İrina Qvozdeva: Qara Qarayevin əsərləri repertuarımda xüsusi yer tutur

Azərbaycan bəstəkarı Qara Qarayevin musiqisi Omanda keçirilən konsert proqramlarında səslənir, tələbələrin repertuarına daxil edilir. Azərbaycan musiqi mədəniyyəti ilə tanışlıq gənc musiqiçilərə müxtəlif ölkələrin musiqi ənənələri haqqında biliklərini genişləndirməyə kömək edir.

Bunu AZƏRTAC-ın müxbiri ilə söhbətində Maskat şəhərindəki Sultan Qabus Universitetinin Musiqi və musiqişünaslıq kafedrasının skripka ixtisası üzrə müəllimi İrina Qvozdeva deyib.

Həmsöhbətimizin sözlərinə görə, onun Azərbaycan musiqisi ilə tanışlığı hələ Moskvada İppolit-İvanov adına musiqi məktəbində təhsil aldığı dövrdə başlayıb. Müəllimi, Əməkdar incəsənət xadimi, professor İzabella Qolovina tələbələrin repertuarına Qara Qarayevin “İldırımlı yollarla” baletindən parçalar daxil edirdi.

“Sonralar anladım ki, müəllimim bununla tələbələrinin ifaçılıq məharətinin emosional və ifadəli tərəflərini üzə çıxarır, onları inkişaf etdirirdi. Parlaq və gözəl melodiyalar, emosional məzmunun zənginliyi, coşqun ritmlər, eləcə də alətin ifa imkanlarını virtuoz şəkildə nümayiş etdirmək fürsəti bu parçaların ifasını xüsusilə cəlbedici edirdi. Bütün tələbələr bu əsərləri ifa etməyi çox sevirdilər”, – deyə İ.Qvozdeva bildirib.

İrina Qvozdevanın tələbələrlə işində Qara Qarayevin pavanası xüsusi yer tutub. Bu əsərin audioyazısını ona Səidə Xəlilova göndərib. Musiqi skripkaçını o qədər valeh edib ki, o, əsəri tələbə ansamblının repertuarına daxil etmək qərarına gəlib. Skripkaçılar ansamblı üçün notları tapmaq asan olmayıb, lakin sonda əsəri öyrənmək və konsertdə ifa etmək üçün hazırlamaq mümkün olub.

İ.Qvozdevanın sözlərinə görə, tələbələr pavananı böyük həvəslə ifa edir, hətta sıx dərs cədvəllərinə baxmayaraq, məşq etmək üçün vaxt taparaq özləri təşəbbüs göstərirlər. Skripkaçı hesab edir ki, əsərin belə rəğbətlə qarşılanmasının başlıca səbəbi onun bədii dəyəridir.

“Düşünmürəm ki, bu, məhz Azərbaycan musiqisinə verilən reaksiyadır. Məncə, məsələ musiqinin özündə, onun yüksək keyfiyyətində və bəstələnərkən nümayiş etdirilən həqiqi ustalıqdadır. Hətta klassik musiqi ilə o qədər də dərindən tanış olmayan tələbələr belə bu əsərə biganə qalmırlar”, – deyə həmsöhbətimiz qeyd edib.

İ.Qvozdeva həm rus, həm də Azərbaycan musiqisini eyni heyranlıqla ifa edir və bu musiqilərin emosional ifadə xüsusiyyətlərini vurğulayır.

“Rus musiqisində ifadəlilik daha çox daxildə, musiqi dilinin zahiri sadəliyinin arxasında təzahür edirsə, Azərbaycan musiqisində sanki üzə çıxır, parlaq çalarlar, ritmlər və Şərq intonasiyaları ilə özünü göstərir”, – deyə o bildirib.

Skripkaçının Azərbaycan musiqisi ilə tanışlığı Omandakı peşəkar fəaliyyəti dövründə də davam edib. O, uzun müddət Sultan Qabus Universitetində soydaşımız, musiqiçi və pedaqoq Səidə Xəlilova ilə birlikdə çalışıb. Hazırda onlar birgə konsert layihələri çərçivəsində əməkdaşlıqlarını davam etdirirlər. İ.Qvozdeva və onun tələbələri Azərbaycanın Omandakı səfirliyinin dəstəyi ilə keçirilən tədbirlərdə də iştirak edirlər. 

Konsert proqramlarına Azərbaycan bəstəkarlarının, o cümlədən Tofiq Quliyevin, Fikrət Əmirovun, Üzeyir Hacıbəylinin və Zakir Bağırovun əsərləri daxil edilir. Beləliklə, Azərbaycan musiqisi Oman tələbələrinin tanış olduğu və ifa etdiyi repertuarlarının bir hissəsinə çevrilir.

İ.Qvozdevanın sözlərinə görə, Omanda peşəkar musiqi təhsili nisbətən yaxın dövrdə inkişaf etməyə başlayıb. Sultan Qabus Universitetinin Musiqi və musiqişünaslıq kafedrası 2008-ci ildə yaradılıb. Musiqi təhsilinin formalaşmasında müxtəlif ifaçılıq məktəblərini təmsil edən müəllimlər mühüm rol oynayıblar.

“Rus fortepiano və skripka məktəbləri öz ənənələri ilə tanınır. Bu məktəblərin çoxsaylı nümayəndələri hələ ilk dövrlərdən Omanda dərs deməyə başlayıblar. Onların məqsədi ərəb və Oman musiqisinin zəngin ənənələrinə əsaslanaraq musiqi təhsilinə həqiqi peşəkar yanaşma gətirmək idi”, – deyə həmsöhbətimiz bildirib.

İ.Qvozdeva hesab edir ki, Azərbaycan bəstəkarlarının əsərləri Oman tələbələrinin repertuarında rus musiqisi və Qərbi Avropa klassik musiqisi ilə yanaşı, möhkəm yer tutmalıdır. Onun fikrincə, müxtəlif musiqi ənənələri ilə tanışlıq gənc ifaçıların dünyagörüşünü genişləndirməyə və başqa xalqların mədəniyyətini daha yaxşı anlamağa kömək edir.

“Azərbaycan musiqi mədəniyyəti kimi bir hadisənin dəyərini və özünəməxsusluğunu anlayaraq çalışıram ki, Azərbaycan bəstəkarlarının əsərləri də rus musiqisi və Qərbi Avropa klassik musiqisi kimi Omanlı tələbələrimin repertuarında davamlı olsun”, – deyə o vurğulayıb.

Skripkaçının müşahidələrinə görə, tələbələri öz ölkələrinin ənənəvi musiqisini öyrənib ifa etməyi davam etdirməklə yanaşı, Vivaldi, Motsart, Çaykovski və Qara Qarayevin əsərlərini də tədricən kəşf edirlər. O vurğulayır ki, onun üçün şagirdlərinin yalnız yeni əsərlərlə tanış olması deyil, həm də həmin musiqini dərk edərək qavraması vacibdir.

“Musiqi insanın inkişafına və müxtəlif ölkələrin mədəniyyətləri arasında ünsiyyətə xidmət edən universal dildir. Omanlı tələbələrin sevdikləri və anladıqları ənənəvi musiqiləri ilə yanaşı, Vivaldini, Motsartı, Çaykovskini və Qara Qarayevin əsərlərini də sevməyə və anlamağa başladıqlarını görürəm. Burada əsas söz “anlamaq”dır”, – deyə İ.Qvozdeva vurğulayıb.

İrina Qvozdeva yaxın vaxtlarda ilk dəfə Azərbaycana səfər edəcəyinə ümid etdiyini də bildirib.