İranı vurmasına ərəb şahzadəsi mane olub Salman Trampa deyib ki...

Dünya iki gündür, ABŞ-nin İrana zərbə endirəcəyini gözləsə də, Donald Tramp son anda qərar dəyişdi. ABŞ lideri bunu “İranda qətllər dayanıb. Bizdə olan məlumatlara görə, onlar (İran rəhbərliyi-red) artıq qətlləri dayandırırlar” açıqlaması ilə bəyan etdi. Bəzi analitiklər bu qərarı İranda etirazçılara münasibətin yumşalması ilə əlaqələndirərək, Trampın da sərt mövqeyində dəyişiklik etdiyini bildiriblər. Bəziləri İrana müdaxilə planının rəfə qoyulmasının səbəbinin tam başqa olduğu qənaətindədir.

Bakupost.az Savaşmedia.az-a istinadla Donald Trampın İrana hücum qərarından dönməsinin pərdəarxası səbəblərini diqqətə çatdırır:

Bəzi analitiklərə görə, Trampı İrana hücumdan çəkindirən əsas səbəblərdən biri və ya birincisi qısa zaman öncə Venesuelaya hərbi müdaxiləsi və sonra ölkədə baş verən proseslərə görə aldığı tədbirlərdir.

Ölkə Prezidenti Nikolas Maduronun və həyat yoldaşının ABŞ-yə aparılmasından sonra oğul Maduronun rəhbərliyi ilə aktivləşən rejim tərəfdarları Trampı ölkəyə ABŞ əsgərlərini göndərməyə vadar etdi. 

Bundan başqa, Venesuelaya təyyarə daşıyan gəmilər, reaktiv təyyarələr, hərbi helikopterlər, elektron müharibə məqsədilə istifadə olunan hərbi təyyarələr (düşmənin elektron sistemlərini qarışdırır, aldadır və ya sıradan çıxarır) yerləşdirildi. Trampın Maduro tərəfdarları ilə yanaşı Venesuela ordusunu da təhdid etdiyini nəzərə alsaq, bu addımın atılması məqsədəuyğun idi. İrana müdaxilə isə bu hərbi texnikanın Venesueladan çıxarılmasını vacib edirdi. Bu da Venesuelada Maduro tərəfdarlarının daha da aktivləşməsi, hətta ordunun da onlara qoşulma təhlükəsini artıra bilərdi. 

ABŞ Hərbi Dəniz Qüvvələrinin admiralı Deril Kodlın bir neçə gün əvvəl jurnalistlərə verdiyi açıqlama da bu ehtimalı doğruldur. Belə ki, D.Kodl hücumun risklər daşıdığını bildirmişdi:

“Donanmamız dünyanın istənilən yerində əməliyyat aparmağa və tələb olunan missiyanı yerinə yetirməyə hazırdır. Ancaq istənilən halda risklər mövcuddur. Bu risklər həm missiya, həm də hərbi qüvvələr üçündür. Əgər lazım olan bütün avadanlıqlar yanımızda olmasa, hədəfi vurmaq çətinləşər. Lakin ABŞ ordusuna əmr verilərsə, biz hazırıq”.

Trampı İrana hücum fikrindən daşındıran ikinci səbəb kimi iqtisadi məsələlər və müttəfiq ölkələr – Səudiyyə Ərəbistanı, Qətər və Omanın müraciəti göstərilir. 

Bu məsələdə Səudiyyə Ərəbistanı xüsusi canfəşanlıq edib.  Bu dövlətlər Trampı inandırmağa çalışıb ki, İranın vurulması qlobal neft bazarına mənfi təsir edəcək. Həm öz iqtisadiyyatlarına,  həm də ABŞ iqtisadiyyatına ciddi zərər verəcək. Buna görə də əməliyyatı hələ ki təxirə salmaq məqsədəuyğundur.

Analitiklər qeyd edir ki, Tramp daha çox Səudiyyə Ərəbistanı ilə əlaqələri pisləşdirməmək üçün geri addım atmağı seçib. Çünki bu ərəb dövləti ilə ABŞ arsında münasibətlər getdikcə daha da dərinləşir. Bu məqamda isə Şahzadə Salmanın ABŞ-yə səfəri və Trampla görüşdə "ölkəyə 1 trilyon dollar sərmayə yatıracağam" açıqlaması xüsusilə qabardılıb. 

Bildirilib ki, Tramp siyasətçi olması ilə yanaşı, həm də yaxşı biznesmendir. O, şahzadə Salmanın xahişini yerə salıb, nağd 1 trilyon dollar sərmayəni sonu məlum olmayan “İran əməliyyatına” qurban verməz.