Icma.az
close
up
RU
Latviyalı hərbi ekspert: “SSRİ heç zaman nə de yure, nə də de fakto...”

Latviyalı hərbi ekspert: “SSRİ heç zaman nə de yure, nə də de fakto...”

Cebheinfo portalından əldə olunan məlumata əsasən, Icma.az xəbər verir.

SSRİ-nin dağılması “qanunsuz” olub, onun hüquqi statusunun nəzərdən keçirilməsinə ehtiyac var və deputatlar bu məsələni gündəmə gətirməyə hazırdır.

Bu barədə Rusiya Federasiyası Kommunist Partiyasının Mərkəzi Komitəsinin üzvü, Dövlət Dumasının komitə rəhbəri Nina Ostanina məlumat verib.
Ostanina bu fikirləri Rusiya Federasiyası Prezidentinin müşaviri Anton Kobyakovun “SSRİ hüquqi baxımdan hələ də mövcuddur, çünki onun dağılma prosesi guya pozulub” sözlərini şərh edərkən deyib.

Qeyd edək ki, Prezidentin müşaviri Anton Kobyakov Peterburq Beynəlxalq Hüquq Forumunun yekun mətbuat konfransında çıxış edərək bildirib ki, Sovet İttifaqının dağılması zamanı “hüquqi prosedur pozulub” və bu da guya SSRİ-nin “hüquqi baxımdan hələ də mövcud olduğu” anlamına gəlir. Kobyakov bildirib ki, SSRİ Xalq Deputatları Qurultayının qərarı ilə yaradılıb və buna görə də yalnız həmin orqanın qərarı ilə ləğv edilə bilərdi.

“Əgər hüquqi prosedur pozulubsa, bu halda hüquqi baxımdan SSRİ mövcuddur. Bunu konstitusiya hüququ üzrə mütəxəssislər də deyirlər. Əgər SSRİ ləğv edilməyibsə, bu zaman hüquqi baxımdan Ukrayna böhranı daxili proses sayılır”, – deyə Putin müşaviri bildirib.

Rusiya doğrudanmı keçmiş Sovet respublikalarında baş verənləri öz “daxili məsələsi” kimi görür? Bu mövqe regionda hansı riskləri yaradar? 

Latviyalı hərbi ekspert Eynars Graudins "Cebheinfo.az"-a açıqlamasında bildirib ki, keçmiş Sovet İttifaqının ərazilərinə bugünkü Rusiya Federasiyasının "daxili əraziləri" kimi baxmaq həm hüquqi baxımdan, həm də məntiq baxımından gülünc səslənir.

“Beynəlxalq hüquq nöqteyi-nəzərindən bu, tamamilə əsassızdır. Bu yanaşma Rusiya üçün hansısa yeni müdaxilə imkanı yaratmır, çünki Rusiya artıq çoxdan qonşu ölkələrin daxili işlərinə müdaxilə edir.

Məsələn, Ukrayna ilə aparılan müharibə, eləcə də Dnestryanı, “Dağlıq Qarabağ”, Cənubi Osetiya, Abxaziya və digər bölgələrin timsalında biz görürük ki, Rusiya Sovet İttifaqının dağılmasından dərhal sonra keçmiş respublikaların daxili işlərinə - həm de-fakto, həm də de-yure qarışmağa başlayıb".

Hərbi ekspert vurğulayıb ki, bu fikirlər, bu gün yeni bir məna ifadə etmir:

“Onlar daha çox Rusiya ictimaiyyətinə yönəlmiş daxili təbliğat məqsədi daşıyır, eyni zamanda qonşu dövlətləri qorxu altında saxlamaq niyyəti güdür.
Bu ölkələr daim Rusiyanın hücumuna məruz qalmaq qorxusu ilə yaşasınlar və üstəlik bu ölkə nüvə dövlətidir və nüvə silahından istifadə edəcəyini də zaman-zaman dilə gətirir. Rusiya Federasiyasının nüvə doktrinası son onilliklərdə dəfələrlə dəyişib və sərtləşib.

SSRİ-nin dağılması “qanunsuz” olub məsələsinə gəlincə, bu gün bu mövzunu bu prizmadan müzakirə etmək olduqca qeyri-ciddi bir yanaşmadır.Çünki Sovet İttifaqının dağılmasından sonra müstəqillik qazanan bütün ölkələr BMT tərəfindən tanınıb və bu qurumun tamhüquqlu üzvləridir. Bu baxımdan bu cür fikirlər sadəcə olaraq, gülünc görünür.

Əslində daha ciddi məsələ budur: əgər beynəlxalq hüquqa və BMT-nin nizamnaməsinə diqqətlə baxsaq, Rusiya Federasiyası heç bir halda BMT Təhlükəsizlik Şurasının daimi üzvü ola bilməz. Çünki "SSRİ-nin hüquqi varisi" anlayışı hüquqi baxımdan olduqca mübahisəlidir və bu əsasla Təhlükəsizlik Şurasında veto hüququna malik yerin Rusiyaya keçməsi ciddi suallar doğurur.

SSRİ-nin özü necə yaranmışdı? Rusiya Sovet Federativ Sosialist Respublikası çevriliş nəticəsində yaranmışdı. Bolşeviklər 1920-ci illərdə heç zaman "Böyük Oktyabr sosialist inqilabı" ifadəsini işlətmirdilər. Onlar çox sadə və açıq şəkildə "Oktyabr çevrilişi" yazırdılar. Əgər Moskvadakı Leninin adını daşıyan kitabxanaya getsəniz, bu ifadəni əks etdirən ədəbiyyatların kifayət qədər olduğunu görərsiniz.

SSRİ əvvəlcədən heç bir ölkə tərəfindən tanınmamışdı. Bu ölkə tamamilə sivilizasiyaya qarşı çıxan, utopik və qeyri-real bir qurum idi. Məhz utopiya olduğu üçün də çökməyə məhkum idi. SSRİ heç zaman nə de-yure, nə də de-fakto həqiqi bir dövlət olmadı. Məsələn, Baltikyanı ölkələr: Estoniya, Latviya və Litva  heç zaman SSRİ-nin bir hissəsi kimi tanınmayıb. ABŞ da bu tanımadan imtina etmişdi.

Bu barədə mübahisə aparmaq olar, amma ümumilikdə SSRİ dövlət adı altında yaradılmış ən böyük "feyk" idi. Tarixin ən böyük yalanı idi.Bu gün Rusiya rəsmilərinin "SSRİ hələ də mövcuddur" və "keçmiş respublikalar Rusiya üçün daxili məsələdir" kimi fikirlər səsləndirməsi, sadəcə, Putin rejiminin mənəvi və intellektual səviyyəsini, həmçinin hüquqi cəhətdən nə qədər savadsız olduğunu bir daha sübut edir.

Bu fikirlərin hüquqi əsassızlığını istənilən ölkənin hüquq fakültəsinin birinci kurs tələbəsi belə sizə izah edə bilər".

Ekspert qeyd edib ki, mən iki dəfə “Donetsk Xalq Respublikası”da və Dnestryanıda olmuşam:

“Hər iki “respublikada” seçkilərdə müşahidəçi kimi iştirak etmişəm və əminliklə deyə bilərəm ki, Rusiya Federasiyasının açıq dəstəyi olmasaydı, bu separatçı rejimlər nəinki yarana bilərdi, heç mövcudiyyətlərini belə davam etdirə bilməzdilər. Məhz Rusiya bu rejimlərə dəstək verib.

"Rusiya bu separatçı qurumlara, həmçinin Azərbaycanın ərazisində yaradılmış separatçı və terrorçu quruma da hərbi yardım göstərib. Bunu anlamaq çox vacibdir. Rusiyanın qonşu ölkələrin daxili işlərinə qarışması 2014-cü ildə başlamayıb. Bu müdaxilələr SSRİ dağılan andan etibarən başlayıb.

Gəlin tarixə nəzər yetirək, “Dnestryanı Moldova Respublikası” nə vaxt yaradılıb və orada hansı qüvvələr döyüşüb? Həmin döyüşlərdə iştirak edən şəxslərin bəzilərini sonradan Ukraynanın şərqindəki separatçı qurumlarda da görürük. Eyni simalar, eyni Moskva izi, eyni silahlar.

Bu separatçı rejimlər içərisində yalnız birinə - Azərbaycan ərazisi olan Qarabağa Moskvadan dəstək alan separatizm və terror ocağını tamamilə aradan qaldırmaq mümkün olub. Buna görə çox sevinir və şəxsi olaraq məmnunluğumu ifadə edirəm ki, Azərbaycan öz milli təhlükəsizliyi üçün olan təhdidi neytrallaşdıra bildi.

Bu gün Azərbaycan vahid və bütöv suveren dövlət kimi tanınır , ərazisi tam inteqrasiya olunmuş şəkildə, heç bir guya “müstəqil respublika” və ya digər qondarma qurumlar olmadan. Bu baxımdan, doğrudan da, böyük məmnunluq hissi keçirirəm".

Səbinə Uğur
"Cebheinfo.az"

Açar sözlər: SSRİ ekspert Eynars Graudins

Hadisənin gedişatını izləmək üçün Icma.az saytında ən son yeniliklərə baxın.
seeBaxış sayı:214
embedMənbə:https://cebheinfo.az
archiveBu xəbər 23 May 2025 17:35 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Dünyada ilk: "Qızılalma" Türkiyə ordusunda... Foto

19 Noyabr 2026 19:51see367

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

19 Noyabr 2026 21:02see349

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

20 Noyabr 2026 01:32see317

Xərçəngə səbəb olan qidalar Siyahı yeniləndi

19 Noyabr 2026 18:59see308

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

20 Noyabr 2026 06:19see299

Azərbaycan Milli İncəsənət Muzeyinin direktoru Şirin Məlikova Türkiyədə beynəlxalq konqresdə çıxış edib (Foto)

19 Noyabr 2026 18:45see291

Bakıda 8 yaşlı uşağın ödündən kista çıxarıldı

19 Noyabr 2026 19:14see280

Yaddaşı gücləndirən burun damcıları siçanlar üzərində sınaqdan KEÇİRİLDİ

20 Noyabr 2026 00:00see270

Ağ Ev Trampın sammit zamanı yatması barədə məlumatları təkzib edib

19 Noyabr 2026 21:00see262

Elxan Səmədov: Xankəndi azarkeşlərinin komandalarını öz şəhərlərində dəstəkləməsi xüsusi əhəmiyyət daşıyır

20 Noyabr 2026 00:06see250

“Eyni tempdə davam edirik” Rui Jorje

20 Noyabr 2026 21:10see248

İraola: “Belə bir şey baş verməməlidir”

20 Noyabr 2026 21:35see237

“iPhone”un 20 illiyinə özəl model üçün iki fərqli dizayn sınaqdan keçirilir

20 Noyabr 2026 22:20see236

DİN və Baş Prokurorluq 2 noyabr mitinqinin təşkilatçılarına xəbərdarlıq edib

20 Noyabr 2026 06:10see236

"Sabah" "Sumqayıt"ı darmadağın etdi

20 Noyabr 2026 21:17see233

Anthropic in səhmləri Nasdaq da ticarətin ilk günündə 17 % artıb

20 Noyabr 2026 07:19see233

Tramp: Putin Ukraynadakı müharibəni diplomatik yolla bitirmək istədiyini açıq şəkildə bildirib

20 Noyabr 2026 22:14see223

Bütün dövrlərin ən böyük kino ulduzu seçildi

20 Noyabr 2026 22:37see222

Quba klubu ətrafında qalmaqal: FİF rəhbəri Ayaz Abdullayevin iddialarını təkzib etdi

20 Noyabr 2026 22:29see210

"Barselona" ilə oyunda inanılmaz hekayələrdən birini yazmağa çalışacağıq"

20 Noyabr 2026 22:21see206
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri