Kişilərin ömrünü qısaldan gizli səbəb tapıldı

Onilliklər boyu elm dünyası Y xromosomuna yalnız cinsiyyəti müəyyən edən kiçik genetik alət kimi baxıb. Lakin aparılan son araşdırmalar kişi orqanizminin yaşlaşdıqca səssiz daxili deqrasiyaya uğradığını üzə çıxarıb. Məlum olub ki, Y xromosomu milyonlarla hüceyrədən sadəcə yuyulub gedir. Əvvəllər orqanizmin təbii aşınması hesab olunan bu proses indi ürək əzələsinin fibrozundan tutmuş Altsheymer xəstəliyinə qədər bir çox ağır vəziyyəti tətikləyən kritik amil kimi qəbul edilir.
Demokrat.az xəbər verir ki, statistik rəqəmlər problemin miqyasını aydın göstərir. 60 yaşında hər iki kişidən birində bu genetik çatışmazlıq qeydə alınırsa, 90 yaşlı şəxslərdə bu hal demək olar ki, hamıda müşahidə olunur. Ən təhlükəli məqam isə genetik pasportunu "itirən" hüceyrələrin ölməməsidir. Əksinə, bu qüsurlu vahidlər orqanizmdə anomal dözümlülük nümayiş etdirərək immun sisteminin düşməni tanımasına mane olur. Xüsusilə siqaret çəkmək və toksik mühit bu prosesi sürətləndirərək bədəni şişlərin inkişafı üçün poliqona çevirir.
Y xromosomunun yoxluğu sadəcə bir neçə genin itirilməsi deyil, həm də bütün genomda xərçəngə qarşı nəzarət sisteminin çökməsidir. Laboratoriya sınaqları göstərir ki, bu xromosomun çatışmazlığı ürəyin çapıqlanmasına və həyati vacib sistemlərin vaxtından əvvəl sıradan çıxmasına gətirib çıxarır. Bu genetik profilə sahib şəxslərin ağır infeksiyalara və koqnitiv pozuntulara qarşı daha müdafiəsiz olduğu bildirilir. Beləliklə, kişilərin qadınlara nisbətən daha az yaşamasının sirri məhz bu kiçik genetik detalda gizlənə bilər.
İsmayıl
Demokrat.az