Kreditlər iqtisadi aktivliyi səmərəli edə bilər İQTİSADÇI EKSPERT DANIŞDI

"Onlayn kredit sistemlərinin müsbət tərəflərini qeyd etməklə başlayaq: Online kreditin üstünlükləri riskli tərəfləri ilə müqayisədə daha çoxdur". Bu sözləri SİA-ya açıqlamasında iqtisadçı-ekspert Günay Hüseynova deyib.

Onun sözlərinə görə, bundan əlavə, online kreditlər həm fiziki şəxslər, həm də sahibkarlar üçün əlçatan və rahatdır: "Vaxt baxımından da əhəmiyyətlidir — cəmi 15 dəqiqə, maksimum 1 saat ərzində hazır olur. Ənənəvi kreditlərlə müqayisədə prosesi daha sadədir, çünki müraciət edən şəxs sənədlərlə məşğul olmur. Sadəcə şəxsiyyət vəsiqəsi məlumatlarını sistemə daxil edir və sistem həmin şəxsin kredit tarixçəsini, borclarını, əmək fəaliyyətini və digər vacib məlumatları özü görür.

Kiber təhlükəsizlik baxımından da müsbət tərəflər mövcuddur. Amma burada riskli tərəf də yaranır — şəxsi məlumatların sistem tərəfindən əldə olunması onların bazalarda toplanmasına və kibertəhlükəsizlik baxımından riskə səbəb ola bilər. Digər riskli tərəf isə maliyyə savadlılığının aşağı olmasıdır. Hər kəs faiz dərəcələrini və komissiya haqlarını düzgün hesablaya bilmir. Kredit asan şəkildə əldə olunur, lakin təfərrüatları bilmədən borc götürmək risklidir. Kredit mütəxəssisi ilə məsləhətləşmə imkanı olmadığından insanlar lazım olub-olmadığını düşünmədən kreditə müraciət edirlər.

İllərdir bir iqtisadçı kimi şəxsi mövqeyim budur: Lazımsız əşya və ya avadanlıq üçün kredit götürmək məsləhət deyil. İnsanlar əksər hallarda yalnız əmək haqqına güvənərək kredit götürürlər, əlavə gəlirləri olmadan. Sonradan iş və ya əmək qabiliyyəti itdikdə bu, böyük problemə çevrilir — əmlaka həbs qoyulur, məhkəmə prosesləri başlayır və çətinliklər yaranır. Düşünürəm ki, bu sahədə dövlət və banklar tərəfindən müəyyən məhdudiyyətlərin tətbiq olunması vacibdir. Lazımsız xərclərlə götürülən kreditlər sonradan insanları zəruri əmlaklarını satmağa məcbur edir, üstəlik banklara borclar artıqlaması ilə qaytarılır. Məhkəmə xərcləri və dövlət orqanlarının iş yükü artır.

İqtisadi aktivlik baxımından kreditlər səmərə verə bilər. Amma günümüzdə ödənməyən, gecikdirilən kreditlərin sayı artıb, bu da banklarda və büdcədə likvidlik problemi yaradır. Bu səbəbdən düşünürəm ki, bu prosedura dövlət səviyyəsində yenidən baxılmalıdır".