Icma.az
close
up
RU
İranda “Qarabağ planı” işə düşdü: Türklərlə kürdləri buna görə toqquşdururlar...

İranda “Qarabağ planı” işə düşdü: Türklərlə kürdləri buna görə toqquşdururlar...

GlobalInfo saytından verilən məlumata görə, Icma.az xəbər verir.

İrandakı molla rejiminin Güney azərbaycanlılara qarşı etnik diskriminasiya siyasəti ildən-ilə artır. Ana dilində təhsilin olmaması, assimilyasiya, siyasi repressiya, sosial iqtisadi vəziyyətin pis olması, Güney Azərbaycanda sənayenin inkişafında maneələrin yaradılması bunu sübut edir.

Əslində yuxarıda qeyd etdiyim problemlər bu və ya başqa formada Güney üçün təhlükəli tendensiyadır. Lakin bütün bunlarla yetinməyən rejim SSRİ-nin məşhur planına da əl atır. Söhbət qonşu xalqları ərazi əsaslı qarşı-qarşıya qoyub etnik ədavət yaratmaqdan gedir.

Məlum olduğu kimi, SSRİ 70 il ərzində 15 respublikanın siyasi sərhədlərini məqsədyönlü şəkildə qeyri-adekvat tərtib etdi. Cənubi Qafqaz, Mərkəzi Asiya regionlarında dünyanın heç bir regionunda olmayan anklav və eksklavlar yaradıldı. Bu da azmış kimi, Qarabağın dağlıq hissəsinə erməniləri kütləvi şəkildə yerləşdirilərək gələcək perspektivdə münaqişələrin yaranması üçün baza formalaşdırdı. Hətta SSRİ-nin məşhur “Qızıl Kürdüstan” layihəsi də olacaqdı, amma xoşbəxtlikdən bu plan baş tutmadı.

İran bu gün eyni siyasəti Güney Azərbaycanda, başqa cür desək, Qərbi Azərbaycan əyalətində edir. Rejim 10 ildən artıqdır ki, Qərbi Azərbaycan əyalətini kürdləşdirməyə çalışır. Düzdür, regionda kürdlər yaşayıb, lakin sayları indiki kimi olmayıb. Yəni Güney Azərbaycan türklərinin sayı hər zaman kürdlərdən çox olub. Molla rejimi əyalətinin İraqla sərhəd olmasından da istifadə edərək bölgəni kürdləşdirməyə çalışır. Vəziyyət o həddə çatıb ki, martın 18-də kürdlər şənlik tədbirlərini siyasi mitinqə çevirərək, Azərbaycan torpaqlarına, o cümlədən Urmiyaya torpaq iddiaları irəli sürüblər. Öz milli geyimlərində mərasimə qoşulan çox sayda mühacir kürd və başqa şəhərlərdən Urmiyaya gətirilən qonaqlar “Urmiya Kürdüstandır” şüarları səsləndirib, bir neçə yerdə İraq Kürdüstanının bayraqlarını qaldırıblar.

Gözlənildiyi kimi, Güney Azərbaycan türkləri də Qərbi Azərbaycan əyalətinin mərkəzi Urmiya şəhərində izdihamlı etiraz aksiyası keçirilib. Urmiyanın mərkəzi küçələrinə axışan on minlərlə azərbaycanlı kürdlərin Qərbi Azərbaycan əyalətinə qarşı torpaq iddialarına etiraz ediblər. “Azərbaycan oyaqdı, kürdlər bizə qonaqdı”, “Azərbaycan var olsun, istəməyən kor olsun!”, “Urmiya türkündü, türkün olacaq”, Azərbaycan yatmayıb, kürdə torpaq satmayıb”, “Azərbaycan yurdumuz, Urmiya boz qurdumuz” və başqa bu kimi şüarlar səsləndirilib.

Əslində Güney azərbaycanlılar son illərdə tez-tez rejimə qarşı aksiyalar keçirir, səslərini sivil formada çatdırmaq istəyir. Lakin hazırda vəziyyət göründüyü kimi bəsit deyil. İran açıq-aşkar SSRİ-nin ermənilər və azərbaycanlılara etdiyi kimi kürdlər ilə Güney Azərbaycan türkləri arasında ərazi əsaslı etnik qarşıdurma yaratmaq istəyir. Baş verən hadisələrdən bu qənaətə gəlmək olar ki, plan uğurla icra edilir.

Əslində ən az Güney azərbaycanlılar kimi kürdlər də İranı narahat edən etnik qrupdur. Hər iki etnik qrupun yaxın tarixdə dövlət qurmaq cəhdi olub. Çox bilinməsə də İranda ötən əsrdə qısa müddətdə olan kürdlər dövlət qura bilib. Onu da deyim ki, kürdlər ilə Güney azərbaycanlılar bir çox məsələdə ortaq hərəkət edib. Rejim gələcəkdə belə bir şeyin olmaması üçün bu planı aktivləşdirir – hər iki xalqı üz-üzə qoymağa çalışır.

Nəticə etibarilə Urmiya və ətraf ərazilərdə baş verən aksiyalar hələlik müvəqqəti olsa da yaxın gələcəkdə kürdlər ilə Güney Azərbaycan türkləri arasında etnik qarşıdurmaların olma ehtimalından xəbər verir.


Turan Rzayev
Globalinfo.az-ın siyasət yazarı

Daha ətraflı məlumat və yeniliklər üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:267
embedMənbə:https://globalinfo.az
archiveBu xəbər 24 Mart 2025 12:36 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

20 Noyabr 2026 06:19see345

“Eyni tempdə davam edirik” Rui Jorje

20 Noyabr 2026 21:10see284

“iPhone”un 20 illiyinə özəl model üçün iki fərqli dizayn sınaqdan keçirilir

20 Noyabr 2026 22:20see282

"Sabah" "Sumqayıt"ı darmadağın etdi

20 Noyabr 2026 21:17see282

İraola: “Belə bir şey baş verməməlidir”

20 Noyabr 2026 21:35see274

DİN və Baş Prokurorluq 2 noyabr mitinqinin təşkilatçılarına xəbərdarlıq edib

20 Noyabr 2026 06:10see267

Anthropic in səhmləri Nasdaq da ticarətin ilk günündə 17 % artıb

20 Noyabr 2026 07:19see260

Tramp: Putin Ukraynadakı müharibəni diplomatik yolla bitirmək istədiyini açıq şəkildə bildirib

20 Noyabr 2026 22:14see258

Bütün dövrlərin ən böyük kino ulduzu seçildi

20 Noyabr 2026 22:37see255

Dövlətçilik məfkurəsinə sədaqətin təcəssümü ŞƏRH

20 Noyabr 2026 21:27see244

YAP Nizami rayon təşkilatının növbəti yeni ərazi partiya təşkilatı təsis edilib

20 Noyabr 2026 20:43see242

Quba klubu ətrafında qalmaqal: FİF rəhbəri Ayaz Abdullayevin iddialarını təkzib etdi

20 Noyabr 2026 22:29see241

“Unudulmaz bir hekayə yazmağa çalışacağıq” Dambrauskas

20 Noyabr 2026 21:24see240

"Barselona" ilə oyunda inanılmaz hekayələrdən birini yazmağa çalışacağıq"

20 Noyabr 2026 22:21see239

Liderlər razılığa gəldi: Süni intellektin hərbi əməliyyatlara müdaxiləsi məhdudlaşdırılır

20 Noyabr 2026 21:29see233

Mən Ukraynada Prezident olsaydım... Tramp Putinlə söhbətində danışdı

20 Noyabr 2026 22:29see227

“Xəstələr bilmir hara getsin, hara qaçsın” Onkoloji müalicə ilə bağlı ÇAĞIRIŞ

20 Noyabr 2026 17:30see227

Azərbaycanla tərəfdaşlıq yeni inkişaf perspektivləri açır

21 Noyabr 2026 20:18see217

Ağdamda yaradıcı master klas təşkil olundu FOTO

20 Noyabr 2026 21:05see214

Cennifer Lopesdən ETİRAF: “Altı ay dayanmadan ağladım”

20 Noyabr 2026 19:20see212
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri