit və dəhlizlər işləməz vəziyyətə düşür, hərəkətlilik və ticarət çətinləşir: “Buna görə də ölkə daxilində və ətrafımızdakı sabitliyi qorumaq əsas prioritetdir. Ermənistanla münasibətlərimiz əvvəlki illərlə müqayisədə vəziyyət nisbətən stabildir. Hazırda Nikol Paşinyan hökuməti ümumi vəziyyətə məsuliyyət daşıyır. Azərbaycan dövlətinin qüdrəti və resurs bazası yalnız milli sərhədləri qorumağa deyil, həm də bölgədə təhlükəsizliyin təminatına yönəlib. Bütün bunlarla yanaşı, Azərbaycan digər dövlətlərlə münasibətlərini inkişaf etdirir, səhvlərə yol vermədən mövqeyini qoruyur. Ermənistan istisna olmaqla, tranzit və enerji resurslarını qonşulara təmin edərək bölgədə imtiyazlı vəziyyət yaradır. Biz əlimizdən gələni edirik ki, ölkəmizdə, bölgəmizdə və Avrasiyanın həssas bölgələrində sabitlik və sülh tezliklə təmin olunsun”.

Oğuz Ayvaz