Kimlər balıq yağı içməlidir?

Balıq yağı və ya omeqa-3 yağ turşusu əlavələri onilliklərdir ki, ürək, beyin və əhval-ruhiyyə üçün universal bir vasitə hesab olunur.

Lakin müasir elmi dəlillər göstərir ki, bu əlavələrin faydaları dozadan, tərkibdən və fərdin sağlamlıq vəziyyətindən çox asılıdır.

Balıq yağına maraq 1970-ci illərdə, elm adamları yağlı balıqlarla zəngin olan İnuit pəhrizini və ürək-damar xəstəliklərinin aşağı nisbətlərini qeyd etdikdə artdı. Balıq yağının əsas aktiv komponentləri hüceyrə membranlarına daxil olan və normal hüceyrə funksiyasını, xüsusən də beyində və görmə orqanlarında dəstəkləyən omeqa-3 çoxdoymamış yağ turşuları EPA və DHA-dır. Bədən onları kifayət qədər miqdarda sintez edə bilmədiyi üçün qida və ya əlavələr vasitəsilə əldə edilməlidir.

Medicina.az xəbər verir ki, 72.000-dən çox insanın iştirak etdiyi 90 klinik tədqiqatın geniş təhlili qanda triqliserid səviyyəsini əhəmiyyətli dərəcədə azaltmaq üçün (15-30%) gündə 2 qramdan çox EPA və DHA qəbul etməyin vacibliyini göstərdi. Bu cür dozalar xüsusilə ürək-damar xəstəliyi, piylənmə və ya əvvəlcədən yüksək triqliserid səviyyəsi olan insanlar üçün faydalıdır.

Lakin, standart 1000 mq balıq yağı kapsulu adətən yalnız 300 mq EPA və DHA ehtiva edir - qalan hissəsi digər yağlardan ibarətdir. Aşağı dozaların təsiri minimaldır və hətta "pis" xolesterolu (LDL) bir qədər artıra bilər.

Gündə 4 qram dozada müəyyən yüksək təmizlənmiş EPA əsaslı əlavələrin artıq statin qəbul edən xəstələrdə infarkt və insult riskini azaltdığı göstərilmişdir. Lakin bunlar adi pəhriz əlavələri deyil, reseptli dərmanlardır.

Omeqa-3 orta dərəcədə iltihab əleyhinə təsir göstərir. Revmatoid artritdə onlar səhər sərtliyini və oynaq ağrısını azalda bilər, lakin yalnız uzunmüddətli, yüksək dozalarla - ən azı 2-3 ay ərzində gündə təxminən 2,7 qram EPA və DHA. Bu, gündə təxminən doqquz standart kapsula bərabərdir.

Bəzi tədqiqatlar göstərir ki, EPA əsaslı əlavələr antidepressantlarla qəbul edildikdə klinik depressiya simptomlarının şiddətini bir qədər azalda bilər.

Aygün Musayeva