İtlər tanış olarkən niyə məhz bir birinin quyruğun altını iyləyir? Elm

Yəqin ki, dəfələrlə müşahidə etmisiniz: itlər küçədə qarşılaşanda mütləq bir-birinin bədəninin arxa hissəsini iyləyirlər. Məlum olub ki, bunun çox konkret səbəbi var. İtlərin niyə məhz quyruğun altını iylədiyini və bu "pikant” yerin nə üçün seçildiyini öyrənin.

Qaynarinfo itlərin niyə bir-birinin quyruğun altını iyləməsi ilə bağlı materialı təqdim edir:

Amerika Kennel Klubunun kinoloqları izah edir ki, itlər son dərəcə inkişaf etmiş iybilmə qabiliyyətinə malikdirlər və bu qabiliyyət insanınkını xeyli üstələyir. İnsanlar əsasən görmə duyğusuna güvəndiyi halda, itlər üçün dominant hiss məhz qoxudur. Onlar iybilməyə eşitmə, görmə, dad və toxunmadan daha çox etibar edirlər. Maraqlıdır ki, yeni doğulmuş balaca itlər bir neçə həftə dünyanı gözləri ilə görmürlər, lakin artıq qoxular vasitəsilə onu tanıya bilirlər.

Bundan əlavə, mütəxəssislərin sözlərinə görə, itlərdə damağın yuxarı hissəsində yerləşən vomeronazal orqan — digər adı ilə Yakobson orqanı mövcuddur. Bu, qoxuları aşkar edən ayrıca bir sistemdir və itlərə feromonları tanımağa imkan verir. Feromonlar canlılar arasında ünsiyyət üçün istifadə olunan kimyəvi maddələrdir. Məsələn, ana itin feromonları balalarını sakitləşdirir. Sidik və nəcis feromonlarla zəngindir ki, bu da itlərin bəzi davranış xüsusiyyətlərini əlavə olaraq izah edir. İnsanların əksəriyyətində də vomeronazal orqan var, lakin onun funksional olmadığı hesab olunur.

Əgər iyləmə itlərin digər itlər haqqında məlumat toplama üsulunun bir hissəsidirsə, bəs niyə onlar bədənin başqa hissələrini yox, məhz arxa tərəfi iyləyirlər? Bunun səbəbi itlərin başqa bir bioloji xüsusiyyəti ilə bağlıdır — anal vəzilərlə. Anusun hər iki tərəfində yerləşən anal vəzilər ünsiyyət üçün istifadə olunan müxtəlif maddələrin qarışığını ehtiva edən maye ifraz edən kiçik oval kisəciklərdir. Bu maddələr kəskin, balıq iyinə bənzər qoxuya malikdir. Məhz buna görə anal vəzilərlə bağlı problemlər bəzən itin balıq kimi qoxmasına səbəb olur.

İtlər qorxduqda və ya stres keçirdikdə anal vəziləri qeyri-iradi şəkildə boşala bilər. Bununla yanaşı, it hər dəfə nəcis ifraz etdikdə də bu vəzilər boşalır. Nəticədə nəcis anal vəzilərin mayesinin qoxusunu alır ki, bu da ərazinin nişanlanmasında rol oynaya bilər. Bu, eyni zamanda, nəcis vasitəsilə kimyəvi ünsiyyət deməkdir. Məhz buna görə itlərin bir-birini quyruğun altından iyləməsi aydın olur — anal vəzilər digər itlər üçün çoxlu informasiya daşıyır. Bəzi tədqiqatçılar hesab edirlər ki, itlər bu yolla qarşı tərəfin cinsi, reproduktiv vəziyyəti, sağlamlığı və digər xüsusiyyətləri haqqında məlumat əldə edə bilirlər. Lakin bu nəzəriyyəni tam təsdiqləyən araşdırmalar hələ ki azdır.

İstisna olaraq, "Veterinary Research Forum” jurnalında dərc olunmuş bir tədqiqatda alimlər erkək və dişi itlərin anal vəziləri ifrazatının tərkibini araşdırıblar. Məlum olub ki, bu ifrazatlar cinslər arasında, eləcə də fərdi itlər arasında fərqlənir. Beləliklə, mütəxəssislər itlərin niyə bir-birini quyruğun altından iylədiyini elmi şəkildə izah ediblər — bunun üçün heç bir mifə ehtiyac yoxdur, məsələ sırf biologiya ilə bağlıdır. Əslində, itlər bir neçə dəfə nəfəs almaqla bir-biri haqqında çoxlu məlumat əldə edə bilirlər.

Alpər