Icma.az
close
up
RU
İtaliyada ayılar mutasiyaya uğrayıb və qeyri adi davranırlar: Səbəb nədir?

İtaliyada ayılar mutasiyaya uğrayıb və qeyri adi davranırlar: Səbəb nədir?

Icma.az bildirir, Qaynarinfo portalına istinadən.

Ayılar Avropada hələ də rast gəlinən ən qorxulu yırtıcılardan biri hesab olunur. Lakin qitədə insanın hökmranlığı hətta bu güclü heyvanları da uyğunlaşmağa vadar edib. 

Qaynarinfo-nun məlumatına görə, yeni araşdırma göstərib ki, İtaliyadakı ayılar digər populyasiyaların nümayəndələri ilə müqayisədə xeyli dərəcədə daha az aqressiv olublar.

İtaliyanın Ferrara Universitetinin və digər tədqiqat mərkəzlərinin alimləri "Molecular Biology and Evolution” jurnalında dərc etdikləri araşdırmada insanlarla uzunmüddətli birgəyaşayışın Apenin qəhvəyi ayılarına (Ursus arctos marsicanus) necə təsir etdiyini ortaya qoyublar. Təxminən 50 fərddən ibarət olan bu kiçik və izolyasiya olunmuş populyasiya min illərdir mərkəzi İtaliyada yaşayır.

Tədqiqatçılar Apeninlərdən olan 12 ayının genomunu toplayaraq təhlil edib və onları Slovakiya və digər Avropa populyasiyalarındakı ayılarla müqayisə ediblər. Analiz göstərib ki, İtaliya ayıları zamanla digər Avropa ayıları ilə müqayisədə daha az aqressiv olublar. Alimlərin fikrincə, bu dəyişiklik insanlarla daha yaxşı münasibət qura bilən fərdlərin sağ qalmasına üstünlük verən təbii seçmə nəticəsində baş verib.

Bu niyə baş verdi?

Təxminən 2–3 min il əvvəl, Roma imperiyası dövründə və ondan sonrakı mərhələlərdə insanlar İtaliyada meşələri kütləvi şəkildə qırıb, kənd təsərrüfatı sahələrini genişləndirib və ayıları ovlayıblar. Bu proses ayıların sayının kəskin azalmasına və populyasiyanın dağlıq ərazilərdə təcrid olunmasına səbəb olub. Ayılar məhdud ərazi, az qida və insanlarla daimi təmas şəraitində yaşamağa məcbur qalıblar.

Belə şəraitdə insanlara və ya mal-qaraya daha az hücum edən ayılar sağ qalırdı. Zaman keçdikcə bu xüsusiyyət genetik səviyyədə möhkəmlənib:

* Apenin ayılarında yaxın qohumlar arasında cütləşmə səviyyəsi çox yüksəkdir: genomun 66 faizindən çoxu uzun eyni sahələrdən ibarətdir;

* genetik müxtəliflik digər Avropa ayıları ilə müqayisədə xeyli azdır;

* sağ qalmağa kömək edən 566 gen müsbət seçməyə məruz qalıb;

* onlardan 17 əsas gen davranış və aqressiyanın azalması ilə birbaşa əlaqəlidir.

Araşdırma müəlliflərinin qeyd etdiyinə görə, bu hal vəhşi təbiətdə insan təzyiqi altında baş verən təkamülün ən parlaq nümunələrindən biridir. Proses evciləşməyə bənzəsə də, bu halda hər şey təbii şəkildə baş verib. İtaliya ayıları "ev heyvanına” çevrilməsələr də, daha sakit fərdlərin genlərini ötürmək şansı daha yüksək olub və bu da populyasiyanın az saylı və yüksək qohumluq səviyyəsinə baxmayaraq sağ qalmasına imkan verib.

Aydın

Ən son xəbərləri və yenilikləri almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:181
embedMənbə:https://qaynarinfo.az
archiveBu xəbər 22 Dekabr 2025 12:49 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Dünyada ilk: "Qızılalma" Türkiyə ordusunda... Foto

19 Noyabr 2026 19:51see363

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

19 Noyabr 2026 21:02see345

İstehlakçıları hansı hallarda aldadırlar? 41 protokol tərtib edilib

19 Noyabr 2026 17:17see315

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

20 Noyabr 2026 01:32see313

Xərçəngə səbəb olan qidalar Siyahı yeniləndi

19 Noyabr 2026 18:59see304

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

20 Noyabr 2026 06:19see295

Azərbaycan Milli İncəsənət Muzeyinin direktoru Şirin Məlikova Türkiyədə beynəlxalq konqresdə çıxış edib (Foto)

19 Noyabr 2026 18:45see286

Bakıda 8 yaşlı uşağın ödündən kista çıxarıldı

19 Noyabr 2026 19:14see278

Yaddaşı gücləndirən burun damcıları siçanlar üzərində sınaqdan KEÇİRİLDİ

20 Noyabr 2026 00:00see268

Ağ Ev Trampın sammit zamanı yatması barədə məlumatları təkzib edib

19 Noyabr 2026 21:00see258

Elxan Səmədov: Xankəndi azarkeşlərinin komandalarını öz şəhərlərində dəstəkləməsi xüsusi əhəmiyyət daşıyır

20 Noyabr 2026 00:06see247

“Eyni tempdə davam edirik” Rui Jorje

20 Noyabr 2026 21:10see246

İraola: “Belə bir şey baş verməməlidir”

20 Noyabr 2026 21:35see235

Azərişıq ASC elektroenergetika sektorunda əldə olunan nailiyyətləri beynəlxalq enerji forumunda təqdim edib

19 Noyabr 2026 17:30see235

DİN və Baş Prokurorluq 2 noyabr mitinqinin təşkilatçılarına xəbərdarlıq edib

20 Noyabr 2026 06:10see233

“iPhone”un 20 illiyinə özəl model üçün iki fərqli dizayn sınaqdan keçirilir

20 Noyabr 2026 22:20see233

Anthropic in səhmləri Nasdaq da ticarətin ilk günündə 17 % artıb

20 Noyabr 2026 07:19see231

"Sabah" "Sumqayıt"ı darmadağın etdi

20 Noyabr 2026 21:17see229

Tramp: Putin Ukraynadakı müharibəni diplomatik yolla bitirmək istədiyini açıq şəkildə bildirib

20 Noyabr 2026 22:14see220

Bütün dövrlərin ən böyük kino ulduzu seçildi

20 Noyabr 2026 22:37see218
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri