Icma.az
close
up
RU
Kritik dövr başlayır: Neft gəlirləri azalır çıxış yolu nədir?

Kritik dövr başlayır: Neft gəlirləri azalır çıxış yolu nədir?

Icma.az, GlobalInfo saytından verilən məlumata əsaslanaraq xəbər yayır.

Azərbaycanda neft hasilatının sürətlə tükəndiyi deyilir. Belə şəraitdə isə hökumətin alternativ iqtisadi mənbələrə nə dərəcədə hazır olması sual doğurur. Hazırda qeyri-neft sektorunun inkişaf tempi və real vəziyyəti əsas diqqət mərkəzindədir.

Bu istiqamətdə proses necə cərəyan edə bilər? Qeyri-neft sektorunda real vəziyyət necədir? Postneft dövrünə hazırlıq hansı templə gedir? 

Globalinfo.az-a danışan iqtisadçı Elçin Rəşidov deyib ki, Azərbaycanda neft hasilatı tükənmək üzrə olsa da, hökumət postneft dövrünə hazır deyil:

“Rəsmi dairələrdə aparılan müzakirələrdən görünür ki, hələ də prioritetlər və məqsədlər düzgün müəyyənləşdirilməyib. Bu vəziyyət ölkəni gələcək iqtisadi mərhələyə hazırlamaq əvəzinə, mövcud asılılığı daha da artırır. Fiskal və vergi siyasətləri səmərəli şəkildə formalaşdırılmayıb. Büdcə siyasəti hələ də neft gəlirlərindən yüksək dərəcədə asılıdır və indiyədək zəruri islahatlar həyata keçirilməyib. Büdcə şəffaflığı təmin olunmur, büdcə təşkilatlarında vəsaitlərin mənimsənilməsinin qarşısını alan sistemli mexanizmlər mövcud deyil. Hesablama Palatasının aşkarladığı pozuntular da əksər hallarda araşdırılmadan qalır. Uzun illər əvvəl büdcə vəsaitlərinin istifadəsinə dair qaydaların hazırlanmasını təklif etsəm də, bu, qəbul edilməyib. Halbuki şəffaflıq və qaydalı maliyyə idarəçiliyi Azərbaycanın öz “yeni nefti” ola bilər. Büdcə vəsaitlərinə səmərəli və hesabatlı şəkildə nəzarət özlüyündə böyük iqtisadi resursdur”.

Elçin Rəşidov qeyd edib ki, Azərbaycan Mərkəzi Bankının (AMB) siyasəti də qeyri-neft sektorunun inkişafına mane olur:

“Kredit faizləri həddən artıq yüksəkdir və ən azı iki dəfə azaldıla bilər. Hazırda dollarla verilən kreditlərin faizləri, manatla olan kreditlərdən xeyli aşağıdır. Bu, manat kreditlərinin süni şəkildə şişirdildiyini göstərir. Belə şəraitdə özəl sektor sıxılır, investisiyalar azalır, yeni iş yerləri və bizneslər yaranmır. Banklar yüksək faizləri devalvasiya riski ilə əsaslandırır. Əgər AMB bu riskə dair zəmanət versə, faiz dərəcələri azalacaq, özəl sektor canlanacaq və qeyri-neft iqtisadiyyatı inkişaf edəcək”.

Elçin Rəşidov

İqtisadçı bildirib ki, hazırkı vəziyyətdə digər mühüm məsələ ədalət mühakiməsidir:

“Çünki məhkəmə sistemi ədalətli qərarlar vermir və vətəndaşlarda inam yaratmır. Bu da sahibkarların və investorların fəaliyyətinə mənfi təsir göstərir. Ədalətli məhkəmə sistemi və rəqabətli bazar mühiti yaradılmadan qeyri-neft sektorunun inkişafı mümkün deyil. Qeyri-neft sektorunun real vəziyyətini qiymətləndirmək üçün əsas göstəricilər istehsal həcmi, ixrac və yaradılan iş yerləridir. Lakin bu sahədəki statistika etibarlı deyil. Daxili məlumatlar çox vaxt ziddiyyətlidir, beynəlxalq mənbələrlə üst-üstə düşmür. Bu da ölkədə etibarlı statistik bazanın formalaşmadığını göstərir.

Beləliklə, postneft dövrünə hazırlıq üçün Azərbaycan hökuməti büdcə şəffaflığını artırmalı, qaydalı maliyyə idarəçiliyini təmin etməli, AMB-nin siyasətini yenidən nəzərdən keçirməli və məhkəmə sistemində islahatlar aparmalıdır. Yalnız bu halda qeyri-neft sektoru inkişaf edib ölkənin iqtisadi gələcəyini təmin edə bilər”.

Ləman İmran
Globalinfo.az

Daha ətraflı məlumat və yeniliklər üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:163
embedMənbə:https://globalinfo.az
archiveBu xəbər 14 Noyabr 2025 10:04 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

“iPhone”un 20 illiyinə özəl model üçün iki fərqli dizayn sınaqdan keçirilir

20 Noyabr 2026 22:20see313

"Sabah" "Sumqayıt"ı darmadağın etdi

20 Noyabr 2026 21:17see313

“Eyni tempdə davam edirik” Rui Jorje

20 Noyabr 2026 21:10see312

İraola: “Belə bir şey baş verməməlidir”

20 Noyabr 2026 21:35see306

Tramp: Putin Ukraynadakı müharibəni diplomatik yolla bitirmək istədiyini açıq şəkildə bildirib

20 Noyabr 2026 22:14see289

Bütün dövrlərin ən böyük kino ulduzu seçildi

20 Noyabr 2026 22:37see287

Dövlətçilik məfkurəsinə sədaqətin təcəssümü ŞƏRH

20 Noyabr 2026 21:27see273

YAP Nizami rayon təşkilatının növbəti yeni ərazi partiya təşkilatı təsis edilib

20 Noyabr 2026 20:43see269

"Barselona" ilə oyunda inanılmaz hekayələrdən birini yazmağa çalışacağıq"

20 Noyabr 2026 22:21see264

Quba klubu ətrafında qalmaqal: FİF rəhbəri Ayaz Abdullayevin iddialarını təkzib etdi

20 Noyabr 2026 22:29see262

Liderlər razılığa gəldi: Süni intellektin hərbi əməliyyatlara müdaxiləsi məhdudlaşdırılır

20 Noyabr 2026 21:29see259

Azərbaycanla tərəfdaşlıq yeni inkişaf perspektivləri açır

21 Noyabr 2026 20:18see257

“Unudulmaz bir hekayə yazmağa çalışacağıq” Dambrauskas

20 Noyabr 2026 21:24see256

“Xəstələr bilmir hara getsin, hara qaçsın” Onkoloji müalicə ilə bağlı ÇAĞIRIŞ

20 Noyabr 2026 17:30see252

Mən Ukraynada Prezident olsaydım... Tramp Putinlə söhbətində danışdı

20 Noyabr 2026 22:29see250

Ağdamda yaradıcı master klas təşkil olundu FOTO

20 Noyabr 2026 21:05see240

Cennifer Lopesdən ETİRAF: “Altı ay dayanmadan ağladım”

20 Noyabr 2026 19:20see236

Qan qrupu immunitetə nə dərəcədə təsir edir?

20 Noyabr 2026 13:53see229

Qazax şəhərində beşinci İdman Festivalının açılış mərasimi keçirilib FOTO

20 Noyabr 2026 21:35see209

3 Tesla MRT SAF Hospitalda Nə zaman həyat əhəmiyyətlidir? (VİDEO)

20 Noyabr 2026 15:57see197
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri