Icma.az
close
up
RU
Kanadalı alimlər yeni tirannozavr növü aşkar ediblər

Kanadalı alimlər yeni tirannozavr növü aşkar ediblər

Icma.az bildirir, Azertag saytına əsaslanaraq.

Bakı, 14 iyun, AZƏRTAC

Paleontoloqlar “Tyrannosaurus rex” növü ilə qohum olan yeni dinozavr növü kəşf ediblər.

AZƏRTAC ABC telekanalına istinadla xəbər verir ki, mütəxəssislər Monqolustanın Qobi səhrasında 1970-ci illərdə tapılmış iki dinozavr skeleti üzərində yenidən analiz aparıblar. Kalqari Universitetinin Təbiət Elmləri fakültəsinin dosenti Darla Zelenitskinin sözlərinə görə, bu qalıqlar əvvəllər ət yeyən “elektrozavr” adlı dinozavr növünə aid hesab olunurdu.

Sümüklər üzərində aparılmış ətraflı tədqiqat nəticəsində alimlər müəyyən ediblər ki, söhbət tamamilə yeni bir cins və növdən, yəni “Khankhuuluu mongoliensis” adlı dinozavrdan gedir. Bu, iri ayı ölçüsündə olan orta boylu bir yırtıcıdır. Onun kəllə sümüyünün uzunluğu 70 sm, bud sümüyünün uzunluğu isə 67 sm təşkil edir. Araşdırmalar göstərib ki, bu növ tirannozavroidlərə, yəni “Tyrannosaurus rex”in də daxil olduğu ailəyə aiddir. Hətta onların ən mühüm nümayəndələrindən biri sayılır.

Tanınmış tiranozavr reks təqribən 66 milyon il əvvəl baş vermiş kütləvi nəsli kəsilməyə qədər 2 milyon il ərzində Yer kürəsinin dominant yırtıcısı olub. Lakin alimləri uzun müddətdir bir sual düşündürürdü: bu nəhəng yırtıcılar necə tədricən daha kiçik əcdadlardan təkamül edib? Elmi cəhətdən bu prosesi izah edəcək orta ölçülü “boşluq” çatışmırdı. “Khankhuuluu mongoliensis” məhz bu boşluğu doldurur və tirannozavrların təkamül ağacına mühüm əlavələr edir.

Yeni növ dinozavr həm iri tirannozavroidlərlə, həm də onların daha kiçik əcdadları ilə ümumi cəhətlərə malikdir. Tədqiqatçılar hesab edirlər ki, bu dinozavrlar təxminən 90 milyon il əvvəl digər qruplardan ayrılıb. Onlar bu növü “orta ölçülü ideal keçid forması” kimi xarakterizə edirlər. Gənc tirannozavrlara bənzər cizgiləri var: nisbətən incə bədən quruluşu və daha uzun ön ətraflar. Bu xüsusiyyətlər ona bir qədər yöndəmsiz görkəm verir.

Morfoloji xüsusiyyətlərə və qalıqların coğrafi yayılmasına əsaslanan alimlər belə nəticəyə gəliblər ki, “Khankhuuluu mongoliensis” kimi orta ölçülü dinozavrlar əvvəlcə Asiyada yaranıb və buradan Şimali Amerikaya yayılıblar. Orada onlar tədricən tiranozavr reks kimi iri yırtıcılara çevrilib, daha sonra isə yenidən Asiyaya qayıdaraq yeni təkamül qolları formalaşdırıblar.

“Bu növ daha kiçik tirannozavrlardan tiranozavr reks kimi nəhəng yırtıcılara keçidi izah edən həmin “boşluqdur””, – deyə Darla Zelenitski bildirib. Yeni tapıntı tirannozavrların təkamülünü daha dərindən anlamağa imkan verir və onların mənşəyi ilə bağlı suallara cavab gətirir.

Ən son xəbərləri və yenilikləri almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:288
embedMənbə:https://azertag.az
archiveBu xəbər 14 İyun 2025 05:38 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Azərbaycanla tərəfdaşlıq yeni inkişaf perspektivləri açır

21 Noyabr 2026 20:18see375

Parisdə bugünkü etirazlara 21 mindən çox şəxs qatılıb

21 Noyabr 2026 21:24see247

Dünya iqtisadiyyatı təhlükə qarşısındadır KİV

22 Noyabr 2026 07:02see241

Azərbaycanda regional tədris mərkəzinin yaradılması Dünya Bankı ilə müzakirə edilib

21 Noyabr 2026 15:42see240

BOKT nin rəhbərliyinə təyinat olub

21 Noyabr 2026 14:31see236

Ekspert: Dövlət idarəçiliyinin rəqəmsallaşdırılması Azərbaycan iqtisadiyyatının rəqabət qabiliyyətini artırır

21 Noyabr 2026 17:24see235

Fermer ucuz satır, alıcı baha alır: Qiymət fərqi harada yaranır?

21 Noyabr 2026 14:38see233

Qızıl gələn il ucuzlaşacaq

21 Noyabr 2026 16:40see231

Mehriban Əliyeva və qızlarından Vyetnam mədəniyyətinə zərif ehtiram Foto

21 Noyabr 2026 15:21see230

La Liqa: Derbidə “sülh”

22 Noyabr 2026 00:06see229

Samvel Karapetyan: “Paşinyan müalicə olunmalıdır”

21 Noyabr 2026 17:14see225

Sumqayıtda gənc oğlan qətlə yetirilib

22 Noyabr 2026 04:55see218

Allah uzaq tutsun, amma müharibə bizim işimizdir Hakan Fidan

22 Noyabr 2026 02:18see213

Türkiyə Super Liqası: “Qalatasaray” evdə sevindi

22 Noyabr 2026 00:13see213

SEPAH ABŞ nin hərbi bazalarını hədəf aldı

22 Noyabr 2026 00:43see213

2026 cı ilin sonunda almaq üçün ən sərfəli iPhone modelləri

21 Noyabr 2026 21:07see212

Ötən gün götürülən narkotik vasitələrin həcmi açıqlandı

21 Noyabr 2026 16:00see212

İbrahim Kalın HƏMAS nümayəndə heyəti ilə Qəzzada atəşkəsi müzakirə etdi

22 Noyabr 2026 00:03see212

İran Bəhreyndə sənaye müəssisəsinə zərbə endirdi

22 Noyabr 2026 00:23see210

Milton qasırğası ABŞ də yaşayan azərbaycanlıların evlərini də vurdu

22 Noyabr 2026 07:05see208
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri