Kimə kofein istehlak etmək olmaz?

“Kofein bütün bədənə sistemli təsir göstərir - həm müsbət, həm də mənfi”.
Yeniavaz.com xəbər verir ki, bunu gazeta.ru ilə söhbətində kardioloq və ürək-damar cərrahı Anastasiya Şerbak deyib.
“Bir çox insanlar kofeinin əsas mənbəyinin qəhvə olduğuna inanır. Lakin bu, doğru deyil. Böyük miqdarda kofein, bəzən qəhvədəki səviyyəni aşan, çayda (həm qara, həm də yaşıl), şokoladda, kakaoda və hətta qoz-fındıqda olur. Uşaqlar və yeniyetmələr arasında məşhur olan “kola tərkibli içkilər” və “energetik içkilər” xüsusi təhlükə yaradır”, - Şerbak bildirib.
O qeyd edib ki, kofein ilk növbədə insanın zehni və fiziki qabiliyyətlərinə stimullaşdırıcı təsiri sayəsində ümumi sevgi qazanıb:
“Hətta kofein qəbul edərkən 2-ci tip diabet və piylənmə riskinin azaldığını sübut edən tədqiqatlar var. Kofeinin ürək-damar sisteminə təsiri hələ də öyrənilir. Kofein həzm sistemində qan damarlarının lümeninin daralmasına səbəb olur ki, bu da qidaların parçalanmasına müsbət təsir edir və bağırsaq peristaltikasını artırır. Kofeinin ürək dərəcəsi, nəbz sürəti və qan təzyiqində qısamüddətli artımlara səbəb olduğu sübut edilmişdir. Kofein böyrək damarlarına da təsir edir, onların genişlənməsinə səbəb olur, toksinləri çıxarmağa kömək edən sidikqovucu təsir göstərir. Kofeinin bədənə digər müsbət təsirləri də var, məsələn, qanda sərbəst yağ turşularının səviyyəsini artırır ki, bu da artıq çəki ilə mübarizədə bizə kömək edir”.
Bununla belə, o qeyd edib ki, müsbət keyfiyyətlər olanda mənfi cəhətlər də olur. Məsələn, böyrəklər daha çox işlədikdə, kalsium kimi vacib bir mikroelementin bədəndən atılması da artır, bu da dişlərin və saçların vəziyyətinə mənfi təsir göstərə bilər:
“18 yaşdan 65 yaşa qədər olan insanlar üçün gündəlik kofeinin gündəlik norması 400 mq, birdəfəlik doza isə 200 mq-dan çox olmamalıdır. Hamilə qadınlar üçün kofeinin gündəlik qəbulu 200 mq-dır. Uşaqlar üçün gündəlik doza fərdi olaraq 1 kq bədən çəkisi üçün 2,5-3 mq hesablanır”
Aydınlıq üçün həkim qeyd edib ki, 1 stəkan espressonun (30 ml) tərkibində 60-100 mq kofein, bir porsiya çayda(230 ml) isə orta hesabla 50 mq kofein var:
“Qeyd etmək lazımdır ki, kofein asılılıq və hətta onun istifadəsindən asılılıq yarada bilən psixoaktiv maddələr qrupuna aiddir. Yüksək dozada kofeinin (gündə 450 mq-dan çox) müntəzəm istehlakının ürək-damar xəstəlikləri riskini artırdığına inanılır. 250 mq-dan çox kofein qəbulu isə narahatlıq, əsəbilik, yuxusuzluq, həzm pozğunluqları (ürəkbulanma, qusma) və taxikardiyanın inkişafına gətirib çıxarır”.
O, yuxarıda sadalanan bütün faktları nəzərə alaraq, xüsusilə hipertoniya, ürək ritminin pozulması, ürək çatışmazlığı, qlaukoma və yuxu pozğunluğundan əziyyət çəkən insanlara tərkibində kofein olan içkilərdən istifadə etməməyi tövsiyə edib.