Kişiləri stress və depressiyadan qoruyan sirli hormon

Estrogen kişi beynini stress və depressiyadan qoruya bilər. Amma bu hormon əslində qadın hormonudur.

“”Medicina” xəbər verir ki, Polymnia Georgiou-nun rəhbərlik etdiyi bir qrupun alimləri kişi beynində bəzi testosteronun aromataza fermenti tərəfindən estrogenin aktiv formasına, 17β-estradiola çevrildiyini aşkar ediblər. Ənənəvi olaraq "qadın" hormonu hesab edilən estrogen hormonu kişi beyninin stress və depressiyadan qorunmasında əsas rol oynayır.

Bu, nevroloqlardan ibarət beynəlxalq komandanın gəldiyi nəticədir.

Təcrübələr göstərib ki, bu hormon stressə məruz qalan siçanlarda depressiv davranışın inkişafının qarşısını alır.

Bu prosesi öyrənmək üçün tədqiqatçılar iki model yaradıblar: cinsi hormonların səviyyəsinin azalması və yüngül sosial stressə məruz qalma.

Testosteron istehsal edən testisləri çıxardıqdan sonra erkək siçanlar stressə qarşı daha həssas olublar, onlar dişilərin qoxusu kimi xoş stimullara marağı itirdilər.

Bu heyvanlara 17β-estradiol verildikdə, simptomlar yox oldu, siçanlar sosial aktivliyi və həzz almağa marağını saxladılar.

Bu, testosteronun deyil, estrogenin stress müqavimətini təmin etdiyini təsdiqlədi.

Məlum olub ki, əsas rolu protein estrogen reseptor beta (ERβ) oynayır. Bu reseptoru olmayan kişilərdə depressiyanın bütün əlamətləri inkişaf edirdi, alfa reseptoru olmayan kişilərdə isə yox idi.

Təəccüblüdür ki, qadınlarda bunun əksi doğru idi: ERβ-nın olmaması stress müqavimətini artırdı və bu, kişi və qadınların hormonal sistemlərindəki fərqləri göstərir.

Estrogenin təsirini testosteronun təsirindən ayırmaq üçün elm adamları testosteronun estrogenə çevrilməsinə maneə törədən letrozol dərmanından istifadə etdilər.

Onun tətbiqindən sonra hətta sağlam kişilər də stresə həssas oldular və depressiv davranışlar nümayiş etdirdilər. Bu inandırıcı şəkildə sübut etdi ki, stressdən qorunmaq üçün testosteron deyil, estrogen cavabdehdir.

Aygün Musayeva