Icma.az
close
up
RU
İtaliyada ayılar mutasiyaya uğrayıb və qeyri adi davranırlar: Səbəb nədir?

İtaliyada ayılar mutasiyaya uğrayıb və qeyri adi davranırlar: Səbəb nədir?

Icma.az bildirir, Qaynarinfo portalına istinadən.

Ayılar Avropada hələ də rast gəlinən ən qorxulu yırtıcılardan biri hesab olunur. Lakin qitədə insanın hökmranlığı hətta bu güclü heyvanları da uyğunlaşmağa vadar edib. 

Qaynarinfo-nun məlumatına görə, yeni araşdırma göstərib ki, İtaliyadakı ayılar digər populyasiyaların nümayəndələri ilə müqayisədə xeyli dərəcədə daha az aqressiv olublar.

İtaliyanın Ferrara Universitetinin və digər tədqiqat mərkəzlərinin alimləri "Molecular Biology and Evolution” jurnalında dərc etdikləri araşdırmada insanlarla uzunmüddətli birgəyaşayışın Apenin qəhvəyi ayılarına (Ursus arctos marsicanus) necə təsir etdiyini ortaya qoyublar. Təxminən 50 fərddən ibarət olan bu kiçik və izolyasiya olunmuş populyasiya min illərdir mərkəzi İtaliyada yaşayır.

Tədqiqatçılar Apeninlərdən olan 12 ayının genomunu toplayaraq təhlil edib və onları Slovakiya və digər Avropa populyasiyalarındakı ayılarla müqayisə ediblər. Analiz göstərib ki, İtaliya ayıları zamanla digər Avropa ayıları ilə müqayisədə daha az aqressiv olublar. Alimlərin fikrincə, bu dəyişiklik insanlarla daha yaxşı münasibət qura bilən fərdlərin sağ qalmasına üstünlük verən təbii seçmə nəticəsində baş verib.

Bu niyə baş verdi?

Təxminən 2–3 min il əvvəl, Roma imperiyası dövründə və ondan sonrakı mərhələlərdə insanlar İtaliyada meşələri kütləvi şəkildə qırıb, kənd təsərrüfatı sahələrini genişləndirib və ayıları ovlayıblar. Bu proses ayıların sayının kəskin azalmasına və populyasiyanın dağlıq ərazilərdə təcrid olunmasına səbəb olub. Ayılar məhdud ərazi, az qida və insanlarla daimi təmas şəraitində yaşamağa məcbur qalıblar.

Belə şəraitdə insanlara və ya mal-qaraya daha az hücum edən ayılar sağ qalırdı. Zaman keçdikcə bu xüsusiyyət genetik səviyyədə möhkəmlənib:

* Apenin ayılarında yaxın qohumlar arasında cütləşmə səviyyəsi çox yüksəkdir: genomun 66 faizindən çoxu uzun eyni sahələrdən ibarətdir;

* genetik müxtəliflik digər Avropa ayıları ilə müqayisədə xeyli azdır;

* sağ qalmağa kömək edən 566 gen müsbət seçməyə məruz qalıb;

* onlardan 17 əsas gen davranış və aqressiyanın azalması ilə birbaşa əlaqəlidir.

Araşdırma müəlliflərinin qeyd etdiyinə görə, bu hal vəhşi təbiətdə insan təzyiqi altında baş verən təkamülün ən parlaq nümunələrindən biridir. Proses evciləşməyə bənzəsə də, bu halda hər şey təbii şəkildə baş verib. İtaliya ayıları "ev heyvanına” çevrilməsələr də, daha sakit fərdlərin genlərini ötürmək şansı daha yüksək olub və bu da populyasiyanın az saylı və yüksək qohumluq səviyyəsinə baxmayaraq sağ qalmasına imkan verib.

Aydın

Ən son xəbərləri və yenilikləri almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:184
embedMənbə:https://qaynarinfo.az
archiveBu xəbər 22 Dekabr 2025 12:49 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

“iPhone”un 20 illiyinə özəl model üçün iki fərqli dizayn sınaqdan keçirilir

20 Noyabr 2026 22:20see401

Tramp: Putin Ukraynadakı müharibəni diplomatik yolla bitirmək istədiyini açıq şəkildə bildirib

20 Noyabr 2026 22:14see379

Bütün dövrlərin ən böyük kino ulduzu seçildi

20 Noyabr 2026 22:37see358

Azərbaycanla tərəfdaşlıq yeni inkişaf perspektivləri açır

21 Noyabr 2026 20:18see344

"Barselona" ilə oyunda inanılmaz hekayələrdən birini yazmağa çalışacağıq"

20 Noyabr 2026 22:21see340

Quba klubu ətrafında qalmaqal: FİF rəhbəri Ayaz Abdullayevin iddialarını təkzib etdi

20 Noyabr 2026 22:29see318

Mən Ukraynada Prezident olsaydım... Tramp Putinlə söhbətində danışdı

20 Noyabr 2026 22:29see301

Parisdə bugünkü etirazlara 21 mindən çox şəxs qatılıb

21 Noyabr 2026 21:24see232

Azərbaycanda regional tədris mərkəzinin yaradılması Dünya Bankı ilə müzakirə edilib

21 Noyabr 2026 15:42see226

Dünya iqtisadiyyatı təhlükə qarşısındadır KİV

22 Noyabr 2026 07:02see225

BOKT nin rəhbərliyinə təyinat olub

21 Noyabr 2026 14:31see221

Ekspert: Dövlət idarəçiliyinin rəqəmsallaşdırılması Azərbaycan iqtisadiyyatının rəqabət qabiliyyətini artırır

21 Noyabr 2026 17:24see220

La Liqa: Derbidə “sülh”

22 Noyabr 2026 00:06see215

Dərmanlar da icbari tibbi sığortaya daxil edilir Kimlər faydalanacaq?

20 Noyabr 2026 22:21see210

Fermer ucuz satır, alıcı baha alır: Qiymət fərqi harada yaranır?

21 Noyabr 2026 14:38see204

Sumqayıtda gənc oğlan qətlə yetirilib

22 Noyabr 2026 04:55see204

Allah uzaq tutsun, amma müharibə bizim işimizdir Hakan Fidan

22 Noyabr 2026 02:18see201

Mehriban Əliyeva və qızlarından Vyetnam mədəniyyətinə zərif ehtiram Foto

21 Noyabr 2026 15:21see201

Qızıl gələn il ucuzlaşacaq

21 Noyabr 2026 16:40see201

Türkiyə Super Liqası: “Qalatasaray” evdə sevindi

22 Noyabr 2026 00:13see200
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri