İsraillə gizli danışıqlar: Əhməd Şaraa etibarlı çətir axtarır

Suriya prezidenti Əhməd əl-Şaraa bildirib ki, onun hökuməti ötən ilin dekabr ayından bəri İsrailin dağıdıcı zərbələrindən sonra iki ölkə arasında gərginliyi sakitləşdirmək üçün İsraillə “dolayı danışıqlar” aparır.

Şaraa Çərşənbə günü Fransa prezidenti Emmanuel Makronla birlikdə Parisdə keçirdiyi mətbuat konfransında deyib: "Vəziyyəti sakitləşdirmək və cilovlamaq üçün İsraillə vasitəçilər vasitəsilə dolayı danışıqlar aparılır”.
Reyting.az xəbər verir ki, bu barədə “Middle East Eye” yazıb.
Britaniya nəşrinin təhlilində qeyd olunur:
Şaraanın şərhləri “Reuters” agentliyinin BƏƏ-nin Suriya və İsrail arasında əlaqə kanalı kimi qurduğunu bildirməsindən bir neçə saat sonra verilib.
Suriyanın, həmçinin İsraillə əlaqələri olan digər dövlətlər - İordaniya, Misir və Türkiyə ilə də əlaqələri var.
Türkiyə Şaraa hökumətinin yaxın tərəfdarıdır və Dəməşqlə (İsraili narahat edən) müdafiə paktı üzrə danışıqlar aparır.
“Middle East Eye” Türkiyə və İsrailin öz Suriya münaqişəsinin aradan qaldırılması xəttini yaratmaq üçün danışıqlar apardığını bildirən ilk KİV olub.
Parisdə çıxış edən Şaraa deyib ki, "İsrailin “təsadüfi müdaxilələri”... 1974-cü ilin atəşkəs sazişini pozub".

Onilliklər boyu davam edən saziş 1967-ci il müharibəsindən sonra Suriya ilə İsrail arasında sərhəd gərginliyini məhdudlaşdırmağa səy idi və ABŞ dövlət katibi Henri Kissincerin dəstəyini alıb.
"Biz Dəməşqə gəldiyimizdən bəri bütün əlaqədar tərəflərə Suriyanın 1974-cü il razılaşmasına sadiq olduğunu söylədik", - Şaraa əlavə edib.
Dekabrda keçmiş prezident Bəşər Əsədin devrilməsindən sonra İsrail ölkəyə yüzlərlə zərbə endirib.
İsrail Əsədin devrilməsindən sonra Suriyanın cənub-qərbinin bir hissəsini işğal etmək üçün qoşun göndərib və müntəzəm bombardman kampaniyaları həyata keçirib. İsrail bu ayın əvvəlində Şaraanın prezident sarayının yaxınlığına zərbələr endirib. İsrail döyüşlərdən sonra özünü Suriyanın druz azlığının müdafiəçisi kimi göstərməyə çalışıb. Bununla belə, cəmiyyətin əksəriyyəti İsrailə müqavimət göstərib.
İsrail Suriyanın cənubunun, o cümlədən Türkiyə və Suriya hərbi varlığının tam silahsızlaşdırılmasında israr etməyə davam edir.
İsrail qoşunları hazırda Suriya ərazisinin dərinliyinə doğru irəliləyir və 1974-cü ildə Colan təpələrindən keçən atəşkəs xətti boyunca BMT-nin nəzarəti altında olan bufer zonanı tutublar.
Şaraa deyib ki, Birləşmiş Millətlər Təşkilatının müşahidəçi qüvvəsi “Mavi ayrılıq xəttinə qayıtmalıdır” və əlavə edib ki, UNDOF təmsilçiləri Dəməşqə bir sıra səfərlər edib.
Makron İsrailin Suriyaya zərbələrini pisləyib və deyib ki, bu zərbələr "İsrailin uzunmüddətli təhlükəsizliyinə" zəmanət verməyəcək.
"Bombalamalar və basqınlara gəlincə, mən hesab edirəm ki, bu, pis təcrübədir. Siz qonşularınızın ərazi bütövlüyünü pozmaqla ölkənizin təhlükəsizliyini təmin etmirsiniz", - Makron bildirib.
“Suriya İnsan Haqları Müşahidə Qrupu” bildirib ki, keçən həftə Suriyada hərbi hədəflərə 20-dən çox zərbə endirilib ki, bu da İsrailin bu il qonşusuna qarşı həyata keçirdiyi "ən ağır" hücumdur.
Şaraa deyib: "Biz İsrail tərəfi ilə təmasda olan bütün ölkələrlə danışmağa çalışırıq ki, onlara Suriyanın işlərinə qarışmağı, onun hava məkanını pozmağı və bəzi obyektlərini bombalamağı dayandırmaları üçün təzyiq göstərək".
Əhməd Şaraa hökuməti ABŞ ilə əlaqə saxlayır. O, İsrail və ABŞ-nın narahatlıqlarını aradan qaldırmaq üçün bəzi addımlar atıb.
Keçən ay Dəməşq Fələstin “İslami Cihad”ın 2 yüksək vəzifəli məmurunu həbs edib. Bir ABŞ rəsmisi MEE-yə Dəməşqin imkanlarını nümayiş etdirmək niyyətində olduğunu söyləyib.
ABŞ “Suriya Demokratik Qüvvələri” kimi tanınan kürdlərin rəhbərlik etdiyi qüvvələrə himayəçilik edir. İndi keçmiş üsyançı qrup olan “Həyat Təhrir əl-Şam”ın rəhbərlik etdiyi Suriya ordusu ilə inteqrasiya etmək üçün SDQ-yə təzyiq göstərir. Amma Suriyanın şimal-şərqindən yüzlərlə əsgərini çıxarmaq prosesindədir.
Şaraanın Fransaya səfəri rəsmi Parisin Suriyadakı rolunu gücləndirdiyi vaxta təsadüf edir. Bu ayın əvvəlində Fransa hökuməti ilə sıx əlaqələri olan “CMA” şirkəti, infrastruktura 260 milyon dollar sərmayə qoymağı vəd etməklə Suriyanın Latakiya limanını idarə etmək üçün 30 illik müqavilə imzalayıb.
Y. QACAR