İsrail təklifə yox dedi, İran üçün həyəcan siqnalı verildi Müəmmalı vəziyyət

Oktyabrın 13-də Misirin Şarm əl-Şeyx şəhərində Qəzza zolağında atəşkəs sazişinin imzalanması münasibətilə keçirilən Yaxın Şərq Sülh Sammitinə nə İsrail, nə də İran qatılmadı. Bununla belə, anklavda atəşkəsin əldə olunmasını nəzərdə tutan yekun saziş imzalandı.

Maraqlıdır ki, ərazidə qarşıdurmanın tərəflərindən biri İsrail, digər tərəf olan HƏMAS-ı silahlandıran ən böyük güc isə İrandır. Lakin iki münaqişə tərəfi də problemin həllinə həsr olunan sammitdə iştirak dəvətini qəbul etmədi. İddialara görə, Təl-Əvivin Qəzza planında əsas hədəf də məhz Tehrandır.

İsrail-İran gərginliyinin yenidən alovlanması nə dərəcədə gözləniləndir? İran tərəfi HƏMAS-ı silahlandırmağa davam edərək bölgədə yeni gərginliyin yaranmasına sövq edə bilərmi?

Globalinfo.az-a danışan politoloq Şahin Cəfərli deyib ki, hazırkı mərhələdə Tehranın Yaxın Şərqdə yenidən destruktiv rol oynaması ehtimalı çox zəifdir:

“İranın HƏMAS-ı təkrar silahlandırıb ABŞ Prezidenti Donald Trampın sülh planını pozmağa cəhd edəcəyini düşünmürəm. İran hazırda çox ciddi və hərtərəfli böhran içərisindədir. Söhbət həm sosial-iqtisadi böhrandan, həm inflyasiyadan, həm quraqlıq, su problemi, həm də enerji sektorundakı böhrandan gedir. Bütün bu kompleks problemlər Tehranın “belini bükür”. Rejim hazırkı mərhələdə ABŞ və İsraillə qısamüddətli toqquşmadan sonra daha çox özünə diqqət cəmləşdirib. Rəsmi Tehran daxili vəziyyəti normallaşdırmağa çalışır. Təsadüfi deyil ki, daxili siyasətdə də müəyyən yumşaldıcı tədbirlər görülür. Məsələn, hicabla bağlı qanunun yumşaldılması buna nümunədir. Əsas niyyət daxildə əhalinin narazılığını azaltmaqdır.

Şahin Cəfərli

İran Yaxın Şərqdə mövqelərini ciddi şəkildə itirib. Faktiki olaraq Tehran Suriyadan qovulub çıxarılıb, “Hizbullah” mövqelərini itirib. Yəni İran əvvəlki potensialından çox uzaqdadır. Eyni zamanda İranın HƏMAS-ı yenidən silahlandırmağa çalışması Trampın sülh planına əngəl olmaq cəhdi kimi ABŞ-ın qəzəbini üzərinə çəkə bilər. Həmçinin Qəzza ilə bağlı atəşkəs sazişinin qarantoru olan Türkiyə və Misir kimi müsəlman ölkələri var. Əlbəttə ki, İran bu dövlətlərlə də münasibətlərini pozmaq istəməz”.

Politoloq bildirib ki, ümumiyyətlə İran məsələsi tam qapanmayıb:

“İsrail və ABŞ-ın İrana zərbələri bu ölkə ilə bağlı aktual olan məsələni tam qapatmadı. Ona görə gələcəkdə Vaşinqton və Təl-Əvivin bu məsələyə qayıtma ehtimalı yüksəkdir. Doğrudur, bunun hansı zaman kəsiyində baş verəcəyini demək indidən mümkün deyil. Hər halda aydındır ki, İsrail üçün İran məsələsi tam bağlanmayıb”.

Turan Rzayev
Globalinfo.az