Kəskin pankreatitdə yüksəkdozalı vitamin C sağalmanmı sürətləndirir

Kəskin pankreatit: yüksəkdozalı vitamin C-nin infuziyaları vitamin C defisitinin kompensasiyası üçün vacibdir, həmçinin sağalmanı sürətləndirir.

Medicina.az xəbər verir ki. bu barədə Çinli alimlər elmi araşdırma aparıblar.

(2003) https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/14606098/

D-r Wei-Dong Du, cərrahiyə şöbəsi, Xuadonq hospitalı, Şanxay, 200040, (China)nun apardığı tədqiqatda:

D-r Du kolleqaları ilə birlikdə randomizəolunmuş kontrol tədqiqat çərçivəsində 25-71 yaş arası 84 nəfər (53 kişi, 31 qadın) kəskin pankreatitli pasiyentdə yüksəkdozalı vitamin C infuziyasının təsirini öyrənmişlər. Müqayisə yüksək doza qəbul edən eksperimental qrupla (40 pasiyent—gündəlik 10 qram vit. C) daha az doza qəbul edən kontrol qrup (44 pasiyent—gündəlik 1 qram vit. C) arasında aparılmışdır.

Hər iki qrupda vitamin C 5 gün ardıcıl venadaxili yeridilmişdir. Qiymətləndirmə aşağıdakı parametrlərə görə aparılmışdır: kliniki simptomların inkişafı, hospitalizasiya müddəti, fəsadlaşma faizi və ölüm səviyyəsi, laborator analizlərin göstəriciləri---vitamin C-nin səviyyəsi, amilaza, sitokin və iltihab markerləri (SIL-2R, TNF-α, IL-6, IL-8, CRP), immun sisteminin vəziyyəti (CD3, CD4, CD4/CD8) və antioksidant aktivliyinin göstəriciləri. Bunun üçün tədqiqatçılar bu göstəriciləri 40 sağlam müayinə olunanın göstəricisi ilə müqayisə etmişlər.

Nəticələr:

Sitokinlərin yüksək səviyyəsi və oksidativ stress kəskin pankreatitli pasiyentlər üçün xarakterikdir. Bu qrup pasiyentlərdə plazmada vitamin C-nin səviyyəsi və antioksidantların aktivliyi xeyli azalmışdır. Bu həmçinin hüceyrə immunitetinə də aiddir. Bu patoloji dəyişikliklər ağır formalı pankreatitli xəstələrdə yüngül formalı xəstələrə nisbətən daha nəzərəçarpandır.

Kəskin pankreatitli eksperimental (10 q vit. C) və kontrol (1 q vit. C) qruplarda müqayisə göstərmişdir ki, yüksəkdozalı terapiya alan qrupda 5 gündən sonra sağalanların sayı xeyli artmışdır (41 qarşı 75%), həmçinin daha az fəsadların olması müşahidə edilmişdir. Hospitalizasiya müddəti 13 gündən 9 günədək azalmışdır.

5 günlük terapiyadan sonra 10 qram vit. C alan qrupda plazmada vitamin C-nin səviyyəsi 1 qram alan qrupdan xeyli yüksəkdir(45,21 µM-ə qarşı 53,25 µM ); lakin yüksəkdozalı qrupda və plazmada vitamin C-nin səviyyəsi kontrol qrupdakı səviyyədən (55,12 µM) fərqlidir və optimal səviyyə kimi qəbul edilmiş səviyyədən (60 – 80 µM) aşağıdır. Digər antioksidantların səviyyəsi də 10 qram vitamin C qəbulu fonunda artmışdır.

Kliniki simptomlar (yüksək hərarət, qusma) və analiz göstəriciləri (qan və sidikdə amilaza, leykositlərin miqdarı) yüksəkdozalı terapiya alan qrupda daha tez normallaşmışdır (məs., hərarət 24 saat tez aşağı düşmüşdür)

Hər iki qrupda sitokinlərin səviyyəsinin xeyli azalması müşahidə edilmişdir. Yüksəkdozalı vit. C ilə terapiya alan qrupda effekt daha nəzərəçarpandır (məs., IL-6 –nın səviyyəsi iki dəfə artıq azalmışdır, TNF-α əlavə olaraq 40 % azalmışdır).

Hüceyrə immun cavabı hər iki qrupda yaxşılaşıb. Lakin ağır vəziyyətdə olan kəskin pankretitli xəstələrdə yüksəkdozalı terapiya daha faydalı olmuşdur .

Xülasə: Yalnız yüksəkdozalı terapiya vit. C-nin təxmini fizioloji səviyyəsini əldə etməyə imkan vermişdir. Bir çox kliniki simptomlar yüksəkdozalı vit. C terapiyasından sonra daha tez normallaşmışdılar, terapiya başlayandan 5 gündən sonra tam sağalmışların faizi isə 2 dəfə çoxdur (xəstəxanada qalma müddəti 3 dəfə azalıb).

AYGÜN M.

MEDİCİNA.AZ