Icma.az
close
up
RU
Kritik dövr başlayır: Neft gəlirləri azalır çıxış yolu nədir?

Kritik dövr başlayır: Neft gəlirləri azalır çıxış yolu nədir?

Icma.az, GlobalInfo saytından verilən məlumata əsaslanaraq xəbər yayır.

Azərbaycanda neft hasilatının sürətlə tükəndiyi deyilir. Belə şəraitdə isə hökumətin alternativ iqtisadi mənbələrə nə dərəcədə hazır olması sual doğurur. Hazırda qeyri-neft sektorunun inkişaf tempi və real vəziyyəti əsas diqqət mərkəzindədir.

Bu istiqamətdə proses necə cərəyan edə bilər? Qeyri-neft sektorunda real vəziyyət necədir? Postneft dövrünə hazırlıq hansı templə gedir? 

Globalinfo.az-a danışan iqtisadçı Elçin Rəşidov deyib ki, Azərbaycanda neft hasilatı tükənmək üzrə olsa da, hökumət postneft dövrünə hazır deyil:

“Rəsmi dairələrdə aparılan müzakirələrdən görünür ki, hələ də prioritetlər və məqsədlər düzgün müəyyənləşdirilməyib. Bu vəziyyət ölkəni gələcək iqtisadi mərhələyə hazırlamaq əvəzinə, mövcud asılılığı daha da artırır. Fiskal və vergi siyasətləri səmərəli şəkildə formalaşdırılmayıb. Büdcə siyasəti hələ də neft gəlirlərindən yüksək dərəcədə asılıdır və indiyədək zəruri islahatlar həyata keçirilməyib. Büdcə şəffaflığı təmin olunmur, büdcə təşkilatlarında vəsaitlərin mənimsənilməsinin qarşısını alan sistemli mexanizmlər mövcud deyil. Hesablama Palatasının aşkarladığı pozuntular da əksər hallarda araşdırılmadan qalır. Uzun illər əvvəl büdcə vəsaitlərinin istifadəsinə dair qaydaların hazırlanmasını təklif etsəm də, bu, qəbul edilməyib. Halbuki şəffaflıq və qaydalı maliyyə idarəçiliyi Azərbaycanın öz “yeni nefti” ola bilər. Büdcə vəsaitlərinə səmərəli və hesabatlı şəkildə nəzarət özlüyündə böyük iqtisadi resursdur”.

Elçin Rəşidov qeyd edib ki, Azərbaycan Mərkəzi Bankının (AMB) siyasəti də qeyri-neft sektorunun inkişafına mane olur:

“Kredit faizləri həddən artıq yüksəkdir və ən azı iki dəfə azaldıla bilər. Hazırda dollarla verilən kreditlərin faizləri, manatla olan kreditlərdən xeyli aşağıdır. Bu, manat kreditlərinin süni şəkildə şişirdildiyini göstərir. Belə şəraitdə özəl sektor sıxılır, investisiyalar azalır, yeni iş yerləri və bizneslər yaranmır. Banklar yüksək faizləri devalvasiya riski ilə əsaslandırır. Əgər AMB bu riskə dair zəmanət versə, faiz dərəcələri azalacaq, özəl sektor canlanacaq və qeyri-neft iqtisadiyyatı inkişaf edəcək”.

Elçin Rəşidov

İqtisadçı bildirib ki, hazırkı vəziyyətdə digər mühüm məsələ ədalət mühakiməsidir:

“Çünki məhkəmə sistemi ədalətli qərarlar vermir və vətəndaşlarda inam yaratmır. Bu da sahibkarların və investorların fəaliyyətinə mənfi təsir göstərir. Ədalətli məhkəmə sistemi və rəqabətli bazar mühiti yaradılmadan qeyri-neft sektorunun inkişafı mümkün deyil. Qeyri-neft sektorunun real vəziyyətini qiymətləndirmək üçün əsas göstəricilər istehsal həcmi, ixrac və yaradılan iş yerləridir. Lakin bu sahədəki statistika etibarlı deyil. Daxili məlumatlar çox vaxt ziddiyyətlidir, beynəlxalq mənbələrlə üst-üstə düşmür. Bu da ölkədə etibarlı statistik bazanın formalaşmadığını göstərir.

Beləliklə, postneft dövrünə hazırlıq üçün Azərbaycan hökuməti büdcə şəffaflığını artırmalı, qaydalı maliyyə idarəçiliyini təmin etməli, AMB-nin siyasətini yenidən nəzərdən keçirməli və məhkəmə sistemində islahatlar aparmalıdır. Yalnız bu halda qeyri-neft sektoru inkişaf edib ölkənin iqtisadi gələcəyini təmin edə bilər”.

Ləman İmran
Globalinfo.az

Daha ətraflı məlumat və yeniliklər üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:160
embedMənbə:https://globalinfo.az
archiveBu xəbər 14 Noyabr 2025 10:04 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Dünyada ilk: "Qızılalma" Türkiyə ordusunda... Foto

19 Noyabr 2026 19:51see367

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

19 Noyabr 2026 21:02see349

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

20 Noyabr 2026 01:32see317

Xərçəngə səbəb olan qidalar Siyahı yeniləndi

19 Noyabr 2026 18:59see308

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

20 Noyabr 2026 06:19see299

Azərbaycan Milli İncəsənət Muzeyinin direktoru Şirin Məlikova Türkiyədə beynəlxalq konqresdə çıxış edib (Foto)

19 Noyabr 2026 18:45see291

Bakıda 8 yaşlı uşağın ödündən kista çıxarıldı

19 Noyabr 2026 19:14see280

Yaddaşı gücləndirən burun damcıları siçanlar üzərində sınaqdan KEÇİRİLDİ

20 Noyabr 2026 00:00see270

Ağ Ev Trampın sammit zamanı yatması barədə məlumatları təkzib edib

19 Noyabr 2026 21:00see262

Elxan Səmədov: Xankəndi azarkeşlərinin komandalarını öz şəhərlərində dəstəkləməsi xüsusi əhəmiyyət daşıyır

20 Noyabr 2026 00:06see250

“Eyni tempdə davam edirik” Rui Jorje

20 Noyabr 2026 21:10see248

İraola: “Belə bir şey baş verməməlidir”

20 Noyabr 2026 21:35see237

“iPhone”un 20 illiyinə özəl model üçün iki fərqli dizayn sınaqdan keçirilir

20 Noyabr 2026 22:20see236

DİN və Baş Prokurorluq 2 noyabr mitinqinin təşkilatçılarına xəbərdarlıq edib

20 Noyabr 2026 06:10see236

"Sabah" "Sumqayıt"ı darmadağın etdi

20 Noyabr 2026 21:17see233

Anthropic in səhmləri Nasdaq da ticarətin ilk günündə 17 % artıb

20 Noyabr 2026 07:19see233

Tramp: Putin Ukraynadakı müharibəni diplomatik yolla bitirmək istədiyini açıq şəkildə bildirib

20 Noyabr 2026 22:14see223

Bütün dövrlərin ən böyük kino ulduzu seçildi

20 Noyabr 2026 22:37see222

Quba klubu ətrafında qalmaqal: FİF rəhbəri Ayaz Abdullayevin iddialarını təkzib etdi

20 Noyabr 2026 22:29see210

"Barselona" ilə oyunda inanılmaz hekayələrdən birini yazmağa çalışacağıq"

20 Noyabr 2026 22:21see206
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri