Icma.az
close
up
RU
Menu

C vitaminini necə qəbul etmək lazımdır? Həkimdən məsləhət

Dünyada ilk: "Qızılalma" Türkiyə ordusunda... Foto

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

Hövsanda dəniz qəhvəyi rəngə boyandı Xəzəri kim çirkləndirir? Foto/video

Bəxtiyar Aslanbəyli: AÇG də sərbəst qaz layihəsi üzrə işlər qrafikə və büdcəyə uyğun aparılır

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

İstehlakçıları hansı hallarda aldadırlar? 41 protokol tərtib edilib

Xərçəngə səbəb olan qidalar Siyahı yeniləndi

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

Bakıda 8 yaşlı uşağın ödündən kista çıxarıldı

Azərbaycan Milli İncəsənət Muzeyinin direktoru Şirin Məlikova Türkiyədə beynəlxalq konqresdə çıxış edib (Foto)

Yaddaşı gücləndirən burun damcıları siçanlar üzərində sınaqdan KEÇİRİLDİ

Ağ Ev Trampın sammit zamanı yatması barədə məlumatları təkzib edib

PR süni intellekt axtarış sistemlərindəki təsirini necə ölçməlidir?

Deputat: “Vyetnam Azərbaycan üçün yeni bazar ola bilər”

Elxan Səmədov: Xankəndi azarkeşlərinin komandalarını öz şəhərlərində dəstəkləməsi xüsusi əhəmiyyət daşıyır

Azərişıq ASC elektroenergetika sektorunda əldə olunan nailiyyətləri beynəlxalq enerji forumunda təqdim edib

DİN və Baş Prokurorluq 2 noyabr mitinqinin təşkilatçılarına xəbərdarlıq edib

Anthropic in səhmləri Nasdaq da ticarətin ilk günündə 17 % artıb

“iPhone”un 20 illiyinə özəl model üçün iki fərqli dizayn sınaqdan keçirilir

“İranın həm hakimiyyət, həm də hərbi strukturlarının eyni vaxtda parçalamaq çətindir...” MÜSAHİBƏ

“İranın həm hakimiyyət, həm də hərbi strukturlarının eyni vaxtda parçalamaq çətindir...” MÜSAHİBƏ

Icma.az, Moderator.az portalına istinadən məlumat verir.

“Həm mövcud bəzi təşkilatlanmış etnik qruplardan istifadə etməyə çalışırlar, həm də İranın infrastrukturunu dağıtmaqla insanları üsyana vadar etməyə cəhd edirlər...”

“Hərbi əməliyyatlar ABŞ Konqresinin və ya BMT Təhlükəsizlik Şurasının xüsusi qərarı olmadan həyata keçirilib...”

ABŞ-da yaşayan həmyerlimiz, Şimali Karolina Universitetinin sülh və münaqişə tədqiqatları professoru, sülh fəalı Dr. Əli Əskərli Moderator.az-a müsahibəsində son günlər Amerika və İsrailin İrana qarşı apardığı savaşa müxtəlif aspektlərdən yanaşılan sualları cavablandırıb.

-Əli bəy, birləşmiş Ştatların siyasi dairələrində və ictimaiyyətində ABŞ və İsrailin İrana qarşı son hərbi əməliyyatlarına necə dəyər verilir?

-Birləşmiş Ştatlarda bu əməliyyatlara münasibət birmənalı deyil. Həm ciddi tənqidi mövqedən çıxış edənlər var, həm də əməliyyatları açıq şəkildə dəstəkləyənlər. Bu məsələdə “tam doğru” və ya “tam yanlış” mövqe müəyyən etmək çətindir. Lakin bəzi hüquqi və siyasi reallıqlar mövcuddur. Hərbi əməliyyatlar ABŞ Konqresinin və ya BMT Təhlükəsizlik Şurasının xüsusi qərarı olmadan həyata keçirilib. Eyni zamanda, burada klassik mənada birbaşa özünümüdafiə vəziyyətindən danışmaq da çətindir. Daha çox qabaqlayıcı (preventiv və ya preemptiv) zərbələrdən söhbət gedir.

Birinci yanaşmanı qəbul edənlər əməliyyatları beynəlxalq hüquq baxımından problemli hesab edir və tənqid edirlər. Digər tərəfdən, hadisələrə ABŞ və İsrailin təhlükəsizlik prizmasından baxanlar bu addımları zəruri və əsaslandırılmış sayır, hətta alqışlayırlar. Xüsusilə, xaricdə yaşayan bəzi iranlı mühacir qrupları arasında əməliyyatlara açıq dəstək müşahidə olunur...

-Bəzi məlumatlara görə, İran ABŞ-ın atəşkəs təklifini rədd edib. Belə bir şəraitdə hadisələr necə inkişaf edə bilər?

-Məlumatlar ziddiyyətlidir. Bəzi mənbələr İranın atəşkəs təklifini rədd etdiyini bildirir, digər açıqlamalarda isə əksinə, təşəbbüsün İran tərəfindən gəldiyi və ABŞ tərəfindən qəbul edildiyi iddia olunur. Bu xəbərlərin hansının tam doğru olduğunu dəqiqləşdirmək hazırda çətindir. Hadisələrin inkişafı əsasən iki istiqamətdə mümkündür: eskalasiya və ya deeskalasiya. Əgər tərəflər, xüsusən də Iran, müəyyən güzəştlərə gedər və qarşılıqlı tələblər üzrə razılaşma əldə olunarsa, gərginliyin azalması mümkündür. Lakin hazırkı şəraitdə qısamüddətli perspektivdə deeskalasiya ehtimalı yüksək görünmür. 

Əgər İran İsrailə və ya ABŞ-ın regiondakı obyektlərinə qarşı zərbələri davam etdirərsə, qarşıdurma daha da genişlənə və daha sərt cavab tədbirləri ilə nəticələnə bilər. Gərginliyin azaldılması üçün qısamüddətli atəşkəs mühüm rol oynaya bilər. Bununla yanaşı, qeyri-rəsmi (“back-channel”) diplomatiya və regional vasitəçilik mexanizmləri də vəziyyətin sabitləşməsinə töhfə verə bilər...

- İranın daxilində də, xaricdə də vahid müxalifət olmadığından, teokratik rejimi çökdürmək istəyən ABŞ, İsrail və s., deyəsən, ölkənin həm hakimiyyət, həm də hərbi strukturları daxilində parçalanmaya ümid edirlər. Necə düşünürsüz, belə bir gediş mümkündürmü?

-Nəzəri baxımdan teokratik rejimin dəyişdirilməsi ssenarisi mümkün görünsə də, praktikada olduqca mürəkkəbdir. İranın siyasi sistemi təkcə ali dini liderdən ibarət deyil. Burada İran İslam İnqilabı Keşikçiləri Korpusu(“SEPAH”), dini şuralar və siyasi elita mühüm rol oynayır. Bu strukturların eyni vaxtda zəiflədilməsi və ya parçalanması asan deyil. Ona görə də müttəfiqlər daxildə xalq üsyanı çıxarmağa çalışırlar. Bunu yaxın keçmişdə bacara bilməmişdilər, amma indiki vəziyyətin siyasi dəyişikliklərə yol aça biləcəyinə ümid edirlər. Bunun üçün həm mövcud bəzi təşkilatlanmış etnik qruplardan istifadə etməyə çalışırlar, həm də İranın infrastrukturunu dağıtmaqla insanları üsyana vadar etməyə cəhd edirlər. Hər halda ABŞ ilə Israil bütün gücü ilə buna nail olmağa çalışacaq. İran isə öz növbəsində iki seçim qarşısında qala bilər: ya ciddi güzəştlər hesabına gərginliyi azaltmaq, ya da yüksək risklərə baxmayaraq müqaviməti davam etdirmək. İran bu müharibədə nə qədər yalqız olduğunu iliklərinə qədər hiss etdi...  

Sultan Laçın

Daha ətraflı məlumat və yeniliklər üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:158
embedMənbə:https://moderator.az
archiveBu xəbər 02 Mart 2026 08:35 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

C vitaminini necə qəbul etmək lazımdır? Həkimdən məsləhət

19 Noyabr 2026 09:27see322

Dünyada ilk: "Qızılalma" Türkiyə ordusunda... Foto

19 Noyabr 2026 19:51see319

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

19 Noyabr 2026 21:02see300

Hövsanda dəniz qəhvəyi rəngə boyandı Xəzəri kim çirkləndirir? Foto/video

19 Noyabr 2026 14:04see295

Bəxtiyar Aslanbəyli: AÇG də sərbəst qaz layihəsi üzrə işlər qrafikə və büdcəyə uyğun aparılır

19 Noyabr 2026 15:22see277

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

20 Noyabr 2026 01:32see271

İstehlakçıları hansı hallarda aldadırlar? 41 protokol tərtib edilib

19 Noyabr 2026 17:17see271

Xərçəngə səbəb olan qidalar Siyahı yeniləndi

19 Noyabr 2026 18:59see265

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

20 Noyabr 2026 06:19see253

Bakıda 8 yaşlı uşağın ödündən kista çıxarıldı

19 Noyabr 2026 19:14see250

Azərbaycan Milli İncəsənət Muzeyinin direktoru Şirin Məlikova Türkiyədə beynəlxalq konqresdə çıxış edib (Foto)

19 Noyabr 2026 18:45see243

Yaddaşı gücləndirən burun damcıları siçanlar üzərində sınaqdan KEÇİRİLDİ

20 Noyabr 2026 00:00see234

Ağ Ev Trampın sammit zamanı yatması barədə məlumatları təkzib edib

19 Noyabr 2026 21:00see228

PR süni intellekt axtarış sistemlərindəki təsirini necə ölçməlidir?

19 Noyabr 2026 13:48see222

Deputat: “Vyetnam Azərbaycan üçün yeni bazar ola bilər”

19 Noyabr 2026 15:03see222

Elxan Səmədov: Xankəndi azarkeşlərinin komandalarını öz şəhərlərində dəstəkləməsi xüsusi əhəmiyyət daşıyır

20 Noyabr 2026 00:06see212

Azərişıq ASC elektroenergetika sektorunda əldə olunan nailiyyətləri beynəlxalq enerji forumunda təqdim edib

19 Noyabr 2026 17:30see203

DİN və Baş Prokurorluq 2 noyabr mitinqinin təşkilatçılarına xəbərdarlıq edib

20 Noyabr 2026 06:10see200

Anthropic in səhmləri Nasdaq da ticarətin ilk günündə 17 % artıb

20 Noyabr 2026 07:19see200

“iPhone”un 20 illiyinə özəl model üçün iki fərqli dizayn sınaqdan keçirilir

20 Noyabr 2026 22:20see199
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri