İsrailin gizli planı: İranda şah rejimini bu yolla bərpa etmək istəyir

İsrailin İranda gizli məqsədinin 1979-cu ildə devrilmiş şahın oğlu Rza Pəhləvini hakimiyyətə gətirmək olduğu iddia edilir. Bu məqsədlə kütləvi xalq hərəkatlarının qızışdırılması planlaşdırılır.

Turkustan.az xəbər verir ki, bu barədə “Haber Global” məlumat yayıb.

Bildirilib ki, ABŞ kəşfiyyatının və beynəlxalq analitik mərkəzlərin fikrincə, İsrailin sözügedən planı İranda həm müxalifət, həm də ictimaiyyət tərəfindən “xaricdən dəstəklənən monarxiya xülyası” kimi qəbul olunur və 1953-cü il çevrilişinə bənzər tarixi səhvin təkrarı ola bilər.

1953-cü ildə İranın demokratik yolla seçilmiş baş naziri Məhəmməd Musaddiq İngiltərə-İran Neft Şirkətini milliləşdirmək səylərinə cavab olaraq CIA və Britaniya Xarici Kəşfiyyat Xidməti MI6-nın birgə çevrilişi nəticəsində devrildi. Bu çevriliş İran xalqı arasında geniş anti-imperialist və dini motivli qəzəb doğurdu və analitiklərin fikrincə, 1979-cu ildəki rejim dəyişikliyi də bu çevrilişə reaksiya idi.

Rza Pəhləvinin adı həm İsrail parlamentində, həm də ABŞ Konqresində tez-tez hallanır. ABŞ-da yaşayan Pəhləvi son dəfə 2023-cü ilin aprelində Yaxın Şərqdə görünüb.

Həmin tarixdə Pəhləvi Qüdsdə İsrailin baş naziri Binyamin Netanyahu və prezident İsaak Hersoq tərəfindən rəsmi mərasimlərlə qarşılanıb. İsraildəki Qüds Təhlükəsizlik və Xarici Əlaqələr Mərkəzinin təhlilinə görə, bu səfər İsrailin Pəhləviyə “İran müxalifətinin əsas lideri” kimi baxdığını dünyaya bəyan etmək cəhdi idi.

Pəhləviyə açıq dəstək verən israilli siyasətçilər, İrana qarşı “fürsət pəncərəsi”nin açıldığını iddia etsələr də, Mərkəzi Kəşfiyyat İdarəsi (CIA) və digər beynəlxalq qurumlar bunun ciddi mənfi reaksiya doğuracağını bildirir.

Pəhləvinin ritorikası isə İranda düşmənçiliklə qarşılanır. İran ictimaiyyətində onun adı korrupsiya, işgəncə və xarici asılılıqla xarakterizə olunur. Rza Pəhləvi iddia edir ki, Qərb ölkələri İranla nüvə danışıqlarına getməməlidir və təhdidləri aradan qaldırmağın ən sürətli yolu rejimə alternativləri gücləndirməkdir. Ekspertlər isə Pəhləvinin Qərblə koordinasiyalı fəaliyyətini “reallıqdan uzaq” və “köhnə səhvlərin təkrarı” kimi qiymətləndirirlər.

CIA da son analizlərində hətta 2022-ci il etirazlarını xatırladaraq, həm indiki rejimin, həm də şah dövrünün eyni dərəcədə tənqid olunduğunu qeyd edib./publika.az